Tiêu chí nộp ngân sách trở thành “thước đo” lựa chọn nhà đầu tư trạm dừng nghỉ

Theo Văn bản hợp nhất số 78/2026/VBHN-TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 15/9/2026, toàn bộ quy định liên quan đến đầu tư các công trình dịch vụ chuyên ngành giao thông đường bộ có tính chất hỗn hợp đã được hệ thống hóa và thống nhất áp dụng. Đây là nhóm dự án vừa phục vụ nhu cầu công cộng, vừa kết hợp khai thác thương mại, dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng giao thông.

Thay vì các tiêu chí định tính, hiệu quả đầu tư dự án trạm dừng nghỉ sẽ được đánh giá chủ yếu thông qua giá trị nộp ngân sách nhà nước.

Theo quy định, giá trị tối thiểu nộp ngân sách được xác định trên cơ sở thời gian vận hành, kinh doanh dự án và giá trị nộp ngân sách tương ứng với thời hạn thuê đất 49 năm. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm việc khai thác các khu đất thương mại dịch vụ tại trạm dừng nghỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho Nhà nước.

Đáng chú ý, việc xác định giá trị nộp ngân sách dự kiến không được thực hiện theo phương pháp ước lượng đơn thuần mà phải tham chiếu dữ liệu thị trường. Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ kết quả đấu giá các khu đất có đặc điểm tương đồng về vị trí, mục đích sử dụng trong vòng hai năm gần nhất, đồng thời kết hợp với bảng giá đất của địa phương để xác định mức giá phù hợp.

Cơ chế này giúp phản ánh sát hơn giá trị thương mại thực tế của quỹ đất, hạn chế tình trạng chênh lệch giữa giá thuê đất và giá trị khai thác kinh doanh, qua đó giảm nguy cơ thất thoát nguồn lực công.

Bên cạnh việc xác định mức sàn nộp ngân sách, quy định mới cũng siết chặt cơ chế đánh giá hồ sơ dự thầu.

Theo đó, nhà đầu tư đề xuất mức nộp ngân sách thấp hơn giá trị tối thiểu do cơ quan mời thầu công bố sẽ không được tính điểm tại tiêu chí đánh giá hiệu quả phát triển ngành, lĩnh vực. Điều này đồng nghĩa cơ hội cạnh tranh gần như không còn nếu doanh nghiệp không đáp ứng được ngưỡng tài chính tối thiểu.

Ngược lại, các nhà đầu tư đưa ra mức nộp ngân sách cao hơn sẽ được chấm điểm theo nguyên tắc tỷ lệ thuận. Nhà đầu tư có mức đề xuất cao nhất sẽ được hưởng lợi thế lớn nhất trong quá trình xếp hạng hồ sơ.

Cơ chế này khiến yếu tố tài chính trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng khi tham gia đấu thầu các dự án trạm dừng nghỉ. Thay vì chỉ tập trung vào phương án thiết kế hay năng lực vận hành, doanh nghiệp phải tính toán kỹ lưỡng hiệu quả khai thác thương mại trong dài hạn để có thể đưa ra mức cam kết nộp ngân sách đủ sức cạnh tranh.

Trong bối cảnh các tuyến cao tốc ngày càng được mở rộng và lưu lượng phương tiện gia tăng mạnh, nhiều trạm dừng nghỉ đang được nhìn nhận như những tổ hợp dịch vụ thương mại có tiềm năng khai thác lớn. Ngoài các hạng mục phục vụ giao thông, nhiều dự án còn tích hợp khu bán lẻ, ẩm thực, nghỉ dưỡng ngắn hạn, trạm sạc xe điện và các dịch vụ tiện ích khác.

Việc đưa tiêu chí nộp ngân sách trở thành một trong những căn cứ đánh giá quan trọng được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh minh bạch hơn, đồng thời góp phần lựa chọn được những nhà đầu tư có năng lực tài chính và chiến lược khai thác hiệu quả. Qua đó, không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ trên các tuyến giao thông mà còn gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước từ việc khai thác các quỹ đất có giá trị thương mại cao dọc các hành lang giao thông trọng điểm.