Thông tư 152/2026/TT-BTC quy định mức phí thẩm định cấp giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng lần đầu là 8 triệu đồng đối với một loại hình sản phẩm hoặc dịch vụ. Con số này không quá lớn nếu đặt cạnh vốn đầu tư công nghệ, nhưng lại gợi mở vấn đề đáng quan tâm: Doanh nghiệp nhỏ phải bỏ ra bao nhiêu nguồn lực để gia nhập một thị trường kinh doanh có điều kiện, và liệu chi phí tuân thủ có đang trở thành lợi thế của những doanh nghiệp đã có sẵn tiềm lực?
Phí thẩm định chỉ là phần nổi của chi phí gia nhập thị trường
Ngày 09/10/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 152/2026/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí và lệ phí thuộc lĩnh vực an ninh mạng.
Theo khoản 1 Điều 1, Thông tư điều chỉnh bốn nhóm phí, lệ phí, trong đó có phí thẩm định cấp giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
Tại điểm 1.1.1 Mục A Biểu mức thu ban hành kèm Thông tư, mức phí thẩm định cấp giấy phép lần đầu hoặc cấp lại đối với một loại hình sản phẩm, dịch vụ là 8 triệu đồng/lần; điểm 1.1.2 quy định mức 2 triệu đồng khi thêm một loại hình.
Đối với doanh nghiệp công nghệ đã có đội ngũ pháp chế, kỹ thuật và nguồn vốn ổn định, khoản phí này có thể không tạo áp lực đáng kể. Nhưng với doanh nghiệp khởi nghiệp, chi phí tuân thủ phải được tính cùng chi phí nhân lực, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, đáp ứng điều kiện kinh doanh và thời gian chuẩn bị thương mại hóa sản phẩm.
Điều đáng nói, Thông tư 152 không quy định toàn bộ những chi phí đó. Văn bản chỉ xác định các khoản phí, lệ phí thuộc phạm vi điều chỉnh.
Điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng phải được xem xét theo Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 và Nghị định 332/2026/NĐ-CP.
Bởi vậy, không thể suy luận rằng cứ nộp 8 triệu đồng là được cấp phép, càng không thể coi mọi doanh nghiệp sản xuất phần mềm, kinh doanh thiết bị công nghệ hoặc cung cấp dịch vụ trực tuyến đều thuộc diện phải xin giấy phép này.
Từ góc độ chính sách, rào cản đáng quan tâm có thể không nằm ở mức phí, mà ở khả năng nhận diện đúng nghĩa vụ, chuẩn bị đủ điều kiện và dự báo thời điểm được phép kinh doanh.
 |
| Thông tư 152/2026/TT-BTC: Phí cấp phép an ninh mạng 8 triệu đồng, doanh nghiệp nhỏ cần lưu ý gì? |
Mở rộng sản phẩm, thay đổi tổ chức: Chi phí pháp lý có thể phát sinh theo từng quyết định kinh doanh
Điểm đáng chú ý của Thông tư 152 là phân chia mức phí theo tính chất thủ tục.
Theo điểm 1.2.1 và điểm 1.2.2 Mục A Biểu mức thu, phí thẩm định cấp đổi giấy phép khi đổi tên, đổi người đại diện theo pháp luật hoặc thay đổi một loại hình sản phẩm, dịch vụ là 3 triệu đồng/lần.
Điểm 1.2.3 quy định mức 1 triệu đồng khi thêm một loại hình sản phẩm, dịch vụ trong trường hợp cấp đổi giấy phép; điểm 1.3 quy định phí thẩm định gia hạn giấy phép là 500.000 đồng.
Việc phân loại này cho thấy nghĩa vụ tài chính có thể phát sinh trong suốt quá trình hoạt động, không chỉ ở thời điểm thành lập doanh nghiệp.
Một công ty khởi nghiệp có thể bắt đầu bằng một giải pháp kiểm tra an ninh mạng, sau đó mở rộng danh mục dịch vụ. Nếu không đánh giá trước yêu cầu pháp lý, kế hoạch đưa sản phẩm ra thị trường có nguy cơ bị chậm lại.
Ở đây cần phân biệt: mức 2 triệu đồng đối với việc thêm loại hình khi thẩm định cấp lần đầu hoặc cấp lại không đồng nhất với mức 1 triệu đồng đối với trường hợp bổ sung loại hình khi cấp đổi.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc phân biệt đúng tình huống không chỉ giúp xác định khoản phí mà còn hạn chế sai sót khi lập hồ sơ.
Cần minh bạch điều kiện thị trường, không chỉ minh bạch biểu phí
Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 152, nghĩa vụ nộp phí phát sinh khi tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đề nghị thực hiện thủ tục thuộc phạm vi quy định.
Tuy nhiên, nộp phí thẩm định không đồng nghĩa với việc cơ quan có thẩm quyền phải cấp giấy phép nếu hồ sơ hoặc điều kiện chưa đáp ứng yêu cầu pháp luật.
Đây là ranh giới quan trọng giữa nghĩa vụ tài chính và quyền gia nhập thị trường.
Từ góc nhìn cải thiện môi trường kinh doanh, chính sách phí chỉ thực sự hợp lý khi đi cùng cơ chế xác định đối tượng rõ ràng, quy trình thẩm định nhất quán và thông tin dễ tiếp cận.
Nếu doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian để xác định sản phẩm của mình có thuộc diện cấp phép hay không, chi phí cơ hội có thể lớn hơn khoản phí hành chính phải nộp.
Đối với hộ kinh doanh, cần nhấn mạnh rằng việc sử dụng phần mềm bảo mật, bán hàng trực tuyến hoặc thuê dịch vụ an ninh mạng không tự động làm phát sinh nghĩa vụ xin giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
Cạnh tranh công bằng bắt đầu từ khả năng tiếp cận quy định
Thông tư 152/2026/TT-BTC góp phần xác định rõ nghĩa vụ phí trong thủ tục cấp phép kinh doanh an ninh mạng.
Tuy nhiên, chất lượng môi trường đầu tư không thể chỉ đo bằng mức phí 8 triệu đồng. Vấn đề lớn hơn là doanh nghiệp có xác định được chính xác điều kiện gia nhập thị trường và dự báo chi phí tuân thủ hay không.
Doanh nghiệp nhỏ cần rà soát danh mục sản phẩm, điều kiện cấp phép và kế hoạch mở rộng hoạt động trước khi đầu tư.
Về phía cơ quan quản lý, minh bạch thủ tục và hướng dẫn thống nhất là yếu tố cần thiết để bảo đảm yêu cầu quản lý chuyên ngành không trở thành gánh nặng bất hợp lý đối với những doanh nghiệp có năng lực nhưng hạn chế về nguồn lực pháp lý.
