Trung Quốc sửa đổi quy định đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm: Doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý gì?

Theo thông tin từ Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động, thực vật Việt Nam (Văn phòng SPS Việt Nam), tại Công văn số 910/SPS-BNNMT ngày 30/10/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Thông báo số 150 năm 2026, sửa đổi và ban hành “Quy định về quản lý đăng ký đối với doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu thực phẩm”.

Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) vừa ban hành quy định mới về quản lý đăng ký đối với doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu thực phẩm. Container tại Liên Vân Cảng ở Giang Tô (Trung Quốc). Ảnh: Reuters

Thông tin này được Văn phòng SPS Việt Nam tiếp nhận từ Công điện số TCO CĐ 253.2026 ngày 27/10/2026 của Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc. Quy định mới liên quan trực tiếp đến các doanh nghiệp và đại lý nước ngoài tham gia xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, do đó cần được các đơn vị sản xuất, chế biến, kinh doanh và xuất khẩu thực phẩm quan tâm, cập nhật kịp thời.

Đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian đăng ký

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông báo số 150 năm 2026 là việc đơn giản hóa mẫu đăng ký dành cho doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài. Theo đó, số lượng nội dung thông tin trong hồ sơ được giảm từ 20 mục xuống còn 10 mục, giúp tinh gọn quy trình kê khai và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục.

Theo quy định, các doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý thuộc đối tượng điều chỉnh phải đăng ký với GACC. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm bảo đảm tính xác thực, chính xác và đầy đủ của toàn bộ thông tin đã cung cấp trong hồ sơ.

Về thời gian giải quyết, Điều 6 của Thông báo số 150 quy định cơ quan hải quan Trung Quốc hoàn thành thủ tục đăng ký trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đầy đủ biểu mẫu kê khai và các tài liệu kèm theo.

Trường hợp hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, cơ quan hải quan sẽ thông báo một lần cho người nộp hồ sơ trong thời hạn 3 ngày làm việc. Đây là nội dung doanh nghiệp cần lưu ý để chủ động chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hạn chế việc bổ sung, điều chỉnh nhiều lần, ảnh hưởng đến tiến độ đăng ký và kế hoạch xuất khẩu.

Có thể đăng ký, điều chỉnh hoặc hủy đăng ký trực tuyến

Bên cạnh việc tinh giản hồ sơ, quy định mới cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện các thủ tục đăng ký thông qua môi trường điện tử.

Cụ thể, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc đại lý ở nước ngoài có thể nộp hồ sơ đăng ký, thực hiện thay đổi thông tin đăng ký hoặc đề nghị hủy đăng ký với cơ quan hải quan Trung Quốc thông qua Cổng thông tin một cửa thương mại quốc tế hoặc Cổng dịch vụ công của Hải quan.

Thông tin đăng ký của doanh nghiệp được công bố trên trang thông tin chính thức của cơ quan hải quan Trung Quốc tại địa chỉ: http://credit.customs.gov.cn/.

Việc công khai thông tin đăng ký giúp các bên liên quan có cơ sở tra cứu, đối chiếu tình trạng đăng ký của doanh nghiệp. Do đó, các đơn vị xuất khẩu cần chủ động kiểm tra thông tin của mình, bảo đảm dữ liệu được kê khai thống nhất và phù hợp với tình hình hoạt động thực tế.

Doanh nghiệp phải cập nhật thay đổi trong vòng 60 ngày

Một yêu cầu quan trọng khác mà doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm là trách nhiệm cập nhật thông tin sau khi hoàn tất đăng ký.

Theo quy định tại Thông báo số 150, khi thông tin đăng ký có thay đổi, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc đại lý ở nước ngoài phải thực hiện thủ tục điều chỉnh với cơ quan hải quan có thẩm quyền trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Bên cạnh đó, Điều 8 quy định cơ quan hải quan Trung Quốc thực hiện hủy đăng ký trong các trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu hoặc đại lý ở nước ngoài giải thể, bị tuyên bố phá sản hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định pháp luật; bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi hoặc hủy bỏ đăng ký, thu hồi giấy phép kinh doanh; chủ động đề nghị hủy đăng ký và những trường hợp khác phải hủy đăng ký theo quy định pháp luật.

Những quy định này cho thấy việc đăng ký không chỉ là thủ tục ban đầu mà còn gắn với trách nhiệm duy trì, cập nhật và bảo đảm tính chính xác của thông tin trong suốt quá trình hoạt động. Doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế theo dõi, quản lý hồ sơ, kịp thời thực hiện điều chỉnh khi có thay đổi về thông tin đăng ký, tránh để phát sinh sai lệch trong quá trình giao dịch và xuất khẩu.

Nhập khẩu hàng Trung Quốc chính ngạch bằng đường biển

Chủ động rà soát để bảo đảm hoạt động xuất khẩu

Trước những thay đổi từ phía thị trường nhập khẩu, Văn phòng SPS Việt Nam đề nghị các cơ quan, đơn vị và hiệp hội ngành hàng nghiên cứu, phổ biến kịp thời nội dung Thông báo số 150 năm 2026 đến các doanh nghiệp có liên quan, nhằm bảo đảm việc thực hiện đúng quy định của thị trường nhập khẩu.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu hoặc có kế hoạch đưa thực phẩm vào Trung Quốc, việc cần làm là rà soát lại tình trạng đăng ký với GACC; kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ; cập nhật những thay đổi liên quan trong thời hạn quy định và chủ động theo dõi thông tin từ cơ quan hải quan Trung Quốc.

Đặc biệt, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm cần phối hợp chặt chẽ với đối tác xuất khẩu, đại lý và các đơn vị liên quan để xác định rõ trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký, điều chỉnh hoặc hủy đăng ký theo đúng đối tượng và yêu cầu của quy định mới.

Việc Trung Quốc đơn giản hóa hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý đăng ký là điều kiện thuận lợi về mặt thủ tục. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên chủ quan mà cần chủ động cập nhật chính sách, chuẩn hóa dữ liệu và tuân thủ các yêu cầu quản lý của thị trường nhập khẩu. Đây cũng là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro phát sinh trong hoạt động xuất khẩu, duy trì giao thương ổn định và nâng cao năng lực đáp ứng các yêu cầu từ thị trường Trung Quốc.