Sửa Luật An toàn thực phẩm: Đề xuất phân rõ trách nhiệm, giảm chồng chéo cho doanh nghiệp

Góp ý dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Lê Công Đỉnh đề nghị phân định rõ thẩm quyền quản lý giữa cấp tỉnh và cấp xã, bảo đảm nguồn lực thực thi và tăng cường phối hợp xử lý vi phạm trên không gian mạng. Những kiến nghị này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế chồng chéo, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Sửa Luật An toàn thực phẩm: Đại biểu Lê Công Đỉnh đề xuất phân rõ trách nhiệm, giảm chồng chéo cho doanh nghiệp

Giao nhiệm vụ phải gắn với bảo đảm nguồn lực

Chiều 24/10, tại phiên thảo luận Tổ đại biểu Quốc hội số 6, gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh và tỉnh Hưng Yên, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Lê Công Đỉnh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Long An, tham gia góp ý dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Phiên thảo luận do ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, chủ trì.

Đại biểu Lê Công Đỉnh tập trung vào ba vấn đề: bảo đảm nguồn lực quản lý tại cấp xã; phối hợp xử lý vi phạm trong kinh doanh thực phẩm trực tuyến; phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền.

Theo đại biểu, việc giao thêm nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm cho cấp xã phải đi đôi với nhân lực, kinh phí và trang thiết bị kỹ thuật. Vì vậy, cần bổ sung nguyên tắc “giao nhiệm vụ phải gắn với bảo đảm nguồn lực” vào dự thảo Luật.

Đại biểu đồng thời đề nghị nghiên cứu phân bổ tỷ lệ hợp lý từ nguồn thu xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm để phục vụ kiểm tra, trang bị thiết bị kiểm nghiệm nhanh và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở.

Khoản 4 Điều 61 Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 quy định UBND các cấp thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trong phạm vi địa phương. Tuy nhiên, việc phân cấp cần bảo đảm điều kiện thực thi, tránh phát sinh những yêu cầu thiếu thống nhất, làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đại biểu Quốc hội Lê Công Đỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Long An (Tây Ninh), tham gia góp ý dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Tăng cường kiểm soát kinh doanh thực phẩm trên không gian mạng

Đối với hoạt động bán thực phẩm trực tuyến, đặc biệt qua livestream, đại biểu Lê Công Đỉnh đề xuất cơ chế phối hợp liên thông giữa cấp xã và cấp tỉnh.

Theo đó, UBND cấp xã kiểm tra thực tế kho hàng, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn và lập biên bản khi phát hiện vi phạm; cấp tỉnh hỗ trợ xử lý những vấn đề kỹ thuật trên môi trường mạng.

Đề xuất này có ý nghĩa đối với các hộ kinh doanh, doanh nghiệp bán thực phẩm qua nền tảng số, khi hoạt động quảng bá, giao dịch trực tuyến và địa điểm lưu trữ hàng hóa có thể khác nhau.

Theo điểm b, điểm c khoản 2 Điều 8 Luật An toàn thực phẩm năm 2010, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, nhãn thực phẩm, lưu giữ hồ sơ liên quan và cung cấp thông tin trung thực về an toàn thực phẩm.

Do đó, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động kiểm soát nguồn hàng, chứng từ, thông tin sản phẩm và nội dung quảng bá nhằm hạn chế rủi ro pháp lý khi bị kiểm tra hoặc phát sinh khiếu nại.

Phân định thẩm quyền theo quy mô, mức độ rủi ro

Một nội dung được đại biểu Lê Công Đỉnh nhấn mạnh là cần tránh quy định chung chung về trách nhiệm quản lý địa bàn, bởi có thể dẫn đến chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm hoặc khiến cán bộ cấp xã phải chịu trách nhiệm vượt quá thẩm quyền, nguồn lực được giao.

Theo đại biểu, việc phân cấp phải căn cứ quy mô, công suất và mức độ rủi ro của cơ sở, thay vì chỉ dựa vào địa giới hành chính.

Cụ thể, cấp xã tập trung quản lý cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, kinh doanh thời vụ và bếp ăn tập thể quy mô nhỏ. Cấp tỉnh trực tiếp quản lý cơ sở sản xuất, chế biến và bếp ăn tập thể quy mô lớn, nhất là tại khu công nghiệp, trường học quy mô lớn và nhà hàng lớn.

Đối với doanh nghiệp, việc xác định rõ cơ quan quản lý chủ trì có thể hạn chế kiểm tra trùng lặp, giảm thời gian giải trình, tạo sự ổn định trong sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cơ chế phân cấp theo rủi ro giúp tập trung nguồn lực kiểm soát những cơ sở có khả năng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng.

Hộ kinh doanh cần lưu ý quy định hiện hành

Theo điểm d, điểm i khoản 1 Điều 12 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và kinh doanh thức ăn đường phố không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 12 yêu cầu các cơ sở này vẫn phải đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm tương ứng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 15/2026/NQ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn có hiệu lực. Trong thời gian này, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng.

Từ những kiến nghị của đại biểu Lê Công Đỉnh, yêu cầu đặt ra trong sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là phân cấp rõ trách nhiệm, bảo đảm nguồn lực và nâng cao hiệu quả phối hợp. Một cơ chế quản lý minh bạch, thống nhất không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần giảm rủi ro pháp lý, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh phát triển bền vững.