| Bài liên quan |
| Hoàn thiện Luật An ninh dữ liệu, mở khung bảo vệ mới cho doanh nghiệp |
Ngày 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe báo cáo thẩm tra dự án Luật An ninh dữ liệu. Trình bày báo cáo, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, cho biết cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết ban hành luật, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về bảo đảm an ninh dữ liệu, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và chủ động phòng ngừa các nguy cơ mất an toàn dữ liệu.
Theo cơ quan thẩm tra, dự thảo luật cơ bản phù hợp với Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Hồ sơ dự án luật được chuẩn bị theo quy định, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét.
![]() |
| Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội |
Một trong những nội dung trọng tâm được cơ quan thẩm tra lưu ý là cơ chế phân cấp rủi ro an ninh dữ liệu. Việc xác định mức độ rủi ro có ý nghĩa trực tiếp trong thiết lập yêu cầu bảo vệ, xác định trách nhiệm và áp dụng các biện pháp quản lý tương ứng đối với hệ thống xử lý dữ liệu.
Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cơ bản nhất trí với cách tiếp cận quản lý theo cấp độ rủi ro, song đề nghị quy định cụ thể, rõ ràng hơn tiêu chí xác định từng cấp độ; đồng thời thống nhất nguyên tắc lấy cấp độ rủi ro làm căn cứ xác định yêu cầu bảo vệ đối với hệ thống xử lý dữ liệu.
Cùng với đó, dự thảo cần phân định rõ trách nhiệm của chủ quản dữ liệu, bên xử lý dữ liệu và bên cung cấp sản phẩm, dịch vụ. Việc xác định nghĩa vụ của từng chủ thể cần gắn với quyền quyết định đối với dữ liệu và phạm vi kiểm soát thực tế, tránh chồng chéo hoặc phát sinh trách nhiệm không tương xứng.
Đối với hoạt động thẩm định an ninh dữ liệu, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với phương án thực hiện đồng thời với thẩm định an ninh mạng, không yêu cầu bàn giao mã nguồn và trọng số mô hình. Tuy nhiên, cần bổ sung trình tự, thời hạn thẩm định đối với hệ thống thuộc cấp độ 4, cấp độ 5 nhưng không thuộc diện thẩm định an ninh mạng.
Ủy ban cũng đề nghị làm rõ ranh giới giữa an ninh dữ liệu với an ninh mạng, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân; thống nhất cách hiểu về rủi ro an ninh dữ liệu và các cấp độ rủi ro, bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật và thuận lợi khi áp dụng.
Đối với hoạt động chuyển dữ liệu ra nước ngoài, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với cách tiếp cận phân luồng theo cấp độ rủi ro, không đặt ra yêu cầu lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam một cách đại trà mà tập trung kiểm soát khóa giải mã.
Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả quản lý, dự thảo cần quy định cụ thể phạm vi dữ liệu được chuyển, thẩm quyền quyết định và trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Trong đó, Ủy ban đề nghị làm rõ quy định về dữ liệu cấp độ 5 không được chuyển ra nước ngoài, trừ trường hợp được Thủ tướng Chính phủ quyết định; bổ sung khóa giải mã và tham số mật mã của hệ thống cấp độ 4, cấp độ 5 vào phạm vi không được chuyển.
Bên cạnh đó, cần xác định rõ chủ thể có thẩm quyền quyết định biện pháp hạn chế, tạm dừng dịch vụ xuyên biên giới; bổ sung cơ chế thông báo khi có thay đổi quyền kiểm soát đối với doanh nghiệp quản lý dữ liệu từ cấp độ 4 trở lên.
Với các nội dung liên quan đến mật mã an ninh, chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử và bảo đảm an ninh dữ liệu trong trí tuệ nhân tạo, công nghệ mới, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành định hướng của dự thảo. Tuy nhiên, cần làm rõ ranh giới giữa mật mã an ninh, mật mã cơ yếu và mật mã dân sự; đồng thời bảo đảm thống nhất với pháp luật về an ninh mạng, cơ yếu và bảo vệ bí mật nhà nước.
Đối với cơ chế cảnh báo sớm, áp dụng biện pháp kỹ thuật khẩn cấp và ứng phó sự cố, Ủy ban đề nghị làm rõ cơ chế điều phối sự cố đối với hệ thống thông tin quân sự, cơ yếu; bổ sung quy định về diễn tập ứng phó sự cố đối với hệ thống cấp độ 4, cấp độ 5.
Dự thảo cũng cần quy định cụ thể thẩm quyền, điều kiện, trình tự và cơ chế bồi hoàn khi huy động lực lượng, phương tiện của tổ chức, cá nhân để ứng phó sự cố, qua đó làm rõ trách nhiệm của cơ quan thực thi và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Việc tiếp tục hoàn thiện các quy định trên được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho hoạt động bảo vệ dữ liệu, kiểm soát rủi ro và ứng phó nguy cơ an ninh trong môi trường số. Đồng thời, cách tiếp cận quản lý tương xứng với mức độ rủi ro sẽ góp phần hạn chế thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế dữ liệu.
