Sáu nhóm được giảm 50% phí khai thác dữ liệu quốc gia

Từ ngày 1/11/2026, cá nhân thuộc sáu nhóm đối tượng được giảm 50% phí khi khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Chính sách này được quy định tại Thông tư số 156/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 20/10/2026, cùng các quy định về mức thu, quản lý và hoàn trả phí.

Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia là cơ sở dữ liệu được tổng hợp từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cơ sở dữ liệu khác - Ảnh minh họa.

Sáu nhóm đối tượng được giảm phí

Theo Thông tư, các cá nhân được giảm 50% mức thu phí gồm:

Trẻ em theo quy định của pháp luật về trẻ em;

Cá nhân thuộc hộ nghèo theo quy định của pháp luật về chuẩn nghèo;

Người cao tuổi theo quy định của pháp luật về người cao tuổi;

Người khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật;

Người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng;

Đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

Một điểm cần lưu ý là cá nhân đồng thời thuộc từ hai nhóm đối tượng được ưu đãi trở lên cũng chỉ được giảm 50% mức phí, không cộng dồn các mức giảm. Như vậy, mức ưu đãi tối đa theo quy định này vẫn là 50%, bất kể người sử dụng thông tin đáp ứng bao nhiêu điều kiện.

Mức phí thay đổi từ năm 2029

Thông tư số 156/2026/TT-BTC quy định mức thu phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia theo từng giai đoạn.

Cụ thể, từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/12/2028, mức phí là 300 đồng/trường dữ liệu. Từ ngày 1/1/2029 trở đi, mức thu được áp dụng là 600 đồng/trường dữ liệu.

Đối với người thuộc một trong sáu nhóm được giảm phí, mức thu thực tế bằng một nửa mức phí tương ứng của từng giai đoạn. Theo đó, trong thời gian từ ngày 1/11/2026 đến hết năm 2028, mức phí sau giảm là 150 đồng/trường dữ liệu; từ ngày 1/1/2029, mức phí sau giảm là 300 đồng/trường dữ liệu.

Mức phí được tính theo số trường dữ liệu được khai thác, sử dụng. Vì vậy, tổng số tiền phải nộp phụ thuộc vào lượng thông tin được yêu cầu và việc người sử dụng có thuộc diện được giảm phí hay không.

Dữ liệu tổng hợp quốc gia có giá trị như dữ liệu gốc

Theo Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15, Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia là cơ sở dữ liệu được tổng hợp từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các cơ sở dữ liệu khác. Dữ liệu trong hệ thống này có giá trị khai thác, sử dụng như dữ liệu gốc.

Thông tư số 156/2026/TT-BTC quy định việc thu phí đối với hoạt động khai thác, sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu nói trên. Người nộp phí thực hiện nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách nhà nước theo hình thức được quy định tại Nghị định số 362/2025/NĐ-CP, văn bản quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Phí và lệ phí.

Về phía tổ chức thu phí, toàn bộ số tiền phí thu được phải nộp vào ngân sách nhà nước theo chương, tiểu mục của Mục lục ngân sách nhà nước hiện hành. Quy định này cũng áp dụng đối với tiền lãi phát sinh, nếu có, trên số dư tài khoản liên quan trong quá trình thu phí.

Chi phí phục vụ hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí được ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán của tổ chức thu phí, theo chế độ, định mức chi ngân sách và quy định pháp luật. Tổ chức thu phí có trách nhiệm thực hiện việc kê khai, nộp và quyết toán theo quy định hiện hành.

Trường hợp nào được hoàn trả phí?

Thông tư cũng quy định trách nhiệm hoàn trả tiền phí trong một số tình huống cụ thể. Nếu người nộp phí đã thanh toán nhưng không được cung cấp thông tin hoặc chỉ nhận được một phần thông tin theo yêu cầu đã trả tiền, tổ chức thu phí phải kiểm tra, đối soát và xác định số tiền cần hoàn trả.

Quy định tương tự được áp dụng khi phát sinh giao dịch thu trùng hoặc thu vượt mức quy định. Sau khi xác định khoản tiền phải hoàn lại, tổ chức thu phí có trách nhiệm thực hiện việc hoàn trả theo pháp luật về quản lý thuế.

Thông tư số 156/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/11/2026. Người dân khi khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia cần đối chiếu điều kiện của từng nhóm đối tượng để xác định quyền được giảm phí, đồng thời lưu ý mức thu áp dụng theo thời điểm thực hiện giao dịch.