Thông tư 61/2026/TT-BCT, trạm sạc xe điện đã hoạt động: Hai năm chuyển tiếp và bài toán chi phí tuân thủ

Không buộc mọi trạm sạc cũ phải ngừng hoạt động ngay khi quy chuẩn mới có hiệu lực, Thông tư 61/2026/TT-BCT lựa chọn cơ chế chuyển tiếp. Nhưng khoảng thời gian được dành để rà soát và khắc phục không đồng nghĩa chủ đầu tư có thể trì hoãn trách nhiệm an toàn. Với doanh nghiệp nhỏ, đây là phép thử khả năng cân đối dòng tiền, nâng cấp hạ tầng và duy trì hoạt động kinh doanh.

Trụ sạc cũ được tiếp tục sử dụng, nhưng không được bỏ mặc an toàn

Khoản 2 Điều 2 Thông tư 61 quy định trụ sạc đã được lắp đặt hợp pháp trước ngày văn bản có hiệu lực được tiếp tục sử dụng.

Đây là điểm quan trọng đối với những doanh nghiệp đã bỏ vốn đầu tư thiết bị. Chính sách không mặc nhiên phủ nhận giá trị của hệ thống đang vận hành chỉ vì có quy chuẩn mới.

Tuy nhiên, quyền tiếp tục sử dụng đi kèm trách nhiệm.

Khoản 2 Điều 2 yêu cầu chủ sở hữu, đơn vị vận hành duy trì vận hành an toàn; kiểm tra, bảo trì, khắc phục khiếm khuyết và xử lý nguy cơ trực tiếp theo khoản 5 Điều này.

Vì vậy, không thể diễn đạt rằng mọi trụ sạc lắp đặt trước ngày 1/7/2027 đều được miễn toàn bộ nghĩa vụ mới.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần phân biệt chi phí bảo trì thường xuyên với chi phí nâng cấp để đáp ứng yêu cầu an toàn của trạm sạc.

Một hệ thống vẫn hoạt động không có nghĩa mọi bộ phận đều đáp ứng điều kiện kỹ thuật tương ứng. Ngược lại, sự xuất hiện của quy chuẩn mới cũng không đồng nghĩa phải thay thế toàn bộ thiết bị cũ.

Quyết định sửa chữa, thay thế cần dựa trên tình trạng thực tế, phạm vi áp dụng và kết quả rà soát kỹ thuật.

Thông tư 61/2026/TT-BCT Trạm sạc xe điện đã hoạt động: Hai năm chuyển tiếp và bài toán chi phí tuân thủ

Sáu tháng rà soát, hai mươi bốn tháng khắc phục: Doanh nghiệp phải tính từ đâu?

Điểm a khoản 3 Điều 2 Thông tư 61 quy định trạm sạc thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn, đã hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực, phải được rà soát việc đáp ứng các yêu cầu an toàn trong thời hạn sáu tháng kể từ ngày 1/7/2027.

Tương ứng, mốc kết thúc thời hạn sáu tháng là ngày 1/1/2028, khi tính theo ngày bắt đầu có hiệu lực.

Theo điểm b khoản 3 Điều 2, việc khắc phục những nội dung chưa đáp ứng yêu cầu an toàn phải hoàn thành trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, tương ứng ngày 1/7/2029.

Cần nhấn mạnh: Hai mươi bốn tháng không phải thời hạn được tự do vận hành hệ thống có nguy cơ trực tiếp.

Điểm b khoản 3 dẫn chiếu khoản 5 Điều 2, theo đó nguy cơ trực tiếp phải được xử lý ngay.

Về kinh tế, cơ chế chuyển tiếp giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị nguồn lực. Nhưng cùng một thời hạn có thể tạo sức ép rất khác nhau giữa các chủ thể.

Doanh nghiệp lớn có khả năng bố trí ngân sách cải tạo nhiều điểm sạc. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ có thể phải cân nhắc giữa đầu tư khắc phục, trả nợ và duy trì hoạt động.

Nếu không lập kế hoạch từ sớm, chi phí sửa chữa dồn vào cuối thời hạn có thể làm gián đoạn dòng tiền hoặc hoạt động cung cấp dịch vụ.

Giải pháp thực tiễn là kiểm kê từng trạm, xác định hạng mục cần đánh giá, ước tính chi phí và lập lịch thực hiện theo mức độ rủi ro.

Sửa chữa, mở rộng trạm sạc: Không thể lấy tiêu chuẩn cũ làm căn cứ mãi

Điểm c khoản 3 Điều 2 Thông tư 61 quy định khi sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi cấu hình kể từ ngày văn bản có hiệu lực, phần được tác động phải đáp ứng Quy chuẩn và pháp luật liên quan.

Đây là quy định dễ tạo rủi ro trong hoạt động đầu tư bổ sung.

Một doanh nghiệp vận hành trạm sạc cũ có thể muốn tăng số lượng trụ sạc để phục vụ khách hàng. Nhưng việc mở rộng không đơn giản là lắp thêm thiết bị và tiếp tục sử dụng hồ sơ kỹ thuật ban đầu.

Phần thay đổi phải được đánh giá theo yêu cầu áp dụng tại thời điểm thực hiện.

Đối với đơn vị thi công, cung cấp thiết bị, trách nhiệm cần được thể hiện rõ trong hợp đồng: tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng, hồ sơ bàn giao, kiểm tra an toàn và nghĩa vụ khắc phục khi không đạt yêu cầu.

Đối với hộ kinh doanh hoặc chủ bãi đỗ xe có hợp tác với doanh nghiệp vận hành trạm sạc, hợp đồng cũng cần phân định trách nhiệm bảo trì, chi phí cải tạo, bảo hiểm và xử lý gián đoạn kinh doanh.

Nếu ranh giới trách nhiệm không rõ, một sự cố kỹ thuật có thể nhanh chóng chuyển thành tranh chấp giữa chủ mặt bằng, chủ thiết bị và đơn vị vận hành.

Thời hạn chuyển tiếp là cơ hội chuẩn bị, không phải quyền trì hoãn

Thông tư 61 tạo khoảng thời gian để các trạm sạc hiện hữu được rà soát, khắc phục và thích ứng với Quy chuẩn mới.

Doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra hệ thống, lập kế hoạch vốn, làm rõ nghĩa vụ của nhà thầu và bảo đảm xử lý ngay những nguy cơ trực tiếp.

Hai năm chuyển tiếp chỉ thực sự có ý nghĩa nếu giúp doanh nghiệp nâng chuẩn an toàn một cách có kế hoạch, thay vì đợi đến sát thời hạn mới bắt đầu tính chi phí khắc phục.