Tây Ninh siết điều kiện xây công trình trên đất trồng lúa, mở lối cho sản xuất lớn

Xây dựng công trình trên đất trồng lúa Tây Ninh sẽ áp dụng quy định mới từ ngày 15/10/2026 theo quyết định của UBND tỉnh ban hành, quy định mới về công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất trồng lúa, áp dụng từ ngày 15/10/2026. Với khu vực lúa tập trung tối thiểu 50 ha, diện tích công trình tối đa 500 m², chính sách mở thêm điều kiện bố trí hạ tầng nhưng không cho phép xây dựng tùy ý.

Tây Ninh cho phép xây dựng công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp trên diện tích đất trồng lúa tập trung từ 50 ha, với các điều kiện cụ thể. Ảnh minh họa

Quyết định số 146/2026/QĐ-UBND ngày 30/9/2026 của UBND tỉnh Tây Ninh quy định diện tích, vị trí và mục đích sử dụng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất trồng lúa. Văn bản có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, thay thế Quyết định số 02/2025/QĐ-UBND. Theo quy định, công trình chỉ được xây dựng tại khu vực đất trồng lúa tập trung có diện tích tối thiểu 50 ha. Tổng diện tích công trình không vượt quá 1% diện tích đất trồng lúa và trong mọi trường hợp không quá 500 m². Công trình có thể bố trí tại một hoặc nhiều vị trí trong khu vực, miễn tổng diện tích nằm trong giới hạn cho phép.

Thay đổi này liên quan trực tiếp đến cách tổ chức sản xuất. Với vùng lúa quy mô lớn, nơi phục vụ vật tư, thiết bị hoặc các hoạt động sản xuất có thể giúp người trồng lúa chủ động hơn trong mùa vụ. Hạ tầng phù hợp còn có thể giảm những chuyến vận chuyển không cần thiết và hỗ trợ cơ giới hóa. Với hợp tác xã và doanh nghiệp liên kết vùng nguyên liệu, điều đáng quan tâm không chỉ là diện tích được xây dựng. Giá trị thực nằm ở khả năng bố trí công trình đúng nhu cầu, phục vụ nhiều khâu sản xuất và nâng hiệu quả sử dụng đất.

Một điểm tập kết thiết bị hoặc nơi bảo quản phục vụ sản xuất phù hợp có thể giúp giảm thời gian vận hành. Tuy nhiên, công trình chỉ phát huy tác dụng khi gắn với kế hoạch mùa vụ, quy trình canh tác và đầu ra nông sản. Nếu đầu tư theo phong trào, chi phí xây dựng vẫn có thể trở thành gánh nặng. Quy định mới cũng đặt ra giới hạn đáng kể: khu vực phải đạt tối thiểu 50 ha. Điều kiện này hướng tới sản xuất tập trung, nhưng có thể khiến những hộ canh tác nhỏ lẻ khó tự đáp ứng nếu không liên kết với các hộ khác hoặc tham gia mô hình hợp tác phù hợp.

Quy định mới tạo điều kiện đầu tư công trình phục vụ sản xuất nhưng vẫn yêu cầu tuân thủ điều kiện sử dụng đất trồng lúa theo quy định pháp luật. Ảnh minh họa

Theo Điều 3 Quyết định số 146/2026/QĐ-UBND, công trình phải đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 và khoản 2 Điều 9 Nghị định số 112/2024/NĐ-CP. Mục đích sử dụng phải thuộc phạm vi được quy định tại khoản 6 Điều 3 của nghị định này. Đáng chú ý, UBND cấp xã phải chấp thuận bằng văn bản về vị trí, số lượng vị trí, diện tích từng vị trí và diện tích xây dựng. Cơ quan này còn có trách nhiệm kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm. Vì vậy, người sử dụng đất không thể chỉ căn cứ vào diện tích khu ruộng để tự triển khai công trình.

Theo quyết định, diện tích đất sử dụng xây dựng công trình đáp ứng quy định không phải chuyển mục đích sử dụng đất và vẫn được thống kê là đất trồng lúa. Quy định này không đồng nghĩa đất lúa có thể chuyển thành đất ở, mặt bằng kinh doanh hay công trình không liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Quyết định mới thay thế quy định ban hành đầu năm 2025. Những công trình đã được chấp thuận theo quy định cũ tiếp tục thực hiện theo nội dung đã được chấp thuận; hồ sơ chưa được giải quyết sẽ áp dụng quy định mới.

Điều người dân và doanh nghiệp cần là hướng dẫn thống nhất về hồ sơ, cách xác định khu vực đủ điều kiện và phạm vi công trình được phép xây dựng. Nếu cách hiểu giữa các địa phương không đồng nhất, chính sách có thể phát sinh thêm chi phí thủ tục thay vì giúp sản xuất thuận lợi hơn. Quy định mới mở thêm cơ sở pháp lý để bố trí hạ tầng phục vụ vùng lúa tập trung. Nhưng hiệu quả cuối cùng không nằm ở việc xây được bao nhiêu mét vuông. Điều quan trọng là mỗi công trình có thực sự phục vụ sản xuất, giúp giảm chi phí và giữ đúng mục đích sử dụng đất hay không.