Đối ngoại và hội nhập: Chuyển cam kết thành cơ hội cho doanh nghiệp

Hội nhập quốc tế chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi các thỏa thuận hợp tác được triển khai hiệu quả, tạo ra kết quả cụ thể cho nền kinh tế. Từ yêu cầu nâng cao chất lượng thực thi cam kết đến tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, định hướng đối ngoại của Việt Nam đang nhấn mạnh hơn mối liên hệ giữa hợp tác quốc tế với mục tiêu phát triển, năng lực cạnh tranh quốc gia và lợi ích thiết thực của người dân, doanh nghiệp.

Đưa kết quả đối ngoại vào thực tiễn phát triển

Chiều 26/10, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về Đối ngoại và hội nhập quốc tế - đã chủ trì Phiên họp lần thứ nhất của Thường trực Ban Chỉ đạo. Phiên họp tập trung đánh giá tình hình triển khai công tác, xác định nhiệm vụ trọng tâm và nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực hiện đường lối đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Phiên họp của Thường trực Ban Chỉ đạo là cơ chế rất quan trọng, trực tiếp chỉ đạo thực hiện chương trình công tác - Ảnh: TTXVN.

Phát biểu tại phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, xuất hiện nhiều vấn đề ngoài dự báo. Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại cần nâng cao chất lượng tham mưu, chủ động nhận diện tình hình, hướng đến mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045; đồng thời phục vụ trực tiếp hơn yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Một trong những nhiệm vụ được đặt ra là chuyển hóa các cam kết quốc tế thành dự án, sản phẩm và thị trường thực tế. Điều này cho thấy yêu cầu đánh giá hiệu quả đối ngoại không chỉ dừng ở số lượng thỏa thuận được ký kết hay tiến độ triển khai, mà cần chú trọng kết quả cuối cùng và giá trị đóng góp cho phát triển đất nước.

Đối với doanh nghiệp, việc mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế có thể tạo thêm điều kiện tiếp cận đối tác, thị trường, công nghệ và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành kết quả kinh doanh khi được cụ thể hóa bằng các chương trình hợp tác khả thi, cơ chế triển khai rõ ràng và sự chuẩn bị phù hợp về năng lực của doanh nghiệp.

Vì vậy, việc gắn kết hoạt động đối ngoại với các mục tiêu phát triển kinh tế có ý nghĩa quan trọng. Các thỏa thuận cần được rà soát, xác định nội dung ưu tiên và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp, qua đó nâng cao khả năng chuyển kết quả hợp tác thành giá trị thực tế.

Tăng trách nhiệm thực thi các thỏa thuận quốc tế

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm các cam kết, thỏa thuận quốc tế được tham mưu theo hướng rõ ràng, có thể lượng hóa, đo lường và mang lại hiệu quả thiết thực. Đối ngoại Quốc hội cần tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế gắn với giám sát việc thực hiện các thỏa thuận, bảo đảm những cam kết ở cấp cao được cụ thể hóa thành dự án và kết quả rõ ràng.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa đối với quá trình tổ chức thực hiện các chương trình hợp tác, nhất là những nội dung liên quan đến thương mại, đầu tư và phát triển kinh tế. Khi mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm được xác định cụ thể, các cơ quan liên quan có cơ sở thuận lợi hơn để theo dõi kết quả, nhận diện vướng mắc và điều chỉnh phương thức triển khai khi cần thiết.

Đối với doanh nghiệp, tính khả thi của các chương trình hợp tác có vai trò quan trọng không kém việc thiết lập quan hệ đối tác. Những cơ hội tiếp cận thị trường hoặc hợp tác đầu tư chỉ có thể được khai thác hiệu quả khi các điều kiện thực hiện được làm rõ, thông tin được cung cấp kịp thời và những vấn đề phát sinh được xử lý phù hợp.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự chủ động chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và phát huy tính bổ trợ giữa các kênh đối ngoại. Những kết quả đã đạt được cần tiếp tục được triển khai theo chiều sâu, tạo sức mạnh tổng hợp và mang lại lợi ích cụ thể cho đất nước.

Trong bối cảnh kinh tế quốc tế có nhiều biến động, khả năng dự báo và chủ động thích ứng cũng là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động đối ngoại. Việc nhận diện sớm những thay đổi có thể ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia sẽ góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, tạo cơ sở để các cơ quan liên quan xây dựng phương án ứng phó phù hợp.

Phối hợp liên ngành, mở rộng dư địa hội nhập

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao hoạt động của ba Ban Công tác liên ngành về Chính trị, Quốc phòng, An ninh; Kinh tế và Khoa học - Công nghệ; Văn hóa, Xã hội, Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời, các ban, bộ, ngành và địa phương liên quan được yêu cầu quyết liệt hơn trong theo dõi, đôn đốc các nhiệm vụ, nhất là Chương trình công tác năm 2026 và năm 2027.

Cơ chế phối hợp liên ngành có vai trò quan trọng bởi hội nhập quốc tế liên quan đến nhiều lĩnh vực, từ quan hệ đối ngoại, an ninh, khoa học - công nghệ đến thương mại, đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Sự phối hợp đồng bộ giúp các nhiệm vụ được triển khai theo định hướng thống nhất, đồng thời tạo điều kiện xử lý những vấn đề cần sự tham gia của nhiều cơ quan.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, môi trường hợp tác quốc tế thuận lợi không chỉ phụ thuộc vào quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác, mà còn gắn với hiệu quả tổ chức thực hiện các chính sách và chương trình hợp tác. Khi những cam kết được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể, có đầu mối chịu trách nhiệm và được theo dõi thường xuyên, khả năng tiếp cận và khai thác cơ hội của doanh nghiệp sẽ có cơ sở để cải thiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị các cơ quan liên quan cần tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, nhất là trong việc chủ động dự báo chiến lược, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chuyển hóa các cam kết thành dự án, sản phẩm và thị trường thực tế - Ảnh: TTXVN.

Kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các cơ quan tập trung triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, tăng cường điều phối thống nhất, theo dõi kết quả và đề cao trách nhiệm. Bộ Ngoại giao, với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, được giao phối hợp với các cơ quan liên quan nâng cao chất lượng tổng hợp, dự báo, chia sẻ thông tin; rà soát, lựa chọn nội dung ưu tiên và cụ thể hóa các bản ghi nhớ, hiệp định, tuyên bố chung thành dự án, sản phẩm cụ thể.

Công tác chuẩn bị cho APEC 2027 cũng là một trong những nhiệm vụ được yêu cầu tập trung thực hiện. Quá trình chuẩn bị sự kiện này đặt ra yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan, địa phương và những lĩnh vực liên quan, đồng thời tạo cơ hội để Việt Nam thúc đẩy trao đổi, hợp tác quốc tế, gắn hoạt động đối ngoại với các mục tiêu phát triển.

Từ những định hướng tại phiên họp, yêu cầu xuyên suốt là nâng cao hiệu quả thực thi, bảo đảm các kết quả đối ngoại đóng góp thiết thực cho nền kinh tế. Việc chuyển hóa cam kết thành dự án, sản phẩm và thị trường không chỉ là trách nhiệm của cơ quan tham mưu, điều phối, mà còn đòi hỏi sự chủ động của các cơ quan thực hiện và doanh nghiệp trong việc xác định nhu cầu, chuẩn bị năng lực và tham gia các chương trình hợp tác phù hợp.

Khi hoạt động đối ngoại gắn chặt hơn với kết quả phát triển có thể kiểm chứng, hội nhập quốc tế sẽ có thêm cơ sở để đóng góp vào đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và mở rộng cơ hội phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam.