Bộ Tài chính đề xuất giảm mạnh tiền phạt cho doanh nghiệp ngừng hoạt động

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế. Chính sách hướng đến hai nhóm chính: người nộp thuế ngừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) và người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).

Đề xuất mức phạt chỉ còn 30% mức hiện hành

Theo dự thảo, doanh nghiệp, tổ chức đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu có thể được áp dụng mức phạt bằng 30%, 50% hoặc 70% mức phạt theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, tùy thời điểm hoàn thành hồ sơ.

Cụ thể, người nộp thuế hoàn thành hồ sơ từ ngày nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027 được áp dụng mức phạt bằng 30% mức hiện hành. Trường hợp hoàn thành trong giai đoạn từ ngày 1/7/2027 đến hết ngày 31/12/2027, mức phạt bằng 50%; còn nếu hoàn thành từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 30/6/2028, mức phạt bằng 70%.

Bộ Tài chính đề xuất giảm mạnh tiền phạt cho doanh nghiệp ngừng hoạt động

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, dự thảo đề xuất không xử phạt vi phạm thủ tục thuế. Với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, nếu đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu, mức phạt được đề xuất bằng 50% mức phạt ưu đãi trong thời gian từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2028.

Chính sách dự kiến không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Theo Bộ Tài chính, trên thực tế, nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ khai thuế để chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Khi thực hiện thủ tục, họ phải nộp bổ sung nhiều hồ sơ khai thuế quá hạn, khiến tổng số tiền phạt có thể tăng cao, ngay cả khi không còn hoạt động kinh doanh.

Bộ Tài chính ước tính, khoảng 1,6 triệu hồ sơ khai thuế có thể được nộp theo cơ chế đề xuất. Phần chênh lệch giảm tiền phạt so với quy định hiện hành dự kiến khoảng 12.670 tỷ đồng nếu người nộp thuế hoàn thành hồ sơ đến hết ngày 30/6/2027; khoảng 9.100 tỷ đồng nếu hoàn thành trong 6 tháng cuối năm 2027 và khoảng 5.600 tỷ đồng nếu hoàn thành trong 6 tháng đầu năm 2028.

Hơn 753.000 người nộp thuế có thể được xem xét xử lý mã số thuế

Bên cạnh việc giảm tiền phạt, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế xử lý các mã số thuế tồn đọng đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc đã được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký từ đủ 10 năm trở lên tính đến ngày nghị quyết có hiệu lực.

Điều kiện được xem xét là người nộp thuế không còn nợ thuế và không thuộc trường hợp đang bị thanh tra, điều tra, truy tố hoặc xét xử.

Theo số liệu ước tính được nêu trong đề xuất, hơn 753.000 người nộp thuế không hoạt động trên 10 năm có thể thuộc diện được xem xét xử lý mã số thuế nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Trước khi thực hiện, cơ quan thuế phải công khai thông tin về người nộp thuế dự kiến xử lý trên trang thông tin điện tử trong thời hạn 30 ngày. Nếu hết thời hạn này, người nộp thuế không có văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế và cơ quan thuế không nhận được ý kiến phản đối bằng văn bản của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế sẽ được thực hiện theo dự thảo.

Các đề xuất trên nhằm xử lý tình trạng hồ sơ thuế tồn đọng kéo dài, giảm gánh nặng tiền phạt đối với người nộp thuế đủ điều kiện và tạo cơ sở để cơ quan thuế rà soát, chuẩn hóa dữ liệu quản lý. Tuy nhiên, đây mới là nội dung trong dự thảo đang được lấy ý kiến, chưa phải chính sách đã có hiệu lực thi hành.