Thông tư 71/2026/TT-BGDĐT: 6 tháng viết lại “luật chơi” quản trị trường tư thục

Thông tư 71 đã có hiệu lực từ ngày 27/8/2026. Nhưng tác động lớn nhất của nó sẽ không diễn ra trong ngày đầu tiên. Khoản 5 Điều 16 trao cho các cơ sở thuộc phạm vi điều chỉnh 6 tháng để ban hành hoặc rà soát, sửa đổi, bổ sung quy chế tổ chức và hoạt động cùng các quy định nội bộ liên quan.

Sáu tháng nghe có vẻ dài, nhưng với một cơ sở giáo dục có nhiều tầng quyền lực, hàng trăm lao động và hàng loạt quy chế nhân sự, tài chính, đầu tư, mua sắm, đào tạo, con số ấy không dư dả. Bởi việc phải sửa không chỉ là vài câu chữ về hội đồng trường, mà là toàn bộ những quy định đang phân quyền cho nhà đầu tư, hội đồng và hiệu trưởng.

Thông tư 71/2026/TT-BGDĐT: 6 tháng viết lại “luật chơi” quản trị trường tư thục.

Khoản 1 Điều 16 cho phép hội đồng trường đại học tư thục đã được thành lập hợp pháp và chưa hết nhiệm kỳ tiếp tục hoạt động đến hết nhiệm kỳ, trừ trường hợp kiện toàn hoặc tổ chức lại. Tuy nhiên, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế hoạt động, việc bổ sung, thay thế và miễn nhiệm phải thực hiện theo Thông tư 71. Nói cách khác, nhiệm kỳ cũ có thể tiếp tục nhưng “luật chơi” đã thay đổi.

Với giáo dục nghề nghiệp, bài toán chuyển tiếp còn đáng chú ý hơn. Khoản 3 Điều 16 quy định trong vòng 30 ngày kể từ khi nhà đầu tư ban hành quyết định thành lập hội đồng trường, hội đồng quản trị phải bàn giao hồ sơ, tài liệu, công việc, tài chính, tài sản, quyền và nghĩa vụ liên quan. Biên bản phải chỉ rõ nội dung đã bàn giao, công việc còn đang xử lý và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.

Đây là nơi doanh nghiệp cần tránh cách bàn giao mang tính hình thức. Tài sản nào đang thế chấp? Hợp đồng nào chưa nghiệm thu? Khoản phải thu nào đang tranh chấp? Dự án đầu tư nào mới phê duyệt một phần? Nghĩa vụ nào với người học, người lao động, ngân hàng và nhà cung cấp chưa hoàn thành? Nếu không “đóng sổ” rõ trách nhiệm, bộ máy mới có thể phải gánh những quyết định mà mình không tạo ra.

Một điểm rất đáng chú ý lại nằm ở khoản 6 Điều 8: hội đồng trường được chủ động ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến khác có kiểm soát, đồng thời phải bảo đảm an toàn dữ liệu, bảo mật thông tin và lưu trữ hồ sơ điện tử. Điều 14 dẫn chiếu áp dụng tương ứng cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.

Hai chữ “có kiểm soát” sẽ quyết định cách triển khai. AI có thể hỗ trợ tổng hợp tài liệu họp, theo dõi nghị quyết, rà soát báo cáo hay phân tích dữ liệu quản trị, nhưng không nên trở thành “hộp đen” thay thế trách nhiệm của thành viên hội đồng. Những dữ liệu về nhân sự, tài chính, người học và chiến lược đầu tư cũng không thể được đưa lên bất kỳ nền tảng công nghệ nào mà bỏ qua yêu cầu bảo mật.

Đây đồng thời mở ra thị trường rõ rệt cho startup EdTech và SME công nghệ: hệ thống quản lý nghị quyết; lưu vết biểu quyết; quản trị hồ sơ hội đồng; chữ ký điện tử; phân quyền truy cập; kho dữ liệu; cảnh báo nhiệm kỳ; theo dõi việc thực hiện nghị quyết; công cụ AI hỗ trợ tổng hợp nhưng có cơ chế kiểm soát con người.

Với hộ kinh doanh và doanh nghiệp cung ứng bên ngoài, tác động không nằm ở việc phải lập hội đồng trường, mà ở thay đổi đầu mối và thẩm quyền giao dịch. Khi cơ cấu quản trị được thiết kế lại, một hợp đồng từng do người A ký có thể nay cần quyết nghị hoặc phê duyệt ở cấp khác. Đối tác bên ngoài không kiểm tra thẩm quyền sẽ tự đặt mình vào rủi ro.

Ba việc nên làm ngay gồm: rà soát quy chế tổ chức và hoạt động; lập danh mục toàn bộ quyết định và hợp đồng đang vận hành để xác định thẩm quyền; xây dựng hệ thống hồ sơ điện tử có thể truy xuất từ đề xuất, biểu quyết đến thực hiện và giám sát.

Sáu tháng chuyển tiếp, vì thế, không nên được coi là thời gian để “chờ hướng dẫn thêm”. Đây là khoảng thời gian để một trường tư viết lại hiến pháp nội bộ của chính mình.

Nếu tận dụng tốt, Thông tư 71 có thể giúp trường tư chuyển từ quản trị dựa vào cá nhân sang quản trị bằng thiết chế, dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Nếu chỉ sửa quy chế để đủ hồ sơ, những xung đột cũ vẫn còn nguyên – chỉ chuyển sang một lớp văn bản mới.