Tổng thống Mỹ nói sắp đạt thỏa thuận với Trung Quốc, cuộc chiến thuế quan có sớm kết thúc ?

Tổng thống Mỹ nói sắp đạt thỏa thuận với Trung Quốc, cuộc chiến thuế quan có sớm kết thúc?

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (17/4) đã tuyên bố kỳ vọng đạt được một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc trong vòng “3 đến 4 tuần tới”. Động thái này đánh dấu lần đầu tiên kể từ khi ông tăng thuế lên đến 245%, khả năng kết thúc cuộc chiến thương mại được đề cập công khai.

“Tôi tin rằng chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận với Trung Quốc”, Tổng thống Mỹ phát biểu trong buổi ký sắc lệnh tại Nhà Trắng, bên cạnh Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.

Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào. Tổng thống Trump cũng từ chối trả lời câu hỏi liệu Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có phải là người chủ động đề xuất kết thúc cuộc chiến thuế quan hay không.

Theo chuyên gia chuỗi cung ứng toàn cầu Nick Vyas (USC Marshall), cuộc chơi hiện tại là “xem ai sẽ chớp mắt trước”. Ông nhận định cả hai bên đều đang tin rằng mình có lợi thế: Bắc Kinh tin họ có thời gian và chiến lược dài hơi, trong khi Washington tin Mỹ có ưu thế tiêu dùng.

Trung Quốc có lợi thế hệ thống, chủ động tung đòn ngoại giao và kiểm soát tài nguyên chiến lược

Theo giới quan sát, Chủ tịch Tập Cận Bình có lợi thế đáng kể so với Tổng thống Donald Trump nhờ hệ thống chính trị ổn định, không bị giới hạn nhiệm kỳ và không chịu áp lực bầu cử hay dư luận. Trong khi ông Trump chỉ còn thời gian một nhiệm kỳ, ông Tập Cận Bình có thể “kéo dài trận chiến này” mà không cần lo lắng về chu kỳ bầu cử hay sự phản ứng của người tiêu dùng nội địa.

Ngoài ra, Trung Quốc đang kiểm soát tới 85% năng lực chế biến đất hiếm toàn cầu – nguyên liệu quan trọng cho quốc phòng, AI và ngành công nghệ Mỹ. Bắc Kinh đã dừng xuất khẩu nhóm khoáng sản này và tung đòn trừng phạt vào một loạt công ty Mỹ như Boeing, DuPont, Google và các hãng dược phẩm, bằng các biện pháp như cấm nhập thiết bị, mở điều tra chống độc quyền và đưa hàng chục công ty vào “danh sách không đáng tin cậy”.

Cuộc đua giành đồng minh: Trung Quốc tấn công mềm, Mỹ bị đánh giá khó đoán

Trong khi Mỹ theo đuổi lập trường cứng rắn, Trung Quốc đang triển khai chiến lược “tấn công mềm” về ngoại giao. Sau cuộc gặp với Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tại Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình đã thực hiện chuyến công du Đông Nam Á, ký kết loạt thỏa thuận với Việt Nam và Malaysia.

Liên minh châu Âu (EU) cũng bắt đầu cho thấy thái độ “dịu giọng” với Bắc Kinh. Theo bà Ilaria Mazzocco, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Trung Quốc đang cố gắng “xây dựng hình ảnh một đối tác thương mại ổn định, có trách nhiệm” với hy vọng cải thiện quan hệ với EU sau thời gian căng thẳng.

Dự kiến vào cuối tháng 7, các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ đến Bắc Kinh để dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình. Giới quan sát cho rằng đây sẽ là dịp để Trung Quốc thừa nhận vấn đề dư thừa công suất sản xuất và cam kết giải quyết.

Tuy nhiên, bà Mazzocco cũng cảnh báo Trung Quốc khó có thể thay thế Mỹ với vai trò đối tác thương mại chính tại Đông Nam Á, vì thị trường nội địa Trung Quốc vẫn thiếu sức mua để hấp thụ hàng nhập khẩu từ khu vực.

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng cố gắng duy trì liên minh thương mại với châu Âu. Ông tuyên bố sau cuộc gặp với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni rằng một thỏa thuận Mỹ – EU sẽ “100% đạt được vào một thời điểm nào đó”.

Tuy vậy, chuyên gia Mazzocco lưu ý rằng tính khó đoán trong chính sách của Tổng thống Mỹ có thể khiến các đồng minh phương Tây dè chừng. “Việc dùng thương mại để ép buộc nhượng bộ, dù là về kinh tế hay quốc phòng, đang làm suy yếu niềm tin toàn cầu vào Mỹ. Trong dài hạn, các đối tác có thể dần tìm cách giảm phụ thuộc vào Mỹ cả về ngoại giao lẫn thương mại”, bà Ilaria Mazzocco cho biết.

Hermès sẽ tăng giá toàn bộ sản phẩm tại Mỹ để bù chi phí thuế Thương hiệu xa xỉ Hermès của Pháp cho biết sẽ chuyển toàn bộ chi phí phát sinh từ thuế quan của Mỹ sang người tiêu dùng giàu có tại thị trường này, trong bối cảnh doanh số quý I/2025 tăng chậm hơn kỳ vọng.

Trung Quốc muốn thiết lập lại quan hệ với EU khi chiến tranh thương mại leo thang Trung Quốc tìm cách tái thiết lập quan hệ thương mại với EU, trong lúc đối đầu thương mại với Mỹ ngày càng gay gắt, nhưng vấp phải sự dè dặt từ châu Âu vì lo ngại mất cân đối và cạnh tranh công nghiệp.

Tổng thống Donald Trump gia tăng áp lực, liệu Fed có sớm hạ lãi suất ? Tổng thống Donald Trump gia tăng sức ép đòi Fed hạ lãi suất, thậm chí công khai đe dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell, giữa lúc lạm phát leo thang vì những chính sách thuế quan mới.