Tổng thống Donald Trump tối thứ Ba (22/7) tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng, Mỹ đã hoàn tất một “thỏa thuận thương mại khổng lồ” với Nhật Bản, trong đó cam kết Tokyo mở cửa thị trường cho ô tô, xe tải, gạo và các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Đồng thời, Washington sẽ áp thuế nhập khẩu 15% đối với hàng hóa từ Nhật Bản – mức cao hơn mức 10% áp dụng tạm thời trong giai đoạn đàm phán, nhưng thấp hơn mức 25% mà ông Trump từng đe dọa trước đó trong một bức thư gửi chính phủ Nhật.
 |
| Nhật – Mỹ đạt thỏa thuận, ông Trump sẽ áp thuế 15% và nhận đầu tư "khổng lồ" |
Mức thuế mới này phản ánh rõ lập trường cứng rắn của Tổng thống Mỹ trong chính sách thương mại đối ứng, vốn đang đặt ra hạn chót ngày 1/8 cho hàng chục quốc gia; nếu không đạt thỏa thuận, Mỹ sẽ tăng mạnh thuế quan.
Đáng chú ý, Tổng thống Trump không nói rõ liệu Nhật Bản có được miễn trừ khỏi mức thuế 25% đang áp lên ô tô và linh kiện xe nhập khẩu hay không – lĩnh vực chiếm phần lớn thặng dư thương mại 63 tỷ USD của Nhật với Mỹ. Ông cũng không nhắc đến việc miễn trừ cho Nhật đối với mức thuế 50% đang áp dụng lên thép và nhôm từ các đối tác thương mại lớn.
Tuy nhiên, báo cáo từ phía Nhật cho biết, thuế nhập khẩu ô tô có thể sẽ giảm xuống còn 15%, tạo nên làn sóng lạc quan trên thị trường chứng khoán Tokyo. Cổ phiếu của Toyota và Honda đều tăng 9%, còn Subaru, Mitsubishi và Mazda tăng hơn 12%. Chỉ số Topix cũng tăng 2,1% trong phiên giao dịch sáng thứ Tư (23/7).
Phía Tokyo vẫn giữ thái độ thận trọng. Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba nói rằng, ông chưa thể đưa ra bình luận chính thức cho đến khi nhận được báo cáo chi tiết từ trưởng đoàn đàm phán Ryosei Akazawa, người đã gặp Tổng thống Trump trong ngày thứ Ba (22/7).
Ông Akazawa đã trải qua tám vòng đàm phán với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhằm hoàn tất thỏa thuận. Đây là thỏa thuận thương mại lớn nhất Mỹ ký với một nền kinh tế phát triển, kể từ khi ông Trump công bố loạt thuế quan mới hồi tháng 4 năm nay.
Bên cạnh đó, Tổng thống Trump còn đưa ra tuyên bố rằng Nhật Bản sẽ đầu tư hơn 550 tỷ USD vào Mỹ, và “nước Mỹ sẽ nhận được 90% lợi nhuận từ các khoản đầu tư này”. Tuy nhiên, ông không cung cấp chi tiết về nguồn vốn, thời điểm thực hiện hay các lĩnh vực đầu tư.
Ông cũng cho biết hai nước sẽ thành lập một liên doanh khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ở Alaska.
Dù nhấn mạnh mối quan hệ “tuyệt vời” giữa Mỹ và Nhật, thỏa thuận thương mại này được ký kết trong bối cảnh quan hệ hai nước đang có dấu hiệu căng thẳng, đặc biệt là trong vấn đề chi tiêu quốc phòng. Washington đang thúc ép Tokyo tăng ngân sách quốc phòng, trong bối cảnh địa chính trị châu Á – Thái Bình Dương ngày càng phức tạp.
Ngoài ra, việc Thủ tướng Ishiba và Đảng Dân chủ Tự do (LDP) vừa chịu thất bại trong cuộc bầu cử Thượng viện cũng làm suy yếu vị thế đàm phán của Nhật Bản trong mắt Washington.
Thỏa thuận với Nhật được công bố sau khi chính quyền của ông Trump thông báo đã đạt thỏa thuận thương mại với Vương quốc Anh, Indonesia, Việt Nam và Philippines, cũng như cam kết “hạ nhiệt” với Trung Quốc – dù đến nay vẫn chưa có văn bản chính thức nào được công bố.
Mỹ hiện đang là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản và là thị trường quan trọng bậc nhất đối với các tập đoàn công nghiệp lớn của nước này, đặc biệt là ngành ô tô.
 Fed sẽ điều chỉnh giảm lãi suất: Thời điểm không quan trọng bằng hướng đi |
 Đồng USD phục hồi khi kinh tế Mỹ vững vàng, dù thuế quan leo thang |
 Biến đổi khí hậu khiến giá thực phẩm toàn cầu tăng vọt |
