Phát biểu trong cuộc họp báo tại Phòng họp báo Nhà Trắng chiều 20/11 (giờ miền Đông nước Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không cho phép các công ty Mỹ xây dựng trung tâm dữ liệu ở nước ngoài, nếu không sẽ phải đối mặt với “mức thuế khổng lồ”. Cuộc họp báo kéo dài gần 90 phút, diễn ra ngay sau chuyến công du châu Á của nhà lãnh đạo Mỹ, trong đó có hội nghị thượng đỉnh ba bên với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Phó Tổng thống James David Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio cũng có mặt.
![]() |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) cùng Phó Tổng thống James David Vance (trái) và Ngoại trưởng Marco Rubio (phải) chủ trì họp báo tại Nhà Trắng vào chiều 20/11 (giờ miền Đông nước Mỹ) |
Theo Axios, động thái của ông Trump nhằm giữ cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nước, được đưa ra chỉ vài tuần sau khi việc mở rộng các trung tâm dữ liệu trở thành điểm nóng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khi cử tri bày tỏ lo ngại về tác động môi trường và tài chính của loại hình cơ sở này. Tính đến tháng 12/2025, nước Mỹ có khoảng 4.000 trung tâm dữ liệu đang hoạt động, trong khi gần 3.000 trung tâm khác đang được xây dựng hoặc nằm trong kế hoạch.
Ông Trump thừa nhận thông báo trên có thể gây bất ngờ, bởi ông chưa trao đổi vấn đề này với các cộng sự. Theo ông, nếu không có biện pháp ngăn chặn, Trung Quốc sẽ “thâu tóm” các trung tâm dữ liệu đặt ở nước ngoài, điều mà Washington sẽ không chấp nhận. Ông cho rằng Mỹ từng để thất thế trong lĩnh vực chip vì cho phép chuyển sản xuất ra bên ngoài, và không muốn lặp lại sai lầm đó với hạ tầng AI. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh muốn các trung tâm dữ liệu được xây ngay trong nước và cho rằng nếu một số bang như Texas hay California không tiếp nhận thì vẫn còn nhiều địa phương như West Virginia sẵn sàng đón nhận.
Ông Trump cũng khẳng định việc mở rộng trung tâm dữ liệu sẽ giúp giảm chi phí điện và thuế cho người dân Mỹ, do các doanh nghiệp tự xây dựng nguồn điện riêng. Ông khuyến khích các cộng đồng đàm phán điều khoản với những công ty muốn xây trung tâm dữ liệu tại địa phương, với lập luận rằng các công ty này có rất nhiều tiền nên người dân cần tận dụng cơ hội thay vì chặn các dự án.
Chưa rõ cách thực thi
Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể cách áp dụng mức thuế này. Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội mới có thẩm quyền áp thuế liên bang. Ông Trump cũng không cho biết sẽ tìm kiếm sự chấp thuận của Quốc hội hay sử dụng các quyền hành pháp hiện có để trừng phạt những công ty xây dựng trung tâm dữ liệu trên phạm vi toàn cầu.
Nhà báo Ina Fried của Axios nhận định ngay cả các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ cũng thường cần đặt cơ sở ở những nơi khác để bảo đảm độ tin cậy, độ trễ thấp và tuân thủ các quy định pháp luật yêu cầu dữ liệu phải được xử lý trong một khu vực hoặc quốc gia cụ thể.
Bối cảnh chính trị trong nước
Theo Ballotpedia, trong tổng số 53 biện pháp được đưa ra bỏ phiếu tại 13 bang tính đến tháng 11/2026, cử tri ủng hộ việc hạn chế phát triển trung tâm dữ liệu ở 52 trường hợp, cho thấy mức độ gây tranh cãi của vấn đề này trong năm qua. Các ứng cử viên Đảng Dân chủ cũng thành công khi đưa chính sách AI thành công cụ vận động, đánh bại đối thủ Đảng Cộng hòa tại Ohio, Wisconsin, Arizona và Pennsylvania. Tuy nhiên, tại họp báo, ông Trump tỏ ra không quá bận tâm đến kết quả bầu cử, cho rằng nếu ông có tên trên lá phiếu thì kết quả đã khác.
Thông điệp về Trung Quốc và AI
Phát biểu của ông Trump được đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh ba bên, song nhà lãnh đạo Mỹ dường như vừa ca ngợi Chủ tịch Tập Cận Bình, vừa cảnh báo về các thách thức từ Trung Quốc. Ông cho biết ông Tập tôn trọng và chúc mừng Mỹ về những thành tựu trong lĩnh vực mà ông gọi là “siêu trí tuệ” (SI), đồng thời tiết lộ hai bên nhất trí xây dựng một số “hàng rào bảo vệ” chung đối với AI. Dù vậy, ông Trump khẳng định Mỹ đang dẫn đầu và Trung Quốc xếp thứ hai, đồng thời cho rằng ai chiến thắng trong lĩnh vực siêu trí tuệ sẽ là người chiến thắng chung cuộc. Ông cũng nói Washington và Bắc Kinh đang nỗ lực hướng tới một thỏa thuận “toàn diện” về chip, trong khi Mỹ hiện dẫn trước Trung Quốc khoảng 10 năm về sản xuất chip.
Một số nội dung khác tại họp báo
Ông Trump bày tỏ mong muốn cựu Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang được trao cơ hội thứ hai để trở lại công ty và cho biết ông chưa mất niềm tin vào Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick. Về quan hệ với Quốc hội, ông cho biết sẵn sàng sử dụng quyền phủ quyết đối với các dự luật do đa số Dân chủ sắp tới thông qua, nhưng vẫn để ngỏ khả năng hợp tác lưỡng đảng trong một số lĩnh vực như y tế, ưu đãi thuế cho ngành điện ảnh - truyền hình và cải cách nhập cư. Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết đã yêu cầu Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy hạn chế nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu hiện hành, trong bối cảnh chính quyền đề nghị Quốc hội cấp hơn 50 tỉ USD để đại tu hệ thống này.