Mỹ dỡ lệnh dừng bay toàn quốc sau hơn 4 giờ, hàng nghìn chuyến bay bị hủy

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chiều 13/11 (giờ địa phương) đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng bay trên toàn quốc sau hơn 4 giờ, song hàng loạt chuyến bay bị hủy dự kiến còn kéo dài sang hết ngày thứ Bảy, 14/11.

Theo FAA, lệnh dừng bay được ban hành vào khoảng 16h cùng ngày, sau khi sự cố liên lạc xảy ra tại nhiều Trung tâm Kiểm soát không lưu đường dài, nơi dẫn đường cho máy bay ở độ cao lớn dọc các đường bay. Đây là biện pháp hiếm khi được áp dụng, khiến hàng nghìn chuyến bay khởi hành trên cả nước phải nằm chờ tại sân bay. Tổng cộng hơn 10.000 chuyến bay bị ảnh hưởng.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) gỡ bỏ lệnh ngừng bay sau 4 giờ đồng hồ áp lệnh toàn quốc, khiến hàng ngàn chuyến bay bị huỷ

FAA cho biết nguyên nhân ban đầu là “sự cố mất kết nối viễn thông tạm thời” và cơ quan này quyết định dừng bay với lý do “thận trọng tối đa”. Theo thông báo nội bộ của Alaska Airlines mà CNBC tiếp cận được, sự cố liên quan đến cả hệ thống liên lạc và radar. Các kỹ thuật viên của FAA đang tiến hành điều tra. Đến thời điểm hiện tại, nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác định.

Phát biểu tại Nhà Trắng, Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin khẳng định chưa có dấu hiệu nào cho thấy sự cố là mối đe dọa đối với nước Mỹ.

Các hãng hàng không cho biết những chuyến bay đang trên đường bay vẫn tiếp tục hành trình. Tuy nhiên, khi tình trạng gián đoạn kéo dài, nhiều hãng đã chuẩn bị phương án hủy chuyến. Theo bản ghi nhớ mà CNBC xem được, JetBlue Airways thông báo với nhân viên sẽ hủy toàn bộ các chuyến bay còn lại trong ngày, trừ các đường bay châu Âu, đồng thời hủy thêm một số chuyến dự kiến khai thác vào thứ Bảy nhằm bảo đảm phi hành đoàn và tàu bay sẵn sàng khai thác trở lại. Hàng trăm chuyến của JetBlue và một số hãng khác đã bị hủy.

Khoảng 18h, Giám đốc FAA Bryan Bedford có cuộc trao đổi với lãnh đạo các hãng hàng không. Theo những người nắm thông tin, ông cho biết khi đó vẫn chưa thể xác định thời điểm tình hình được giải quyết. Cùng thời gian này, FAA thông báo các chuyến bay sẽ được phép cất cánh trở lại khi các cơ sở điều hành bay đường dài được khôi phục, thông qua phối hợp với hệ thống kiểm soát không lưu.

Theo dữ liệu từ Flightradar24, tính đến 17h56 (giờ miền Đông nước Mỹ), một số chuyến bay quốc tế vẫn khởi hành, trong đó có chuyến của Lufthansa từ Boston đi Frankfurt (Đức) lúc 17h21 và chuyến của ITA Airways từ Boston đi Rome (Italia) lúc 17h24. Đến 18h50, các chuyến bay chở khách và hàng hóa cũng bắt đầu rời Bờ Tây đi châu Á và Hawaii. FAA cho biết các chuyến bay quốc tế đến Mỹ sẽ được xử lý theo từng trường hợp cụ thể.

Theo hãng dữ liệu hàng không Cirium, có khoảng 11.000 chuyến bay dự kiến khởi hành từ các sân bay Mỹ sau 16h (giờ miền Đông) ngày thứ Sáu. Trong ngày, khoảng 600 chuyến bị chuyển hướng, trong đó 104 chuyến phải hạ cánh tại các sân bay khác.

Các hãng hàng không lớn của Mỹ cho biết sẽ hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng và khuyến cáo hành khách thường xuyên kiểm tra thông tin chuyến bay.

Theo giới chuyên gia hàng không, lệnh dừng bay trên diện rộng thường tạo hiệu ứng dây chuyền. Khi lệnh kéo dài, phi hành đoàn dễ chạm giới hạn giờ làm việc tối đa trong ngày, khiến lịch bay bị xáo trộn. Ông Robert Mann, nhà phân tích hàng không kiêm Giám đốc R.W. Mann & Co., nhận định nếu lệnh dừng kéo dài đến tối, các hãng sẽ cần cả cuối tuần để khôi phục mạng bay. Việc hủy chuyến buộc các hãng phải bố trí lại tàu bay, tổ bay, đồng thời chịu thêm chi phí hỗ trợ hành khách và hoàn, đổi vé. Hoạt động vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không cũng chịu ảnh hưởng. Hiện chưa có thống kê chính thức về mức thiệt hại tài chính của sự cố.

Sự cố diễn ra trong bối cảnh hạ tầng hàng không Mỹ nhiều lần chịu sức ép. Theo Reuters, ngay trong ngày 13/11, Nhà Trắng và Bộ Giao thông Vận tải Mỹ đã đề nghị Quốc hội phê duyệt thêm 30,1 tỷ USD để hiện đại hóa hệ thống sân bay và kiểm soát không lưu. Theo AeroTime, trong đó có 10,1 tỷ USD dành cho nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu.

Việc dừng bay trên toàn quốc tại Mỹ là cực kỳ hiếm gặp. Trước đó, FAA từng áp dụng biện pháp này vào tháng 1/2023 do sự cố hệ thống cảnh báo phi công, và sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001.

Những năm gần đây, các sự cố kỹ thuật liên tục gây ùn tắc hàng không tại Mỹ. Hồi tháng 9, hàng trăm chuyến bay đến Newark (New Jersey) và Philadelphia bị hủy, hoãn hoặc chuyển hướng sau khi một tuyến cáp quang của Verizon vô tình bị cắt trong quá trình thi công ở New Jersey. Sự cố làm gián đoạn đường truyền dự phòng dữ liệu quan trọng đối với kiểm soát viên không lưu. Năm 2025, kiểm soát viên không lưu cũng từng mất liên lạc với tàu bay đi và đến Sân bay quốc tế Newark Liberty, gây chậm chuyến hàng loạt và làm dấy lên lo ngại về hạ tầng hàng không cũ kỹ cùng tình trạng thiếu nhân lực của Mỹ.