Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi (UAE)

Ngày 10/11, tại Abu Dhabi, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), các quan chức Nga và Ukraine tiến hành cuộc đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, trong bối cảnh các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump triển khai nỗ lực mới nhằm chấm dứt xung đột vũ trang tại Ukraine.

Đại diện của Mỹ, Nga, Ukraine và nước chủ nhà Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tại cuộc đàm phán Nga - Ukraine

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đánh giá cuộc gặp do Mỹ làm trung gian đạt hiệu quả tích cực, song không công bố thông tin chi tiết.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhận định cuộc đàm phán diễn ra trên tinh thần xây dựng, đi vào thực chất và đề cập các vấn đề nhân đạo, an ninh. Phát biểu với báo giới tại Đan Mạch sau cuộc gặp, Tổng thống Zelensky cho biết ông hài lòng với những thông điệp nhận được từ hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner.

Tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trên mạng xã hội X về cuộc đàm phán Nga - Ukraine và các bên liên quan

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông nhận thấy những chuyển biến và hoan nghênh các thông tin được trao đổi. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông nhấn mạnh việc trả tự do cho tù binh chiến tranh là ưu tiên hàng đầu; đồng thời cho biết các bên đã thảo luận chi tiết về nội dung bảo đảm an ninh cho Ukraine và cơ sở để duy trì hiệu lực lâu dài của các bảo đảm này.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng còn quá sớm để đánh giá kết quả cuộc gặp trước khi bước sang ngày đàm phán thứ hai, dự kiến diễn ra ngày 11/11. Cuộc gặp được tổ chức sau các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ với hai bên trong những tuần gần đây. Theo ông Kushner, các cuộc tiếp xúc này đã góp phần thu hẹp khác biệt về lập trường.

Sau ngày làm việc đầu tiên, ông Kushner viết trên mạng xã hội X rằng phía Mỹ được khích lệ bởi các cuộc thảo luận mang tính xây dựng.

Trích đoạn thông cáo của Đặc phái viên Nhà Trắng Jared Kushner về ngày đầu tiên đàm phán giữa Nga, Ukraine và các bên liên quan

Ông Kushner cho biết Mỹ đang nỗ lực chấm dứt chiến tranh, thiết lập các thỏa thuận an ninh cần thiết nhằm bảo đảm một Ukraine có chủ quyền, an toàn và thịnh vượng, cũng như nền hòa bình lâu dài tại châu Âu.

Dù Tổng thống Trump công khai bày tỏ lạc quan, các bên tham chiến vẫn còn nhiều khác biệt về những điều khoản có thể làm cơ sở cho một giải pháp khả thi, sau hơn bốn năm rưỡi kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Lực lượng Nga hiện kiểm soát khoảng một phần năm lãnh thổ Ukraine. Tuy nhiên, lãnh thổ không phải là vấn đề duy nhất cần giải quyết. Các nội dung khác bao gồm những bảo đảm an ninh trong tương lai mà cả hai bên đều mong muốn, cùng yêu cầu của Moskva về việc Ukraine duy trì vị thế trung lập và không gia nhập NATO.

Tổng thống Trump gia tăng sức ép đối với Kyiv nhằm thúc đẩy một thỏa thuận, cho rằng Ukraine cần chấm dứt chiến tranh nếu không muốn đối mặt với hậu quả nghiêm trọng. Tuần trước, ông nhận định cuộc chiến sắp được giải quyết bằng một thỏa thuận lớn và tích cực. Tuy nhiên, những đột phá mà ông nhiều lần dự báo đến nay vẫn chưa trở thành hiện thực.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh Moskva ưu tiên đàm phán về một khuôn khổ an ninh rộng hơn cho châu Âu trước khi xử lý các vấn đề cụ thể của cuộc chiến. Phát biểu tại Moskva, ông Lavrov cho rằng việc xác định rõ các thông số của kiến trúc an ninh trong tương lai, sau đó mới tiến tới giải quyết xung đột Nga-Ukraine, là cách tiếp cận hợp lý.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ với báo giới sự lo ngại sâu sắc về các đề xuất xây dựng một kiến trúc an ninh mới. Theo Tổng thống Zelensky, các bên đều thận trọng với vấn đề này do chưa hiểu đầy đủ mục tiêu của những đề xuất được đưa ra. Ông khẳng định các bên sẵn sàng đối thoại, song cần ưu tiên chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, tiếp đó là bảo đảm an ninh cho Ukraine, rồi mới có thể thảo luận về an ninh châu Âu và thế giới.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 9/11 cho rằng các cuộc đàm phán an ninh rộng hơn chỉ nên diễn ra sau khi đạt được lệnh ngừng bắn. Ngoại trưởng Lavrov bác bỏ đề xuất ngừng bắn, cho rằng các nước châu Âu đang tìm cách tạo khoảng thời gian tạm lắng có lợi cho Ukraine.

Nỗ lực mới của Mỹ thúc đẩy các quan chức châu Âu tìm kiếm vai trò tại bàn đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu nhất tại châu Âu kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. Trước cuộc họp chính, phía Ukraine đã gặp riêng các đại diện châu Âu, NATO và Liên minh châu Âu cùng hai đặc phái viên Mỹ.

Pháp cho rằng không thể đạt được hòa bình lâu dài nếu chưa giải quyết vấn đề an ninh châu Âu, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự tham gia của các nước châu Âu.

Trong suốt cuộc chiến, phần lớn các chính phủ châu Âu tránh liên lạc với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, lãnh đạo Phần Lan và Na Uy đã điện đàm với ông ngày 27/10, động thái bị một số nhà lãnh đạo châu Âu khác chỉ trích.

Phía Nga khẳng định không thấy có vai trò cho các nước châu Âu trong cuộc gặp giữa Nga, Ukraine và Mỹ.

Phát biểu tại Paris, Ngoại trưởng Rubio cho biết Mỹ hướng tới việc mở rộng các cuộc đàm phán ba bên để có sự tham gia của châu Âu vào một thời điểm thích hợp.

Trước thềm đàm phán, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định Washington ghi nhận xu hướng mạnh mẽ hướng tới chấm dứt chiến tranh, trong bối cảnh cả hai bên đều mệt mỏi vì giao tranh.

Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu công khai cho thấy Tổng thống Nga Putin sẵn sàng từ bỏ yêu cầu Ukraine bàn giao toàn bộ khu vực Donbas ở miền đông trước khi ký kết một thỏa thuận hòa bình. Tổng thống Ukraine Zelensky bác bỏ việc chuyển giao những vùng đất mà lực lượng Ukraine đã hy sinh để bảo vệ.

Các cuộc tiến công của Nga đã chậm lại, song Moskva vẫn tiếp tục oanh tạc các thành phố và cơ sở năng lượng của Ukraine. Trong khi đó, Ukraine tăng cường tiến công các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng khác của Nga.

Trả lời Reuters, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết ông đã đề nghị Ngoại trưởng Rubio đẩy nhanh việc chuyển giao tên lửa đánh chặn, trong bối cảnh Nga gia tăng các cuộc tiến công nhằm vào cơ sở năng lượng của Ukraine.