Tổng thống Paraguay từ chức giữa khủng hoảng ngân hàng số

Ngày 5/11, Tổng thống Paraguay Santiago Peña từ chức trong bối cảnh sự sụp đổ của ngân hàng số Ueno châm ngòi cho cuộc khủng hoảng chính trị và tài chính, khiến hàng triệu tài khoản bị đóng băng và làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào một trong những nền kinh tế ổn định nhất Nam Mỹ.

Tổng thống Paraguay Santiago Peña từ chức giữa khủng hoảng ngân hàng số

Quyết định được đưa ra chỉ vài giờ trước khi các nghị sĩ tiến hành thủ tục luận tội, sau khi ông Peña mất sự ủng hộ trong chính đảng Colorado bảo thủ của mình.

Trong tuyên bố trên mạng xã hội, ông Peña cho biết sẽ tham dự phiên luận tội tại Thượng viện để thực hiện quyền bào chữa. Ông khẳng định quyết định này không xuất phát từ lòng tự hào cá nhân, mà nhằm thực hiện trách nhiệm giải trình trước người dân Paraguay.

Ông Peña đồng thời kêu gọi sớm có giải pháp hỗ trợ những người không thể truy cập tài khoản ngân hàng. Theo ông, việc làm rõ sự thật và giải quyết các khoản thanh toán cần được tiến hành song song.

Sau khi ông Peña từ chức, giá trái phiếu chính phủ Paraguay giảm, trong khi đồng Guarani suy yếu xuống dưới mức 6.500 Guarani/USD trước khi chốt phiên ở mức 6.490 Guarani/USD, mất giá gần 5% trong ngày.

Khủng hoảng bắt đầu từ đầu tuần, khi Ngân hàng Trung ương Paraguay can thiệp vào Ueno với lý do ngân hàng số này vi phạm yêu cầu về khả năng thanh toán tối thiểu. Người đứng đầu ngân hàng trung ương sau đó từ chức. Tám lãnh đạo Ueno bị ra lệnh bắt giữ và đã ra trình diện cơ quan chức năng.

Từ một công ty công nghệ tài chính (fintech) nhỏ, Ueno phát triển thành ngân hàng quy mô trung bình, phục vụ khoảng 3 triệu khách hàng tại quốc gia có 6,5 triệu dân. Ngân hàng cũng quản lý khoảng 850 triệu USD tiền công, trong đó có các khoản liên quan đến tổ chức nhà nước và lương hưu.

Việc khách hàng không thể truy cập tài khoản đã tạo sức ép chính trị lớn, bởi nhiều người dân Paraguay phụ thuộc vào Ueno để gửi tiết kiệm, thanh toán và nhận trợ cấp. Các nghị sĩ đối lập cáo buộc ông Peña có xung đột lợi ích, lạm dụng quỹ hưu trí và giúp ngân hàng tránh sự giám sát. Ông Peña bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm, cho rằng vụ việc cần được giải quyết tại tòa án.

Được bầu làm Tổng thống năm 2023, ông Peña đối mặt với sự giám sát chặt chẽ về mối quan hệ trước đây với Grupo Vazquez, tập đoàn sở hữu Ueno đến tháng 3/2025. Ông cho biết đã bán cổ phần tại tập đoàn vào thời điểm này và khẳng định không có hành vi sai phạm liên quan đến hoạt động của ngân hàng.

Trong tâm trạng xúc động, ông Felipe Rodriguez, một chủ tài khoản Ueno, chỉ trích cách ông Peña xử lý vấn đề tiền tiết kiệm của người dân và yêu cầu xử lý trách nhiệm. Ông Rodriguez cũng cáo buộc Phó Tổng thống Pedro Alliana có liên quan đến vụ việc.

Ông Pedro Alliana, người kế nhiệm chức Tổng thống, đã giữ khoảng cách với ông Peña trong những ngày gần đây. Ông cho biết tạm gác kế hoạch tranh cử Tổng thống cho đến khi cuộc khủng hoảng tài chính được giải quyết.