Mỹ không kích đảo Qeshm của Iran trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, căng thẳng Trung Đông gia tăng

Theo truyền thông quốc tế, tối 2/11 (giờ địa phương), lực lượng Mỹ đã tấn công một số mục tiêu trên đảo Qeshm của Iran, nằm tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò chiến lược đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Đảo Qeshm, nằm trên eo biển Hormuz, trở thành mục tiêu quân sự tiếp theo của Mỹ trong cuộc xung đột tại Iran.

Một quan chức Mỹ cho biết cuộc tấn công mang tính phòng thủ, nhằm bảo vệ các phương tiện quân sự của Washington trước hoạt động sử dụng tên lửa đất đối không của Iran.

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã ghi nhận 5 vụ nổ trên đảo Qeshm. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn hạ 2 máy bay không người lái trinh sát của Mỹ tại Qeshm và một chiếc khác ở phía đông eo biển Hormuz.

Tehran chưa đưa ra xác nhận chính thức về toàn bộ diễn biến, trong khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Theo đánh giá ban đầu, cuộc tấn công có quy mô hạn chế, chưa cho thấy dấu hiệu Washington nối lại chiến dịch quân sự lớn như giai đoạn tháng 2-4/2026. Trên thị trường châu Á, giá dầu Brent gần như không thay đổi, trong khi giá vàng tăng 1,4%, lên 3.930 USD/ounce.

Đáng chú ý, diễn biến quân sự xảy ra ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, thời điểm cử tri quyết định tương quan lực lượng giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ tại Quốc hội.

Theo Wall Street Journal, hoạt động quân sự mới đặt ra câu hỏi về cam kết trước đó của Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc không tấn công Iran trước ngày bầu cử.

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ tháng 2/2026 đã trở thành vấn đề gây tranh luận trong chính trường Mỹ. Giá nhiên liệu cùng nhiều hàng hóa, dịch vụ tăng cao do tác động của chiến sự đang tạo thêm sức ép đối với chi phí sinh hoạt của người dân.

Trong bối cảnh đảng Cộng hòa nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội, một số ứng cử viên tại các bang có tính cạnh tranh cao đã kêu gọi chấm dứt xung đột. Trong đó, bà Ashley Hinson tại bang Iowa và ông Mike Rogers tại bang Michigan bày tỏ quan điểm cần kết thúc các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, phản ánh những áp lực chính trị đối với chính quyền Tổng thống Trump.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, nhà lãnh đạo Mỹ đang cân nhắc khả năng nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn sau cuộc bầu cử. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đang thúc đẩy Washington lựa chọn phương án gia tăng sức ép đối với Tehran. Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi vào cuối tuần trước, song Tổng thống Trump chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Giới chức một số quốc gia Trung Đông cảnh báo nguy cơ giao tranh tái bùng phát với mức độ nghiêm trọng hơn các giai đoạn trước. Iran cũng tuyên bố sẽ đáp trả nhanh chóng và hiệu quả nếu tiếp tục bị tấn công, đồng thời không loại trừ khả năng mở rộng phạm vi phản ứng quân sự.

Tuy nhiên, song song với những diễn biến trên thực địa, các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng vẫn được duy trì.

Ngày 2/11, các nhà đàm phán Qatar có mặt tại Tehran để trao đổi với giới chức Iran, trong khuôn khổ hoạt động trung gian nhằm thúc đẩy một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Theo các nhà ngoại giao được thông báo về tiến trình thương lượng, các cuộc thảo luận diễn ra theo hướng tích cực. Hai bên đang xem xét những đề xuất mới nhất từ các nhà trung gian nhằm thu hẹp bất đồng.

Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống James David Vance đều đề cập khả năng Mỹ và Iran đạt được giải pháp thông qua đàm phán.

Trả lời phỏng vấn báo giới, ông Trump nhận định nền kinh tế Iran đang đối mặt nhiều khó khăn, đặc biệt là tình trạng thiếu nguồn lực tài chính và lạm phát cao. Theo ông, những sức ép này có thể thúc đẩy Tehran tìm kiếm thỏa thuận với Washington.

Tổng thống Mỹ đồng thời khẳng định các chiến dịch quân sự trước đó đã làm suy giảm đáng kể năng lực hải quân, không quân và tên lửa của Iran. Tuy nhiên, những đánh giá này chưa được xác nhận độc lập đầy đủ.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump tiếp tục đề cập khả năng tấn công cơ sở hạt nhân Pickaxe, được cho là nằm sâu dưới khu vực núi Kolang Gazla tại miền trung Iran, gần cơ sở hạt nhân Natanz. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Washington có đủ năng lực thực hiện một chiến dịch nhằm vào mục tiêu này trong thời gian ngắn nếu quyết định sử dụng biện pháp quân sự.

Trong khi đó, Phó Tổng thống James David Vance cho biết Washington đã có những cuộc trao đổi tích cực với Tehran và ông đã thảo luận với Tổng thống Trump về việc tiếp tục thúc đẩy ngoại giao. Theo ông Vance, lãnh đạo Mỹ có cơ sở để lạc quan về triển vọng đạt được thỏa thuận thông qua thương lượng, dù kết quả cuối cùng vẫn khó dự báo.

Những diễn biến mới cho thấy quan hệ Mỹ-Iran đang đứng trước thời điểm nhạy cảm, khi các hoạt động quân sự và nỗ lực ngoại giao tiếp tục diễn ra song song.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz giữ vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng toàn cầu, nguy cơ xung đột mở rộng không chỉ tác động đến quan hệ Washington-Tehran mà còn đe dọa ổn định khu vực và thương mại quốc tế. Khả năng ngăn chặn một vòng đối đầu mới sẽ phụ thuộc vào những quyết định tiếp theo của Mỹ và Iran, cũng như hiệu quả của các nỗ lực trung gian nhằm duy trì đối thoại và tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng.