Elon Musk đối mặt sức ép sau canh bạc chính trị gần 500 triệu USD

Không có tên trên lá phiếu, tỷ phú Elon Musk vẫn trở thành một trong những người chịu thiệt hại lớn nhất sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Đảng Cộng hòa thất bại nặng nề, trong khi Texas bầu ra thống đốc thuộc đảng Dân chủ đầu tiên sau hơn ba thập kỷ.

Người giàu nhất thế giới đã chi gần 500 triệu USD để hậu thuẫn các ứng cử viên Cộng hòa và duy trì ưu thế của đảng này tại Texas. Đây là nơi đặt trụ sở của Tesla, SpaceX — công ty hoạt động trong lĩnh vực tên lửa và trí tuệ nhân tạo (AI) — cùng liên doanh sản xuất chip dự kiến giữa hai doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khoản đặt cược chính trị này không mang lại kết quả như kỳ vọng. Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, còn Gina Hinojosa đánh bại Greg Abbott trong cuộc đua thống đốc Texas. Kết quả cũng là đòn giáng vào Tổng thống Donald Trump, đồng minh thân cận mà Musk từng hỗ trợ đắc cử.

Tỷ phú Elon Musk đối mặt với nguy cơ trả đũa chính trị, đặc biệt sau thất bại của đảng Cộng hoà tại "thành trì truyền thống" Texas

Sau nhiều năm đối đầu với đảng Dân chủ và mới đây kêu gọi người dùng X bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa, Musk nay phải đối diện với sức ép từ phe Dân chủ đang gia tăng ảnh hưởng. Tháng trước, nhà tài trợ lớn nhất của đảng Cộng hòa còn đe dọa trả đũa trên X, sau khi xuất hiện báo cáo cho rằng đảng Dân chủ đang cân nhắc điều tra các công ty của ông nếu thắng cử giữa nhiệm kỳ.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu SpaceX giảm 5,5%, còn Tesla mất 5,1%. Cả hai đều diễn biến kém hơn thị trường chung.

Một trong những rủi ro lớn nhất với Musk là tiến độ phê duyệt các trung tâm dữ liệu có thể chậm lại. Hạ tầng này giữ vai trò then chốt trong kế hoạch khai thác thị trường tiềm năng trị giá 28,5 nghìn tỷ USD mà SpaceX từng giới thiệu với nhà đầu tư trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Các nhà phân tích và chuyên gia dự báo đảng Dân chủ sẽ tăng cường giám sát các dự án trung tâm dữ liệu, đồng thời thúc đẩy việc tạm dừng xây dựng trong bối cảnh người dân địa phương ngày càng phản đối vì lo ngại chi phí điện tăng.

Jake Dollarhide, Giám đốc điều hành Longbow Asset Management, nhận định chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ tại Quốc hội sẽ tạo sức ép lên ngành công nghệ. Theo ông, các hoạt động liên quan đến AI có thể chịu áp lực pháp lý lớn hơn, qua đó làm chậm tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của lĩnh vực này.

Dollarhide cho rằng Musk là quân bài cuối cùng của đảng Cộng hòa trong giai đoạn nước rút. Tuy nhiên, nguồn tiền lớn ông rót vào các bang ủng hộ đảng này không đủ bù đắp tác động từ hóa đơn điện nước, giá thực phẩm và giá xăng dầu tăng. Bên cạnh đó, các nghị sĩ Dân chủ đang xem xét những hạn chế đối với liên lạc vệ tinh phục vụ quân đội Ukraine, việc cắt giảm nhân sự hàng loạt trong chính phủ liên bang khi Musk làm việc tại Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), cùng các hợp đồng và trợ cấp chính phủ dành cho doanh nghiệp của ông.

Robert Garcia, người sắp giữ chức Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện, là một trong những nghị sĩ theo đuổi việc giám sát này. Tối thứ Ba (3/11), ông cảnh báo đảng Cộng hòa và các đồng minh cần chuẩn bị luật sư.

Tại Texas, Musk phải tìm cách xử lý mối quan hệ vốn đã căng thẳng với thống đốc tân cử Hinojosa. Ông cũng sẽ đối diện với thượng nghị sĩ mới đắc cử James Talarico, người mà ông từng chi nhiều tiền để chống lại khi hậu thuẫn ứng cử viên Cộng hòa Ken Paxton.

Bà Gina Hinojosa, thống đốc tân cử bang Texas, là "đối thủ kỳ phùng" của tỷ phú Elon Musk tại tiểu bang cực Nam nước Mỹ, cũng là nơi hệ sinh thái SpaceX/Tesla đặt đại bản doanh

Thống đốc tân cử Hinojosa đã khởi kiện để tiếp cận các email trao đổi giữa Musk và người tiền nhiệm Greg Abbott. Bà cáo buộc Abbott bán đứng lợi ích của Texas thông qua những thỏa thuận có lợi cho tỷ phú này.

Hinojosa cũng cho rằng các nỗ lực kiềm chế trung tâm dữ liệu của Abbott chỉ là động thái mang tính trình diễn chính trị. Bà đề nghị dừng ngay các dự án mới cho đến khi giới lập pháp tăng cường bảo vệ cộng đồng địa phương, đồng thời chấm dứt các khoản giảm thuế. Trong khi đó, Musk tỏ ra không quá lo ngại về những trở ngại này. Trên X, ông cho rằng trung tâm dữ liệu trong không gian đang trở thành lựa chọn hấp dẫn, đề cập tới kế hoạch đưa hạ tầng này lên quỹ đạo của SpaceX dù còn nhiều thách thức về làm mát và sửa chữa.

Hoạt động AI của SpaceX hiện tập trung vào Colossus và Colossus II, hai trong số những trung tâm dữ liệu AI lớn nhất thế giới, nằm gần Memphis. Việc cho các khách hàng, trong đó có Anthropic, thuê năng lực tính toán đã thúc đẩy doanh thu và giúp SpaceX lần đầu có lãi kể từ khi niêm yết.

SpaceX đặt mục tiêu nâng công suất từ 1,7 gigawatt vào cuối tháng 9 lên 3 gigawatt vào cuối năm, trước khi mở rộng lên 13 gigawatt trong năm tới.

Nếu công suất mới chậm đi vào hoạt động, các mục tiêu doanh thu tham vọng của Musk có thể bị ảnh hưởng. Áp lực giám sát từ nhà đầu tư cũng có thể gia tăng khi chi phí hạ tầng AI ngày càng lớn. Công ty nghiên cứu chip SemiAnalysis đã xác định hơn 9 gigawatt công suất đang được lên kế hoạch hoặc phát triển, bao gồm các cơ sở mới tại khu phức hợp Starbase của SpaceX ở Boca Chica, Texas.

Kế hoạch mở rộng tại Boca Chica có thể vấp phải phản đối từ Hinojosa, người không đồng tình với khả năng bán một công viên tiểu bang ven biển cho SpaceX. Texas Monthly trước đó đưa tin các quan chức đã thảo luận về thỏa thuận này.

Tháng trước, Hinojosa khẳng định Texas không phải tài sản để đem bán. Trong khi đó, Musk đã xóa bài đăng kêu gọi bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa vào ngày bầu cử.