Mỹ lần đầu mua đồng Yên sau gần 30 năm, phối hợp với Nhật Bản can thiệp tỷ giá

Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (Fed New York) ngày 12/11 công bố báo cáo hoạt động thị trường ngoại hối quý 3/2026, xác nhận Bộ Tài chính Mỹ đã mua đồng Yên Nhật trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9 nhằm ngăn chặn đà mất giá mạnh của đồng tiền này.

Mỹ lần đầu mua đồng Yên sau gần 30 năm, phối hợp với Nhật Bản can thiệp tỷ giá giữa hai đồng tiền

Theo báo cáo, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không trực tiếp can thiệp thị trường ngoại hối bằng nguồn lực của mình trong cùng kỳ. Thay vào đó, Fed New York thực hiện các giao dịch với tư cách đại lý tài chính của Bộ Tài chính Mỹ.

Đây là lần đầu tiên Washington mua đồng Yên để hỗ trợ tỷ giá kể từ năm 1998, đồng thời đánh dấu sự phối hợp đáng chú ý giữa Mỹ và Nhật Bản trong nỗ lực hạn chế những biến động bất thường trên thị trường tiền tệ.

Ngày 30/7, truyền thông quốc tế đưa tin Fed New York đã tiến hành kiểm tra tỷ giá USD/JPY với các tổ chức giao dịch ngoại hối. Hoạt động này thường được thị trường xem là tín hiệu cho thấy nhà chức trách đang cân nhắc can thiệp.

Báo cáo của Fed New York xác nhận các cuộc kiểm tra tỷ giá được thực hiện hoàn toàn theo yêu cầu của Bộ Tài chính Mỹ. Ngay trong phiên giao dịch cùng ngày, đồng Yên tăng 2,3% so với USD, phản ánh phản ứng mạnh của giới đầu tư trước khả năng Washington tham gia hỗ trợ đồng tiền Nhật Bản.

Ngày 31/7, một bức ảnh do Reuters ghi lại tại cuộc họp nội các Mỹ ở Trại David cho thấy danh sách công việc của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, trong đó có nội dung được cho là liên quan đến phương án mua từ 5-10 tỷ USD giá trị đồng Yên Nhật.

Theo số liệu chính thức, Fed New York đã mua 79,4 tỷ Yên, tương đương khoảng 497,37 triệu USD, trên thị trường giao ngay ngày 31/7. Giao dịch được thực hiện thông qua việc bán đồng Euro từ Quỹ Bình ổn Ngoại hối của Bộ Tài chính Mỹ.

Fed New York cho biết hoạt động mua đồng Yên nhằm ứng phó với những diễn biến tỷ giá mà Bộ Tài chính Mỹ đánh giá là thiếu trật tự, có nguy cơ gây bất ổn thị trường ngoại hối.

Cùng thời điểm, Bộ Tài chính Nhật Bản cũng triển khai các biện pháp can thiệp với tổng quy mô 15.400 tỷ Yên trong quý 3, nhằm hạn chế tình trạng biến động quá mức của đồng nội tệ.

Sự phối hợp giữa hai nền kinh tế lớn đã tác động đáng kể đến tỷ giá USD/JPY. Từ ngày 30/7 đến ngày 3/8, tỷ giá giảm từ khoảng 164 Yên/USD xuống 155 Yên/USD, tương ứng với sự phục hồi mạnh của đồng Yên.

Ngày 2/8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiếp tục phát tín hiệu Washington sẵn sàng tham gia các đợt can thiệp phối hợp tiếp theo nếu cần thiết. Đồng thời, ông tái khẳng định quan điểm ủng hộ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục nâng lãi suất nhằm góp phần ổn định tỷ giá.

Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ đồng Yên từ các biện pháp can thiệp chưa được duy trì bền vững. Sau giai đoạn phục hồi vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, đồng tiền Nhật Bản tiếp tục chịu áp lực mất giá khi các yếu tố kinh tế vĩ mô và triển vọng chính sách tiền tệ chưa có sự thay đổi đáng kể.

Đến ngày 12/11, tỷ giá USD/JPY quay trở lại vùng 160 JPY/USD, đánh dấu mức yếu nhất của đồng Yên kể từ tháng 9.

Trước diễn biến này, ông Mimura Atsushi, quan chức phụ trách chính sách ngoại hối hàng đầu của Nhật Bản, cảnh báo thị trường không nên xem nhẹ khả năng nhà chức trách tiếp tục can thiệp. Theo ông Mimura, những động thái can thiệp trong mùa hè vẫn là yếu tố giới đầu tư cần tính đến khi giao dịch đồng Yên.

Các chuyên gia tại Mizuho Securities cũng cảnh báo nguy cơ Nhật Bản tái can thiệp thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, tổ chức này nhận định đồng USD vẫn có khả năng tiếp tục tăng giá so với đồng Yên nhờ triển vọng phục hồi của kinh tế Mỹ và tình trạng lạm phát duy trì ở mức cao.

Đặc biệt, làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một trong những động lực hỗ trợ kinh tế Mỹ, đồng thời có thể góp phần duy trì sức ép lạm phát. Những yếu tố này có thể hạn chế tác động dài hạn của các biện pháp can thiệp ngoại hối, ngay cả khi Mỹ và Nhật Bản tiếp tục phối hợp hành động.

Ở chiều ngược lại, triển vọng tăng lãi suất của BOJ đang trở thành yếu tố được thị trường theo dõi sát sao.

Trong tháng 10, một số nhà hoạch định chính sách của BOJ đã kêu gọi đẩy nhanh tiến trình nâng lãi suất, trên cơ sở đánh giá lạm phát cơ bản tại Nhật Bản đã đạt mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.

Quan điểm này củng cố khả năng BOJ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong ngắn hạn, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ, đồng thời tạo thêm lực hỗ trợ đồng Yên.

Theo khảo sát của Reuters, phần lớn các nhà kinh tế dự báo BOJ sẽ nâng lãi suất chính sách lên 1,5% trong tháng 12, tiếp nối các đợt tăng lãi suất đã thực hiện vào tháng 6 và tháng 9.

Nếu dự báo trở thành hiện thực, tiến trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của Nhật Bản sẽ tiếp tục được đẩy nhanh. Tuy nhiên, khả năng ổn định bền vững của đồng Yên vẫn phụ thuộc đáng kể vào tương quan chính sách giữa BOJ và Fed, cũng như triển vọng tăng trưởng và lạm phát tại Mỹ.

Việc Washington lần đầu tiên sau gần ba thập kỷ phối hợp với Tokyo mua đồng Yên cho thấy mức độ quan tâm ngày càng lớn của giới chức hai nước đối với những biến động trên thị trường ngoại hối.

Dù vậy, sự trở lại của tỷ giá USD/JPY quanh ngưỡng 160 Yên/USD cho thấy các biện pháp can thiệp có thể chỉ tạo ra tác động ngắn hạn nếu những yếu tố nền tảng thúc đẩy đà tăng của đồng bạc xanh chưa thay đổi.

Trong thời gian tới, quyết định lãi suất của BOJ cùng khả năng Mỹ và Nhật Bản tiếp tục phối hợp can thiệp được dự báo sẽ là những yếu tố quan trọng chi phối tỷ giá USD/JPY và tâm lý nhà đầu tư trên thị trường tiền tệ quốc tế.