Fed tăng lãi suất, phát tín hiệu tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16/9 tăng lãi suất và phát tín hiệu sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong những tháng tới. Quyết định được thông qua nhất trí, với sự ủng hộ của Chủ tịch Fed Kevin Warsh, trong bối cảnh giới hoạch định chính sách lo ngại lạm phát có thể tiếp tục xấu đi.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, đồng thời thắt chặt chính sách tiền tệ

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cam kết kéo giá cả đi xuống trong nhiệm kỳ, tác động cộng hưởng từ thuế nhập khẩu toàn cầu, cú sốc năng lượng sau khi xung đột Mỹ-Israel với Iran bùng phát và làn sóng đầu tư vốn cho trí tuệ nhân tạo tiếp tục duy trì áp lực giá. Trước diễn biến này, Fed nâng lãi suất qua đêm chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm, lên 3,75%-4,00%.

Các dự báo kinh tế hàng quý cập nhật cho thấy 16 trong số 18 nhà hoạch định chính sách dự kiến Fed sẽ có ít nhất một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm nữa vào cuối năm nay; chỉ hai người cho rằng lãi suất sẽ được giữ nguyên. Tất cả, ngoại trừ một thành viên, đều nhận thấy rủi ro lạm phát gia tăng và không còn chủ yếu xuất phát từ các cú sốc nguồn cung riêng lẻ. Ông Warsh tiếp tục không công bố dự báo lãi suất hay các dự báo kinh tế khác, song cho rằng chính sách tiền tệ cần được thắt chặt một phần do đà tăng của nền kinh tế, thị trường việc làm vững và áp lực giá không còn chỉ đến từ dầu mỏ hoặc thuế nhập khẩu.

Lý giải việc ủng hộ tăng lãi suất sau khi chủ trương giữ nguyên tại cuộc họp Fed ngày 28-29/7, ông Warsh cho biết một loạt dữ liệu, trong đó có số liệu thị trường lao động, cho thấy nền kinh tế đã mạnh lên. Theo ông, chi tiêu nội địa duy trì ổn định, năng suất tăng tốt và đầu tư vốn tiếp tục ở mức cao.

Đây là lần đầu Fed tăng lãi suất trong ba năm, đồng thời là thay đổi chính sách đầu tiên dưới thời người đứng đầu mới của ngân hàng trung ương, người nhậm chức cuối tháng 5 sau khi được ông Trump lựa chọn với kỳ vọng sẽ hạ lãi suất. Trong tuyên bố sau cuộc họp kéo dài hai ngày, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhận định lạm phát vẫn ở mức cao và động thái lần này sẽ hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% sớm hơn.

Tại cuộc họp báo sau đó, ông Warsh đánh giá việc tăng lãi suất là quyết định phù hợp.

Người đứng đầu Fed cho rằng các điều kiện tài chính nói chung khó có thể được coi là hạn chế. Quan điểm này nhận được sự đồng thuận của nhiều thành viên FOMC, qua đó dẫn tới quyết định rút bớt mức độ nới lỏng chính sách.

Tổng thống Trump nhanh chóng phản ứng, nhắc lại quan điểm được ông duy trì từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025 rằng lãi suất tại Mỹ nên giảm về khoảng 1%. Đây là mức thường gắn với nỗ lực của Fed nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong khủng hoảng và có thể tạo áp lực lạm phát trong điều kiện bình thường.

Dòng trạng thái của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social trước động thái của Fed về việc tăng lãi suất

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho rằng lãi suất tại Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn, viện dẫn vị thế tín dụng của nền kinh tế lớn nhất thế giới và làn sóng đầu tư mới. Ông cũng lập luận rằng việc ngừng giao dịch với các quốc gia mà Mỹ đang thâm hụt thương mại có thể mang lại ít nhất 1,5 nghìn tỷ USD mỗi năm, đồng thời tiếp tục kêu gọi Fed nhanh chóng hạ lãi suất. Dù không nêu tên ông Warsh, thông điệp này gợi lại những chỉ trích mà Tổng thống Mỹ từng thường xuyên nhắm vào cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell.

Phản ứng của ông Trump cho thấy tầm quan trọng của động thái chính sách đầu tiên dưới thời ông Warsh. Trong cuộc họp báo ngắn hơn khoảng 15 phút so với thông lệ dưới thời các đời chủ tịch tiền nhiệm, ông Warsh tập trung vào những tín hiệu mới cho thấy lạm phát khó giảm đủ nhanh nếu chính sách tiền tệ không được thắt chặt thêm. Lập luận này đi ngược nhận định của một số quan chức chính quyền rằng lạm phát không còn là vấn đề hoặc sẽ tự hạ nhiệt theo thời gian.

Sau khi Fed công bố tuyên bố và dự báo chính sách, đồng USD tăng giá trên diện rộng, còn lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm — vốn nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất điều hành — vọt lên mức cao nhất trong hơn hai năm. Trong khi đó, lợi suất dài hạn ổn định, khiến đường cong lợi suất phẳng hơn. Diễn biến này bước đầu cho thấy ông Warsh, người coi lạm phát là kết quả từ lựa chọn chính sách của ngân hàng trung ương, đã thực hiện cam kết khôi phục ổn định giá cả. Bà Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu trưởng tại Principal Asset Management ở London, nhận định Fed đã bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất và tâm điểm tranh luận chuyển sang số lần tăng tiếp theo. Theo bà, kết quả bỏ phiếu nhất trí cho thấy giá năng lượng cao và lạm phát dai dẳng đã thuyết phục cả các thành viên có quan điểm ôn hòa, khiến khả năng Fed chỉ tăng lãi suất một lần trở nên rất thấp.

Trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất, công cụ FedWatch của CME Group ghi nhận xác suất khoảng 90% Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm nay.

Tuyên bố chính sách và các dự báo mới của Fed cho thấy lãi suất điều hành có thể tăng lên 4,00%-4,25% vào cuối năm nay và duy trì ở mức tương tự vào cuối năm 2027.