Doanh nghiệp phải công khai phương án thưởng Tết 2027 với người lao động

Khi năm 2026 bước vào giai đoạn cuối, việc trả lương, xử lý các khoản nợ lương và xây dựng phương án thưởng Tết trở thành những vấn đề được người lao động đặc biệt quan tâm. Bộ Nội vụ vừa yêu cầu các địa phương rà soát toàn diện tình hình lao động, tiền lương, nợ lương và kế hoạch thưởng Tết năm 2027 tại doanh nghiệp, đồng thời tăng cường các giải pháp phòng ngừa tranh chấp, đình công dịp cuối năm.

Theo Công văn số 12421/BNV-CTL&BHXH, Bộ Nội vụ đề nghị Giám đốc Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo triển khai việc tổng hợp tình hình tiền lương, tiền thưởng và quan hệ lao động trong doanh nghiệp năm 2026. Báo cáo phải được gửi về Bộ Nội vụ, thông qua Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, trước ngày 25/11/2026.

Rà soát cả nợ lương và biến động lao động

Theo yêu cầu của Bộ Nội vụ, Sở Nội vụ các địa phương cần phối hợp với Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, Liên đoàn Lao động tỉnh và các cơ quan liên quan để theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; tình hình việc làm, đời sống người lao động, biến động nhân sự và quan hệ lao động.

Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương rà soát tình hình tiền lương, nợ lương, quan hệ lao động và kế hoạch thưởng Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán 2027 của doanh nghiệp trên địa bàn, gửi báo cáo trước ngày 25/11 qua Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội - Ảnh minh họa.

Việc rà soát không chỉ tập trung vào số liệu tiền lương, tiền thưởng mà còn phải nhận diện những doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, có nguy cơ chậm trả lương hoặc phát sinh tranh chấp với người lao động.

Bên cạnh đó, các địa phương được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về lao động, nhất là những quy định mới liên quan đến việc làm, tiền lương và bảo hiểm xã hội. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách cũng cần được tăng cường, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm nắm bắt thực chất tình hình tại doanh nghiệp trước kỳ nghỉ Tết, thời điểm nhu cầu chi tiêu của người lao động tăng cao, trong khi một số doanh nghiệp có thể chịu áp lực về dòng tiền và đơn hàng.

Doanh nghiệp phải công khai phương án thưởng Tết

Một nội dung đáng chú ý trong văn bản của Bộ Nội vụ là yêu cầu các địa phương hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp phối hợp với tổ chức công đoàn cơ sở rà soát hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương và quy chế thưởng.

Trên cơ sở kết quả sản xuất, kinh doanh năm 2026, doanh nghiệp cần xây dựng phương án thưởng dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán năm 2027, đồng thời thông báo công khai cho người lao động biết.

Việc chi trả tiền lương, tiền thưởng và các chế độ liên quan phải bảo đảm đúng quy định pháp luật và những nội dung đã thỏa thuận trong quan hệ lao động. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp chủ động rà soát khả năng tài chính, kế hoạch dòng tiền và các cam kết với người lao động để có phương án phù hợp.

Theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, thưởng là khoản tiền, tài sản hoặc bằng hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động, căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc.

Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định, nhưng phải tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, nếu có, và được công khai tại nơi làm việc.

Như vậy, pháp luật không quy định một mức thưởng Tết cố định áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp. Mức thưởng phụ thuộc vào kết quả sản xuất, kinh doanh, quy chế của doanh nghiệp và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Tuy nhiên, khi đã có quy chế hoặc cam kết thưởng, doanh nghiệp cần thực hiện theo các nội dung đã công bố và thỏa thuận phù hợp với quy định pháp luật.

Chủ động ngăn tranh chấp, đình công dịp cuối năm

Cùng với việc rà soát tiền lương, thưởng, Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương chủ động triển khai giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu tranh chấp lao động và đình công có thể phát sinh trước, trong và sau Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán năm 2027.

Khi phát sinh vụ việc, cơ quan chức năng cần hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động đối thoại, thương lượng, tìm phương án giải quyết sớm. Mục tiêu là không để tranh chấp kéo dài hoặc lan rộng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc công khai phương án thưởng Tết không đơn thuần là thông báo về một khoản thu nhập bổ sung. Đây còn là cách để doanh nghiệp minh bạch chính sách đãi ngộ, tạo cơ sở cho người lao động chủ động kế hoạch tài chính và hạn chế những kỳ vọng thiếu thông tin.

Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu về tiền lương, nợ lương, thưởng Tết và biến động lao động sẽ giúp nhận diện sớm những điểm có nguy cơ phát sinh bất ổn trong quan hệ lao động. Việc phối hợp giữa cơ quan nội vụ, ban quản lý khu công nghiệp và tổ chức công đoàn vì thế có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người lao động, đồng thời duy trì hoạt động ổn định của doanh nghiệp trong giai đoạn cao điểm cuối năm.