Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa khiến giới công nghệ choáng váng khi tuyên bố sẽ áp mức thuế nhập khẩu lên đến 100% đối với mọi sản phẩm có chứa chip bán dẫn. Tuy nhiên, một “cánh cửa hẹp” vẫn được mở ra cho những công ty đồng ý đưa hoạt động sản xuất về Mỹ.
 |
| Ông Trump áp thuế 100% lên chip nhập khẩu, Apple tránh “bão thuế” |
Trong buổi họp báo tại Nhà Trắng với sự có mặt của CEO Apple Tim Cook, Tổng thống Trump khẳng định, các doanh nghiệp đang sản xuất, hoặc đã cam kết sản xuất tại Mỹ sẽ không bị tính thuế, bất kể họ đã đưa nhà máy vào vận hành hay chưa. Với cách diễn đạt này, Apple, nhờ vào cam kết rót thêm 100 tỷ USD vào sản xuất trong nước, nghiễm nhiên trở thành trường hợp đặc biệt được miễn trừ.
Ông Trump nhấn mạnh, nếu một công ty đang “xây dựng” tại Mỹ thì sẽ “không có thuế nào cả”. Đây là một thay đổi quan trọng, trong bối cảnh Apple liên tục bị đe dọa đánh thuế nặng do sản xuất iPhone tại Ấn Độ, và các thiết bị khác tại Việt Nam.
Khoản đầu tư 100 tỷ USD vừa công bố là phần mở rộng của chương trình “Made in USA” của Apple, bao gồm kế hoạch xây dựng một nhà máy kính mới tại Kentucky do Corning vận hành, nơi từng sản xuất kính cho chiếc iPhone đầu tiên. Cùng với đó là các khoản chi mới cho các đối tác như Applied Materials và Texas Instruments. Ngoài ra, Corning được cho là sẽ tăng 50% nhân sự trong bang nhờ dự án này.
Trước đó, Apple đã cam kết chi 500 tỷ USD tại Mỹ trong vòng bốn năm, bao gồm việc mở nhà máy sản xuất máy chủ ở Houston, thành lập học viện đào tạo nhà cung ứng tại Michigan, và tăng mua sắm từ các nhà cung cấp nội địa. Với khoản bổ sung lần này, tổng cam kết đầu tư của Apple tại Mỹ đã đạt mốc 600 tỷ USD.
Mặc dù vậy, giới quan sát vẫn nghi ngờ liệu Apple có thực sự dịch chuyển toàn bộ chuỗi cung ứng về Mỹ như kỳ vọng của ông Trump hay không. CEO Tim Cook gần đây chỉ nói rằng công ty “sẽ làm nhiều hơn tại Mỹ”, nhưng không cam kết rõ ràng về việc đưa iPhone về sản xuất hoàn toàn tại nội địa.
Trong khi Apple được ưu ái miễn trừ, thì các quốc gia trong chuỗi cung ứng của hãng lại đứng trước làn sóng thuế quan mới. Ấn Độ, nơi sản xuất phần lớn iPhone bán tại Mỹ, sẽ hứng chịu thuế 50%, chia làm hai đợt trong tháng 8. Động thái này được cho là nhằm trừng phạt New Delhi vì tiếp tục mua năng lượng từ Nga.
Còn Việt Nam - nơi gia công Apple Watch, iPad và MacBook, đã bị áp mức thuế 20% trong đợt trước đó. Dù chưa rõ Apple có được loại trừ hoàn toàn khỏi những chính sách này hay không, nhưng rõ ràng chuỗi cung ứng của hãng sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ, nếu Nhà Trắng tiếp tục siết chặt thương mại với các đối tác nước ngoài.
Trong bối cảnh ông Trump thúc đẩy chiến lược thương mại "nước Mỹ trên hết", việc các CEO lần lượt đến Mar-a-Lago, và sau đó là Nhà Trắng để công bố những khoản đầu tư khổng lồ đang trở thành một phần của “nghi thức chính trị” mới. Hàng loạt cam kết đầu tư trị giá hàng trăm tỷ USD được đưa ra kể từ sau chiến thắng bầu cử của Tổng thống Trump, dù nhiều dự án trong số đó thực tế đã được lên kế hoạch từ trước.
Dù những khoản đầu tư như của Apple là rất đáng kể, song giới phân tích vẫn đặt câu hỏi liệu tất cả lời hứa về việc làm và chuyển dịch sản xuất có thực sự trở thành hiện thực, hay chỉ là một “màn trình diễn chính trị”, để đối phó với áp lực từ chính quyền của ông Trump.
Tuy nhiên, dù ở kịch bản nào thì việc Apple thoát khỏi mức thuế 100% lần này là một thắng lợi mang tính biểu tượng không nhỏ cho ông Tim Cook — một trong số ít CEO công nghệ duy trì được mối quan hệ nồng ấm với Tổng thống Donald Trump suốt từ nhiệm kỳ đầu đến nay.
| Với tuyên bố đánh thuế 100% lên chip, Tổng thống Trump đang thể hiện rõ quyết tâm định hình lại bản đồ sản xuất toàn cầu, buộc các tập đoàn công nghệ phải quay về đầu tư trong nước nếu muốn tiếp tục được ưu đãi. Apple, nhờ chiến lược khôn ngoan và quan hệ khéo léo với chính quyền, đã tạm thời né được đòn. Nhưng về lâu dài, sức ép từ chính sách “bảo hộ ngược” kiểu Donald Trump sẽ khiến các hãng công nghệ không còn nhiều lựa chọn ngoài việc “chơi theo luật” nếu muốn tồn tại. |
 Tổng thống Donald Trump nói gì về ứng viên Chủ tịch Fed tiếp theo? |
 Google “chế giễu” Apple vì Siri AI mãi vẫn chưa ra mắt |
 Fed tiến gần thời điểm hạ lãi suất, với nhiều hơn hai đợt cắt giảm |
