Nvidia, AMD thỏa thuận chia 15% doanh thu chip tại Trung Quốc cho Mỹ

Thỏa thuận chưa từng có tiền lệ với Nhà Trắng

Nvidia và AMD đã đồng ý chuyển 15% doanh thu từ việc bán chip tại Trung Quốc cho chính phủ Mỹ, trong một thỏa thuận “chưa từng có tiền lệ” với chính quyền Tổng thống Donald Trump, nhằm đổi lấy giấy phép xuất khẩu bán dẫn. Một nguồn tin xác nhận, đây là điều kiện bắt buộc khi cấp phép xuất khẩu cho các sản phẩm chip H20 của Nvidia và MI308 của AMD vào thị trường Trung Quốc.

Nvidia, AMD thỏa thuận chia 15% doanh thu chip tại Trung Quốc cho Mỹ

Theo tờ Financial Times, Bộ Thương mại Mỹ đã bắt đầu cấp phép xuất khẩu chip H20 vào ngày 9/8, chỉ hai ngày sau khi CEO Nvidia Jensen Huang gặp ông Trump. Cùng thời điểm, giấy phép cho chip MI308 của AMD cũng được thông qua. Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp Mỹ đồng ý chia phần doanh thu để đổi lấy quyền tiếp cận thị trường xuất khẩu, theo nhận định của các chuyên gia về kiểm soát xuất khẩu.

Thoả thuận này nằm trong xu hướng của chính quyền ông Trump, sử dụng các điều kiện đặc thù (như yêu cầu tăng đầu tư trong nước) để đổi lấy ưu đãi thương mại hoặc tránh áp thuế, qua đó tạo thêm việc làm và nguồn thu cho Mỹ.

Tranh cãi về chip H20 và lo ngại an ninh quốc gia

Các chuyên gia ước tính, dựa trên hướng dẫn doanh thu của Nvidia trước khi lệnh kiểm soát có hiệu lực, hãng có thể bán khoảng 1,5 triệu chip H20 tại Trung Quốc trong năm 2025, thu về khoảng 23 tỷ USD. Chip H20 được Nvidia phát triển riêng cho thị trường này sau khi chính quyền Tổng thống Joe Biden áp lệnh hạn chế chip AI tiên tiến.

Ban đầu, vào tháng 4/2025, chính quyền Washington tuyên bố cấm xuất khẩu chip H20 sang Trung Quốc; nhưng đến tháng 6/2025, lệnh cấm đã được đảo ngược sau cuộc gặp giữa ông Trump và CEO Nvidia Jensen Huang tại Nhà Trắng. Sau đó, Nvidia lo ngại do Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) chưa cấp phép, nên đã tiếp tục thúc giục Nhà Trắng và được thông qua vào ngày 9/8.

Thỏa thuận doanh thu này khiến cả Nvidia lẫn chính quyền Tổng thống Trump hứng chịu nhiều chỉ trích. Một số chuyên gia an ninh Mỹ cảnh báo, H20 có thể hỗ trợ quân đội Trung Quốc và làm suy yếu lợi thế AI của Mỹ.

Bà Liza Tobin - cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ - "mỉa mai": “Bắc Kinh hẳn đang hả hê khi Washington biến giấy phép xuất khẩu thành nguồn thu. Tiếp theo sẽ là cho Lockheed Martin bán F-35 cho Trung Quốc để lấy hoa hồng 15% chăng?”.

Một nhóm gồm 20 chuyên gia an ninh, trong đó có ông Matt Pottinger – cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời ông Trump, đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, kêu gọi không cấp phép cho H20, vì đây là “tác nhân mạnh mẽ” thúc đẩy năng lực AI tiên tiến của Trung Quốc. Ngược lại, Nvidia phản bác, cho rằng nhận định này “thiếu căn cứ” và khẳng định H20 không thể bị quân đội Trung Quốc tận dụng.

Ảnh hưởng đến đàm phán thương mại Mỹ – Trung?

Tranh luận về kiểm soát xuất khẩu chip diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc nối lại đàm phán thương mại, với kỳ vọng mở đường cho hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Theo thông tin trước đó, Bộ Thương mại Mỹ đã nhận chỉ đạo tạm dừng ban hành lệnh kiểm soát mới để tránh gây căng thẳng với Bắc Kinh.

Lo ngại càng gia tăng khi Trung Quốc đang thúc ép Mỹ nới lỏng hạn chế với chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) – linh kiện trọng yếu để sản xuất chip AI tiên tiến. Nhiều chuyên gia cảnh báo, bất kỳ sự nhượng bộ nào về HBM có thể giúp các tập đoàn công nghệ Trung Quốc, như Huawei và SMIC, mở rộng năng lực sản xuất hàng triệu chip AI mỗi năm, tạo áp lực cạnh tranh lớn lên ngành bán dẫn Mỹ.

Thỏa thuận doanh thu 15% giữa Nvidia, AMD và chính quyền của ông Trump đã đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý trong cách Washington áp dụng chính sách xuất khẩu, vừa thể hiện tính linh hoạt chiến thuật, vừa khơi dậy những tranh luận gay gắt về an ninh quốc gia và cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Thuế quan thứ cấp với khách mua dầu Nga: Canh bạc kinh tế – chính trị của Mỹ

Startup n8n tăng định giá lên 2,3 tỷ USD nhờ cơn sốt AI

Sự thật về Apple và cam kết đầu tư 600 tỷ USD tại Mỹ