Khu vực quanh eo biển Hormuz vẫn tương đối yên tĩnh trong ngày thứ Bảy (9/5), sau nhiều ngày căng thẳng leo thang rải rác, trong bối cảnh Mỹ chờ phản hồi từ Iran về đề xuất mới nhằm chấm dứt hơn hai tháng giao tranh và mở đường cho đàm phán hòa bình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hôm thứ Sáu (8/5) rằng Washington kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi trong vài giờ. Tuy nhiên, đến một ngày sau, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Tehran phản ứng với đề xuất này, vốn nhằm chấm dứt chiến sự trước khi bước vào các cuộc đàm phán về những vấn đề gây tranh cãi hơn, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Rubio đã có cuộc gặp với Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdul Rahman al-Thani tại Miami vào ngày 9/5 để trao đổi về việc tiếp tục hợp tác nhằm "ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy ổn định, an ninh trên toàn Trung Đông", theo tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott.
Theo dữ liệu vận chuyển của LSEG, một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar đã tiến về eo biển Hormuz trong ngày 9/5 trên hành trình tới Pakistan. Nguồn tin cho biết Iran đã chấp thuận động thái này nhằm củng cố lòng tin với Qatar và Pakistan, hai nước đang đóng vai trò trung gian hòa giải trong cuộc xung đột. Nếu chuyến đi hoàn tất, đây sẽ là lần đầu một tàu LNG của Qatar đi qua eo biển kể từ khi xung đột bùng phát.
Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị thăm Trung Quốc vào tuần tới, áp lực chấm dứt cuộc chiến ngày càng lớn, trong bối cảnh xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và đe dọa nền kinh tế toàn cầu.
Những ngày gần đây, khu vực trong và quanh eo biển ghi nhận các đợt giao tranh nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập cách đây một tháng. Đồng thời, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tiếp tục hứng chịu một vụ tấn công vào thứ Sáu (8/5). Giao tranh cũng đã lan ra ngoài tuyến đường biển. Chính phủ UAE cũng cho biết, hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn hai tên lửa đạn đạo và ba máy bay không người lái của Iran, khiến ba người bị thương nhẹ.
Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu Iran trên eo biển Hormuz từ tháng trước. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ nắm rõ vấn đề, một đánh giá của CIA cho rằng các biện pháp này phải mất khoảng bốn tháng mới gây ra sức ép kinh tế đáng kể đối với Iran. Đánh giá này làm dấy lên câu hỏi về mức độ đòn bẩy của Tổng thống Trump đối với Tehran trong một cuộc xung đột không nhận được nhiều ủng hộ từ cử tri và các đồng minh của Mỹ. Trong khi đó, một quan chức tình báo cấp cao đã bác bỏ những điều sai sự thật trong các thông tin về phân tích của CIA do tờ Washington Post đăng tải đầu tiên.
Ngày 7/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn công bố hôm 7/4 vẫn được duy trì bất chấp các đợt bùng phát giao tranh, trong khi Iran cáo buộc Washington vi phạm thỏa thuận. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 8/5 cho rằng mỗi khi xuất hiện một giải pháp ngoại giao, Mỹ lại lựa chọn hành động quân sự mạo hiểm.
Mỹ nhận được ít ủng hộ quốc tế trong cuộc xung đột này. Sau cuộc gặp với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Ngoại trưởng Marco Rubio đặt câu hỏi vì sao Ý và các đồng minh khác không ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm mở lại eo biển, đồng thời cảnh báo sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm nếu Tehran được phép kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế.
Phát biểu tại Stockholm, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết các nước châu Âu cùng chia sẻ mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và đang nỗ lực thu hẹp khác biệt với Washington. Trong khi đó, Anh – nước đang phối hợp với Pháp về đề xuất bảo đảm an toàn đi lại qua eo biển khi tình hình ổn định – cho biết hôm 9/5 rằng họ sẽ triển khai một tàu chiến tới Trung Đông để chuẩn bị cho một nhiệm vụ đa quốc gia.
Song song với nỗ lực ngoại giao, Mỹ cũng siết trừng phạt để gia tăng sức ép lên Iran. Ngày 8/5, chỉ vài ngày trước chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có một số thực thể tại Trung Quốc và đặc khu Hồng Kông, vì hỗ trợ quân đội Iran thu mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.
