Nợ toàn cầu đạt mức kỷ lục, nhà đầu tư đa dạng hoá danh mục trái phiếu

Viện Tài chính Quốc tế (IIF) vừa công bố báo cáo ngày 6/5 cho thấy các nhà đầu tư đang có xu hướng đa dạng hóa danh mục khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ, trong bối cảnh nợ toàn cầu đã đạt mức kỷ lục gần 353 nghìn tỷ đô la vào cuối tháng 3.

Theo Báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu hàng quý của IIF, nhu cầu quốc tế đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu đã tăng đáng kể, trong khi nhu cầu đối với trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn duy trì ổn định từ đầu năm đến nay. Ông Emre Tiftik, Giám đốc Thị trường và Chính sách Toàn cầu của IIF, nhận định tại hội thảo trực tuyến về báo cáo rằng xu hướng này phản ánh phần nào sự đa dạng hóa danh mục đầu tư của các nhà đầu tư quốc tế khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ.

Mặc dù không có dấu hiệu rủi ro tức thời đối với thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá 30 nghìn tỷ đô la, các dự báo dài hạn cho thấy nợ công của Mỹ đang ngày càng tiến gần đến mức độ không bền vững, theo nhận định của chuyên gia. Trong khi đó, tỷ lệ nợ của khu vực đồng euro và Nhật Bản đang có xu hướng giảm dần. Báo cáo chỉ ra rằng, với các chính sách hiện tại, tỷ lệ nợ trên GDP của Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục tăng. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vẫn phát triển mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi hoạt động phát hành liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cùng dòng vốn nước ngoài lớn.

Theo báo cáo của IIF, việc Washington tăng cường vay nợ là một trong những yếu tố thúc đẩy mức nợ toàn cầu tăng hơn 4,4 nghìn tỷ đô la trong quý đầu năm, đây là mức gia tăng nhanh nhất kể từ giữa năm 2025 và đánh dấu quý thứ năm liên tiếp nợ toàn cầu tăng. Đại diện IIF cho biết sự gia tăng nợ của Mỹ chủ yếu xuất phát từ khu vực chính phủ. Bên cạnh đó, IIF cũng ghi nhận mức tăng đáng kể về nợ của các doanh nghiệp phi tài chính tại Trung Quốc - chủ yếu là các công ty nhà nước - đã vượt xa tốc độ tăng nợ của chính phủ nước này trong giai đoạn đầu năm.

Ngoài hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, mức nợ tại các thị trường phát triển ghi nhận sự giảm nhẹ, trong khi các thị trường mới nổi (không bao gồm Trung Quốc) chứng kiến sự gia tăng khiêm tốn lên mức kỷ lục 36,8 nghìn tỷ đô la, chủ yếu do vay nợ của chính phủ. Xét về các tỷ lệ nợ quan trọng, nợ toàn cầu hiện ở mức 305% tổng sản lượng kinh tế thế giới và nhìn chung giữ ổn định so với năm 2023. Tuy nhiên, xu hướng tỷ lệ nợ phản ánh đúng diễn biến thực tế: giảm ở các thị trường phát triển và tiếp tục tăng ở các nền kinh tế mới nổi.

Trong giai đoạn vừa qua, Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Ả Rập Saudi là các quốc gia ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất, mỗi nước đều có mức tăng trên 30 điểm phần trăm GDP, theo báo cáo của IIF.

IIF dự báo rằng các yếu tố cấu trúc như dân số già hóa, chi tiêu cho quốc phòng, an ninh năng lượng và đa dạng hóa, an ninh mạng cùng với đầu tư vốn vào trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục gây áp lực lên mức nợ của chính phủ và doanh nghiệp trong trung và dài hạn. Bên cạnh đó, tình hình xung đột tại Trung Đông gần đây được dự đoán sẽ góp phần làm gia tăng thêm những áp lực này.