Thâm hụt ngân sách Mỹ tăng lên gần 300 tỷ USD, dù nguồn thu thuế quan bùng nổ

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba (12/8) cho biết thâm hụt ngân sách liên bang tháng 7/2025 đã tăng gần 20%, đạt 291 tỷ USD, bất chấp khoản thu từ thuế hải quan tăng thêm gần 21 tỷ USD. Nguyên nhân của việc này là chi tiêu của chính phủ Mỹ tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu ngân sách.

Thâm hụt ngân sách Mỹ tăng lên gần 300 tỷ USD, dù nguồn thu thuế quan bùng nổ

So với cùng kỳ năm 2024, mức thâm hụt tháng 7/2025 đã tăng 47 tỷ USD. Tổng thu ngân sách tháng 7/2025 đạt 338 tỷ USD, tăng 2% (8 tỷ USD), trong khi chi tiêu vọt 10% (56 tỷ USD) lên 630 tỷ USD – mức kỷ lục cho tháng này.

Do tháng 7 năm nay có ít ngày làm việc hơn năm ngoái, Bộ Tài chính Mỹ ước tính nếu điều chỉnh yếu tố này, thu ngân sách của Washington có thể tăng thêm khoảng 20 tỷ USD, đưa mức thâm hụt xuống còn khoảng 271 tỷ USD.

Nguồn thu thuế quan tăng mạnh

Thu thuần từ thuế hải quan trong tháng 7/2025 của Mỹ đạt khoảng 27,7 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 7,1 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái, nhờ mức thuế cao hơn do Tổng thống Donald Trump ban hành. Con số này tương đương với mức tăng trong tháng 6/2025, tiếp nối đà tăng ổn định từ tháng 4/2025.

Ông Trump đã nhiều lần nhấn mạnh số tiền hàng tỷ USD chảy vào ngân sách từ thuế quan; song trên thực tế, khoản thuế này là do doanh nghiệp nhập khẩu nộp, và một phần chi phí thường được chuyển sang người tiêu dùng cuối thông qua giá cả hàng hóa cao hơn.

Dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ công bố hôm thứ Ba (12/8) cho thấy giá một số mặt hàng nhạy cảm với thuế quan (như đồ nội thất, giày dép và phụ tùng ô tô) đã tăng, nhưng tác động này bị bù trừ bởi giá xăng giảm, giúp chỉ số chung ổn định hơn.

Đáng chú ý, trong 10 tháng đầu năm tài khóa, nguồn thu từ thuế hải quan Mỹ đã đạt 135,7 tỷ USD, tăng 73 tỷ USD (116%) so với cùng kỳ năm trước.

Bức tranh ngân sách 10 tháng

Trong 10 tháng đầu năm tài khóa, thâm hụt ngân sách liên bang Mỹ đã đạt 1.629 nghìn tỷ USD, tăng 7% (112 tỷ USD) so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo đó, tổng thu đạt 4.347 nghìn tỷ USD, tăng 6% (262 tỷ USD), và là mức kỷ lục cho giai đoạn này. Trong khi đó, tổng chi lên tới 5.975 nghìn tỷ USD, tăng 7% (374 tỷ USD) – cũng là mức cao kỷ lục.

Dù nguồn thu thuế hải quan ghi nhận tăng mạnh, nhưng vẫn không đủ bù đắp cho mức tăng 10% (141 tỷ USD) chi phí các chương trình y tế của chính phủ, gồm Medicare cho người cao tuổi và Medicaid cho người thu nhập thấp, đưa tổng chi y tế lên tới 1.557 nghìn tỷ USD.

Ngoài ra, chương trình lương hưu An sinh Xã hội, khoản chi ngân sách lớn nhất của Mỹ, tăng 9% (108 tỷ USD) trong 10 tháng, đạt 1.368 nghìn tỷ USD.

Chi phí trả lãi nợ công tiếp tục leo thang, vượt 1.010 tỷ USD, tăng 6% (57 tỷ USD) so với cùng kỳ, do lãi suất cao hơn và khối lượng nợ cũng phình to hơn.

Tác động chính trị và pháp lý

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phát biểu trên Fox Business Network rằng, nguồn thu thuế quan gia tăng sẽ khiến Tòa án Tối cao Mỹ khó có thể bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu của Tổng thống Trump, nếu có vụ kiện được đưa lên.

Ông Ken Matheny, Giám đốc bộ phận kinh tế vĩ mô tại Phòng Nghiên cứu Ngân sách, Đại học Yale, cho rằng chưa rõ nguồn thu thuế quan hàng tháng có thể tăng bao nhiêu, khi mức thuế hiệu dụng (tính bằng số thuế hải quan chia cho giá trị hàng hóa nhập khẩu) hiện vào khoảng 10%, vẫn thấp hơn mức thuế trung bình 18% theo các thông báo gần đây. Ông dự đoán nhiều doanh nghiệp đang giữ hàng hóa trong các kho ngoại quan, chờ đàm phán thuế quan giảm trước khi nhập khẩu chính thức.

“Tôi cho rằng những con số này phản ánh vẫn còn một lượng lớn hàng nhập khẩu chưa bị tính thuế, và điều đó có thể dẫn tới một đợt tăng đột biến tạm thời trong nguồn thu”, ông Matheny nhận định.

Chứng khoán Mỹ lập đỉnh mới khi lạm phát tháng 7/2025 ổn định

Ấn Độ: Làn sóng tẩy chay hàng Mỹ vì thuế quan

Tỷ phú Elon Musk dọa kiện Apple vì “ưu ái” ChatGPT trên App Store