Nghị định số 296/2026/NĐ-CP: Không xác nhận hoạt động trở lại sau thời gian tạm ngừng, doanh nghiệp có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp?

Việc tạm ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hoàn thành mọi nghĩa vụ pháp lý. Theo Nghị định số 296/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp phải xác nhận hoạt động trở lại đúng thời hạn sau khi kết thúc thời gian tạm ngừng. Nếu không thực hiện hoặc không chấp hành yêu cầu báo cáo của cơ quan đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

Nghị định số 296/2026/NĐ-CP: Không xác nhận hoạt động trở lại sau thời gian tạm ngừng, Doanh nghiệp có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp?

Xác nhận hoạt động trở lại – nghĩa vụ mới doanh nghiệp không được bỏ qua

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định số 296/2026/NĐ-CP là bổ sung cơ chế kiểm soát sau thời gian tạm ngừng kinh doanh. Nếu như trước đây doanh nghiệp chỉ cần thông báo tạm ngừng và khi hết thời hạn có thể tiếp tục hoạt động mà không phát sinh thêm thủ tục đáng kể, thì nay pháp luật đặt ra một nghĩa vụ mới mang tính bắt buộc.

Theo khoản 8 Điều 60 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP (được sửa đổi tại Điều 11 Nghị định số 296/2026/NĐ-CP), trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc thời hạn tạm ngừng kinh doanh đã thông báo, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải xác nhận việc tiếp tục kinh doanh trở lại trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, đồng thời cam kết đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về đăng ký doanh nghiệp theo quy định.

Đây là quy định hoàn toàn mới, thể hiện sự chuyển dịch từ mô hình quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang mô hình quản lý dựa trên dữ liệu điện tử và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.

Về bản chất, việc xác nhận hoạt động trở lại không chỉ nhằm cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp mà còn là căn cứ để cơ quan đăng ký kinh doanh đánh giá doanh nghiệp có thực sự quay trở lại hoạt động hay không. Điều này góp phần hạn chế tình trạng doanh nghiệp "treo" trong hệ thống dữ liệu quốc gia hoặc lợi dụng việc tạm ngừng để né tránh nghĩa vụ với Nhà nước và các chủ thể có liên quan.

Không xác nhận đúng thời hạn sẽ bị yêu cầu báo cáo

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là pháp luật không dừng lại ở việc yêu cầu doanh nghiệp xác nhận hoạt động trở lại mà còn thiết lập cơ chế giám sát nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ này.

Theo quy định, nếu doanh nghiệp không xác nhận việc tiếp tục kinh doanh trong thời hạn 05 ngày làm việc, thì trong thời hạn 10 ngày làm việc tiếp theo, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ ban hành văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện báo cáo theo điểm c khoản 1 Điều 216 Luật Doanh nghiệp năm 2020 (đã được sửa đổi, bổ sung), đồng thời gửi thông tin cho cơ quan quản lý thuế để phối hợp quản lý nhà nước.

Quy định này cho thấy cơ chế phối hợp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế ngày càng chặt chẽ. Dữ liệu đăng ký doanh nghiệp không còn được quản lý riêng lẻ mà trở thành một phần của hệ thống dữ liệu quản lý thống nhất, tạo điều kiện để các cơ quan chức năng phát hiện sớm những doanh nghiệp có dấu hiệu ngừng hoạt động nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Đối với doanh nghiệp, việc bỏ qua bước xác nhận hoạt động trở lại có thể dẫn đến hàng loạt hệ quả như bị yêu cầu giải trình, tăng tần suất kiểm tra hoặc ảnh hưởng đến việc thực hiện các thủ tục hành chính khác.

Nguy cơ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Một trong những chế tài nghiêm khắc nhất được bổ sung trong Nghị định số 296/2026/NĐ-CP là cơ chế xử lý đối với doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ báo cáo sau khi được cơ quan đăng ký kinh doanh yêu cầu.

Theo khoản 8 Điều 60, nếu doanh nghiệp không gửi báo cáo trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày hết thời hạn phải gửi báo cáo, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo trình tự, thủ tục quy định tại Điều 69 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Sau khi bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục giải thể theo Điều 65 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Có thể thấy, đây là bước thay đổi lớn trong tư duy quản lý. Trước đây, nhiều doanh nghiệp sau khi tạm ngừng kinh doanh kéo dài nhưng không hoạt động thực tế vẫn tồn tại trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp, gây khó khăn cho công tác thống kê, quản lý thuế và bảo đảm tính minh bạch của thị trường. Với quy định mới, việc không thực hiện nghĩa vụ xác nhận và báo cáo có thể dẫn tới hậu quả pháp lý cao nhất là mất tư cách pháp lý của doanh nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là cảnh báo quan trọng. Việc tạm ngừng kinh doanh không còn là một thủ tục mang tính hình thức mà trở thành một quy trình quản lý có đầy đủ các bước theo dõi, giám sát và chế tài nếu doanh nghiệp không tuân thủ.

Doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro pháp lý

Từ góc độ quản trị doanh nghiệp, các quy định mới đòi hỏi người đại diện theo pháp luật và bộ phận phụ trách pháp chế, kế toán hoặc hành chính phải theo dõi chặt chẽ toàn bộ thời gian tạm ngừng kinh doanh và các mốc thời gian thực hiện nghĩa vụ.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề sau:

Thứ nhất, lập kế hoạch tạm ngừng kinh doanh gắn với lộ trình khôi phục hoạt động hoặc phương án xử lý tiếp theo nếu không tiếp tục kinh doanh.

Thứ hai, theo dõi chính xác thời hạn của từng lần tạm ngừng và tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp để không vượt quá giới hạn pháp luật cho phép.

Thứ ba, thực hiện đầy đủ việc xác nhận hoạt động trở lại trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp ngay sau khi kết thúc thời gian tạm ngừng.

Thứ tư, trong thời gian tạm ngừng vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp khi phát sinh theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Thứ năm, duy trì việc lưu trữ hồ sơ, nghị quyết, quyết định và các tài liệu liên quan để phục vụ công tác hậu kiểm khi cơ quan nhà nước yêu cầu.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và tăng cường quản lý bằng dữ liệu, việc chủ động tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh chế tài mà còn nâng cao uy tín, tạo thuận lợi khi thực hiện các giao dịch với đối tác, tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý.

Nhìn từ góc độ chính sách

Việc sửa đổi quy định về tạm ngừng kinh doanh tại Nghị định số 296/2026/NĐ-CP phản ánh rõ định hướng hoàn thiện thể chế theo hướng đơn giản hóa thủ tục nhưng tăng cường trách nhiệm giải trình. Hồ sơ được tinh gọn, thời gian giải quyết được rút ngắn, song nghĩa vụ của doanh nghiệp sau khi tạm ngừng được quy định cụ thể hơn và gắn với cơ chế hậu kiểm bằng dữ liệu điện tử.

Đây là bước đi phù hợp với xu hướng xây dựng Chính phủ số, nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, ổn định. Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi về thủ tục, doanh nghiệp cũng cần thay đổi tư duy quản trị, coi việc tuân thủ quy định về đăng ký doanh nghiệp là một phần của chiến lược quản trị rủi ro pháp lý, thay vì chỉ là thủ tục hành chính mang tính hình thức.

Đối với doanh nhân và nhà quản lý, việc cập nhật kịp thời các quy định mới của Nghị định số 296/2026/NĐ-CP không chỉ giúp bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng nền tảng quản trị hiện đại, minh bạch và bền vững trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng được quản lý trên cơ sở dữ liệu số.