Nghị định 391/2026/NĐ-CP: Siết xử phạt rửa tiền trong kinh doanh có thưởng từ 05/12/2026

Nghị định 391/2026/NĐ-CP đưa những vi phạm về phòng, chống rửa tiền, báo cáo giao dịch, quảng cáo và cung cấp thông tin vào hệ thống chế tài cụ thể. Đối với doanh nghiệp kinh doanh đặt cược, casino và trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, thách thức không chỉ nằm ở việc ban hành quy trình tuân thủ. Điều quyết định là năng lực kiểm soát giao dịch, nhận diện sai phạm và khắc phục kịp thời. Đặc biệt, hành vi kéo dài qua ngày 05/12/2026 có thể được xử lý theo quy định mới.

Có quy chế phòng, chống rửa tiền nhưng không thực hiện vẫn là rủi ro lớn

Điểm a, b, c khoản 1 Điều 56 Nghị định 391 quy định phạt từ 60 đến 100 triệu đồng đối với các hành vi không áp dụng hoặc áp dụng không đúng quy định nội bộ về kiểm soát, kiểm toán; không thực hiện đúng việc phân công bộ phận chịu trách nhiệm; hoặc không thực hiện đúng quy định về đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng theo pháp luật phòng, chống rửa tiền và các lĩnh vực liên quan.

Khoản 2 Điều 56 quy định phạt từ 130 đến 150 triệu đồng đối với việc không ban hành quy định nội bộ hoặc ban hành không đúng pháp luật.

Như vậy, văn bản phân biệt hai dạng rủi ro: thiếu khuôn khổ quản trị và có khuôn khổ nhưng không triển khai thực chất.

Đối với doanh nghiệp, đây là yêu cầu phải chuyển từ tư duy hoàn thiện hồ sơ sang kiểm tra hiệu quả vận hành.

Một quy chế được phê duyệt nhưng không có người chịu trách nhiệm, không được cập nhật và không kiểm tra việc thực hiện khó có thể trở thành công cụ quản trị hiệu quả.

Nghiêm trọng hơn, điểm a khoản 2 Điều 58 quy định phạt từ 180 đến 200 triệu đồng đối với hành vi tổ chức, tham gia hoặc tạo điều kiện, trợ giúp thực hiện hành vi rửa tiền mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo khoản 3 Điều 58, các hành vi thuộc khoản 2 còn bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 12 đến 24 tháng.

Cần nhấn mạnh rằng không phải mọi sai sót về hồ sơ khách hàng đều cấu thành hành vi rửa tiền. Việc xử lý phải căn cứ bản chất hành vi, dấu hiệu pháp lý và kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định 391/2026/NĐ-CP: Siết xử phạt rửa tiền trong kinh doanh có thưởng từ 05/12/2026

Báo cáo, quảng cáo: Chậm khắc phục có thể kéo dài tình trạng vi phạm

Điều 57 Nghị định 391 quy định các chế tài đối với vi phạm nghĩa vụ báo cáo giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ, lưu trữ và bảo mật thông tin, cung cấp hồ sơ cũng như thực hiện các biện pháp theo pháp luật phòng, chống rửa tiền.

Theo điểm a, b khoản 1 Điều 57, báo cáo giao dịch có giá trị lớn không đúng thời hạn, không đầy đủ hoặc thiếu thông tin trong báo cáo giao dịch đáng ngờ có thể bị phạt từ 60 đến 100 triệu đồng.

Đây không đơn thuần là lỗi văn thư. Dữ liệu báo cáo có thể phản ánh khả năng nhận diện, theo dõi và kiểm soát giao dịch của doanh nghiệp.

Đối với hoạt động quảng cáo, khoản 3 Điều 23 quy định phạt từ 60 đến 80 triệu đồng đối với những hành vi quảng cáo kinh doanh đặt cược chưa được cấp phép hoặc có nội dung, hình thức trái quy định.

Khoản 3 Điều 37 và khoản 3 Điều 52 quy định các hành vi quảng cáo tương ứng trong lĩnh vực casino và trò chơi điện tử có thưởng.

Đáng chú ý, điểm e khoản 3 Điều 5 xác định thời điểm chấm dứt vi phạm quảng cáo được dẫn chiếu là ngày tháo dỡ nội dung và hình thức quảng cáo không đúng quy định.

Vì thế, doanh nghiệp không nên chỉ dừng việc trả tiền chạy quảng cáo mà bỏ qua nội dung vi phạm vẫn còn hiển thị hoặc được tiếp tục sử dụng.

Tương tự, điểm g khoản 3 Điều 5 xác định thời điểm chấm dứt vi phạm về chế độ báo cáo là ngày gửi báo cáo, cung cấp thông tin, số liệu đầy đủ, chính xác theo quy định.

Đối tác truyền thông, công nghệ có thể chịu rủi ro hợp đồng nếu không làm rõ trách nhiệm thẩm định nội dung và xử lý yêu cầu gỡ bỏ. Tuy nhiên, trách nhiệm hành chính của từng chủ thể phải được xác định theo hành vi cụ thể, không mặc nhiên chuyển toàn bộ sang đơn vị cung ứng dịch vụ.

Mốc 05/12/2026: Trách nhiệm người điều hành nằm ở việc xử lý hành vi đang diễn ra

Khoản 1 Điều 63 Nghị định 391 quy định văn bản có hiệu lực từ ngày 05/12/2026; khoản 2 Điều 63 xác định Nghị định 137/2021/NĐ-CP được thay thế kể từ thời điểm này.

Khoản 1 Điều 64 quy định hành vi đã xảy ra và kết thúc trước ngày Nghị định mới có hiệu lực, nhưng sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét giải quyết, được xử lý theo quy định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi.

Ngược lại, khoản 2 Điều 64 quy định hành vi phát sinh trước thời điểm có hiệu lực nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định mới có hiệu lực thì áp dụng Nghị định 391.

Đây là điểm pháp lý cần được người điều hành đặc biệt chú ý.

Không thể mặc nhiên cho rằng một hành vi bắt đầu dưới thời Nghị định cũ sẽ luôn được xử lý theo quy định cũ, bất kể tình trạng vi phạm kéo dài đến thời điểm nào.

Khoản 1 Điều 5 còn quy định thời hiệu xử phạt hành chính trong lĩnh vực này là một năm. Thời điểm tính thời hiệu phải được xác định theo khoản 2, khoản 3 Điều 5 và quy định liên quan, không đơn thuần lấy ngày ký hợp đồng hoặc phát sinh doanh thu làm mốc chung.

Trước ngày 05/12/2026, doanh nghiệp cần rà soát những nội dung quảng cáo chưa phù hợp, báo cáo còn thiếu, quy trình nhận diện khách hàng và các hành vi có nguy cơ tiếp tục vi phạm.

Quan trọng hơn, người quản lý phải xác định rõ bộ phận chịu trách nhiệm khắc phục, bằng chứng đã hoàn thành và cơ chế kiểm tra sau khắc phục.

Trách nhiệm tuân thủ không thể khoán trắng cho bộ phận pháp chế

Nghị định 391/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu quản trị xuyên suốt từ phòng, chống rửa tiền, báo cáo giao dịch đến quảng cáo và xử lý hành vi vi phạm kéo dài.

Đối với doanh nghiệp được cấp phép, trách nhiệm của người điều hành là tổ chức thực hiện, giám sát và kiểm chứng hiệu quả tuân thủ.

Đối với doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi cung ứng, cần kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng, xác định rõ trách nhiệm xử lý nội dung, dữ liệu và tài liệu liên quan.

Trong lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, khả năng phát hiện và khắc phục rủi ro trước khi bị xử phạt là một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh bền vững.