Bộ Xây dựng điều chỉnh loạt thủ tục hàng hải, rút ngắn thời gian cấp giấy tờ thuyền viên

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực hàng hải thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/12/2026.

Theo nội dung công bố, các thủ tục được điều chỉnh chủ yếu liên quan đến việc cấp, cấp lại và công nhận giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ huấn luyện dành cho thuyền viên. Đáng chú ý, nhiều thủ tục cấp mới, cấp lại giấy tờ chuyên môn có thời hạn giải quyết trong 2 ngày làm việc, kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Các thủ tục được sửa đổi, bổ sung gồm: Cấp giấy công nhận giấy chứng nhận khả năng chuyên môn; cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn đối với thủy thủ trực ca, thợ máy trực ca, thợ kỹ thuật điện; cấp giấy chứng nhận cho thuyền viên Việt Nam đã có chứng chỉ do cơ quan nước ngoài cấp.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng điều chỉnh thủ tục cấp giấy xác nhận việc cấp giấy chứng nhận, cấp chứng chỉ huấn luyện viên chính, chứng chỉ huấn luyện nghiệp vụ đặc biệt nâng cao tàu cao tốc và các thủ tục cấp lại giấy tờ chuyên môn liên quan.

Việc sửa đổi, bổ sung được thực hiện trên cơ sở Thông tư số 77/2026/TT-BXD ngày 9/10/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, quy định về tiêu chuẩn chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn, đào tạo, huấn luyện thuyền viên và định biên an toàn tối thiểu của tàu biển Việt Nam.

Cơ quan giải quyết phần lớn các thủ tục là Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Tùy từng thủ tục, cơ quan này có thể giao các Chi cục Hàng hải và Đường thủy, Cảng vụ hàng hải thực hiện theo thẩm quyền.

Bộ Xây dựng điều chỉnh loạt thủ tục hàng hải, rút ngắn thời gian cấp giấy tờ thuyền viên.

Mở rộng tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, đơn giản hóa quy trình

Một trong những điểm đáng chú ý của đợt điều chỉnh là đa dạng hóa phương thức tiếp nhận hồ sơ. Theo đó, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc thực hiện thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Đối với hồ sơ điện tử, giá trị pháp lý được công nhận tương đương hồ sơ giấy theo quy định. Việc mở rộng hình thức tiếp nhận trực tuyến góp phần giảm thời gian đi lại, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời tạo thuận lợi cho thuyền viên và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hàng hải.

Trường hợp hồ sơ gửi qua đường bưu chính hoặc hệ thống dịch vụ công trực tuyến chưa đầy đủ, chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm thông báo để tổ chức, cá nhân bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Bên cạnh quy trình tiếp nhận và giải quyết, các quy định mới cũng làm rõ hơn điều kiện chuyên môn đối với từng chức danh thuyền viên, bảo đảm việc cấp giấy chứng nhận gắn với yêu cầu về trình độ đào tạo, kinh nghiệm thực tế và thời gian đi biển.

Làm rõ tiêu chuẩn chuyên môn đối với từng chức danh thuyền viên

Đối với người đề nghị cấp giấy công nhận giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, ngoài yêu cầu về sức khỏe và độ tuổi lao động, thuyền viên phải có giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền của quốc gia, vùng lãnh thổ có thỏa thuận công nhận với Việt Nam cấp; đồng thời đáp ứng yêu cầu về thời gian đi biển tối thiểu 36 tháng.

Với chức danh thủy thủ trực ca OS, người đề nghị cấp giấy chứng nhận phải đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo hoặc hoàn thành chương trình huấn luyện theo quy định, đồng thời có ít nhất 6 tháng đi biển hoặc 2 tháng thực tập theo chương trình đào tạo, huấn luyện tương ứng.

Đối với thủy thủ trực ca AB, điều kiện được đặt ra là phải có thời gian đảm nhiệm chức danh OS tối thiểu 18 tháng hoặc thực tập 12 tháng theo chương trình huấn luyện, cùng các yêu cầu chuyên môn liên quan.

Trong khi đó, đối với thợ máy trực ca và thợ kỹ thuật điện, quy định cũng xác định cụ thể yêu cầu về trình độ chuyên ngành, thời gian làm việc hoặc thực tập trên tàu biển.

Việc cụ thể hóa điều kiện chuyên môn đối với từng chức danh không chỉ tạo cơ sở thống nhất trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ mà còn góp phần bảo đảm chất lượng đội ngũ thuyền viên, đáp ứng yêu cầu an toàn trong hoạt động hàng hải.

Với việc đồng thời điều chỉnh thành phần hồ sơ, phương thức tiếp nhận, thời hạn giải quyết và tiêu chuẩn chuyên môn, các thủ tục hành chính mới được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho thuyền viên, doanh nghiệp vận tải biển và các tổ chức liên quan.