Bắc Ninh: Kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, chủ cơ sở bị phạt 142,5 triệu đồng

Theo thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường Bắc Ninh, Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh vừa ban hành quyết định xử phạt ông N.Đ.H, chủ một cơ sở kinh doanh tại xã Yên Trung, với tổng số tiền 142,5 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm được xác định gồm: Không đăng ký thành lập hộ kinh doanh trong trường hợp phải đăng ký theo quy định; kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và kinh doanh hàng hóa nhập lậu. Ngoài hình thức phạt tiền, cá nhân vi phạm còn bị buộc thực hiện thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh theo quy định.

Trước đó, ngày 19/10/2026, Đội Quản lý thị trường số 7, Chi cục Quản lý thị trường Bắc Ninh phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 10, Đoàn kiểm tra 389 thành phố Bắc Ninh và Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Bắc Ninh tiến hành kiểm tra hoạt động kinh doanh tại cơ sở này.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 30.000 chiếc kính cường lực dùng cho điện thoại di động và 5.000 chiếc áo lót phụ nữ không rõ nguồn gốc, xuất xứ, có tổng trị giá 190 triệu đồng; 10.000 tuýp kem chống nắng do Trung Quốc sản xuất, được xác định là hàng hóa nhập lậu, trị giá 300 triệu đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm theo giá niêm yết là 490 triệu đồng.

Đáng chú ý, vụ việc cho thấy những sai phạm trong hoạt động kinh doanh có thể đồng thời phát sinh ở nhiều khâu, từ điều kiện đăng ký hoạt động đến việc kiểm soát hàng hóa đầu vào. Đây không đơn thuần là câu chuyện thiếu một thủ tục hành chính mà còn liên quan đến nghĩa vụ tuân thủ pháp luật trong toàn bộ quá trình kinh doanh.

Lực lượng chức năng phối hợp giám sát việc tiêu hủy toàn bộ mỹ phẩm nhập lậu theo quy định. (Ảnh: Hồng Phấn)

Theo quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cá nhân, thành viên hộ gia đình khi tổ chức hoạt động kinh doanh thuộc trường hợp phải đăng ký có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định.

Việc không đăng ký thành lập hộ kinh doanh khi thuộc diện bắt buộc là hành vi vi phạm hành chính và có thể bị xử phạt. Đáng lưu ý, nghĩa vụ đăng ký kinh doanh và nghĩa vụ tuân thủ các quy định về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa là hai nhóm trách nhiệm độc lập.

Nói cách khác, dù chưa hoàn thành thủ tục đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với hàng hóa mình mua bán, lưu thông. Không thể lấy lý do chưa đăng ký kinh doanh để phủ nhận trách nhiệm về hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc hàng nhập lậu.

Đây là vấn đề mà các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ cần đặc biệt lưu ý. Việc kinh doanh thường xuyên, có địa điểm và hoạt động mua bán hàng hóa không thể chỉ dựa vào thói quen hoặc kinh nghiệm mà bỏ qua những điều kiện pháp lý bắt buộc.

Một vấn đề pháp lý đáng chú ý trong vụ việc tại Bắc Ninh là lực lượng chức năng xác định hai nhóm hàng hóa với tính chất vi phạm khác nhau.

Hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ là hàng hóa lưu thông trên thị trường nhưng không có căn cứ xác định được nguồn gốc nơi sản xuất hoặc xuất xứ theo quy định. Trong khi đó, hàng nhập lậu là hàng hóa có nguồn gốc từ nước ngoài nhưng thuộc trường hợp nhập khẩu trái quy định pháp luật.

Hai hành vi này không đồng nhất về bản chất pháp lý. Việc xác định đúng tính chất vi phạm có ý nghĩa quan trọng trong áp dụng chế tài, xác định trách nhiệm của người kinh doanh và xử lý tang vật.

Đặc biệt, đối với mặt hàng mỹ phẩm, việc kiểm soát nguồn gốc và tính hợp pháp của hàng hóa càng có ý nghĩa thiết thực. Đây là nhóm sản phẩm được sử dụng trực tiếp trên cơ thể con người, do đó, hàng hóa không bảo đảm điều kiện lưu thông có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Trong vụ việc này, lực lượng chức năng đã phối hợp giám sát việc tiêu hủy toàn bộ mỹ phẩm nhập lậu theo quy định. Việc xử lý tang vật không chỉ nhằm chấm dứt hành vi vi phạm mà còn góp phần ngăn chặn hàng hóa không đủ điều kiện tiếp tục lưu thông trên thị trường.

Từ vụ việc tại Bắc Ninh, có thể thấy việc tuân thủ pháp luật không phải là trách nhiệm riêng của các doanh nghiệp lớn mà là yêu cầu đối với mọi chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh.

Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, trước hết cần chủ động hoàn thiện thủ tục đăng ký theo đúng quy định; lựa chọn nhà cung cấp có thông tin rõ ràng; lưu giữ hóa đơn, chứng từ và tài liệu chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Đặc biệt, cần kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa nhập khẩu trước khi đưa vào kinh doanh, không vì lợi nhuận trước mắt mà tiếp nhận, mua bán hàng hóa không đủ điều kiện lưu thông.

Về phía người tiêu dùng, việc lựa chọn sản phẩm có nhãn hàng hóa, thông tin xuất xứ và đơn vị chịu trách nhiệm rõ ràng cũng là cách tự bảo vệ quyền lợi của mình. Với mỹ phẩm và các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể, cần thận trọng trước những mặt hàng không có thông tin đáng tin cậy.

Chi cục Quản lý thị trường Bắc Ninh cũng khuyến cáo các tổ chức, cá nhân kinh doanh nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật, chủ động kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa trước khi đưa vào lưu thông.

Một môi trường kinh doanh lành mạnh không chỉ được xây dựng bằng sự kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng mà còn bắt đầu từ ý thức tự giác của từng người kinh doanh.