Ngày 3/11, Tập đoàn FPT đưa Nhà máy Kiểm thử và Đóng gói chip bán dẫn vào vận hành thử nghiệm tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C, tỉnh Bắc Ninh. Với 6 dây chuyền và công suất thiết kế tối đa 300 triệu chip mỗi năm, cơ sở này mở ra năng lực kiểm thử bán dẫn do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ, bổ sung một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ cao.
Nhà máy có diện tích 1.600 m², được giới thiệu là cơ sở kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam do người Việt làm chủ. Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở quy mô thiết bị, mà còn ở khả năng từng bước xây dựng năng lực kỹ thuật trong nước đối với một công đoạn có yêu cầu cao về độ chính xác, tính ổn định và tiêu chuẩn chất lượng.
Kiểm thử chip bằng hệ thống tự động
Trong giai đoạn vận hành thử nghiệm, nhà máy tập trung vào kiểm tra chức năng, chất lượng và độ tin cậy của chip bán dẫn. Hệ thống thiết bị gồm máy kiểm thử tự động ATE Tester kết hợp với Handler. Trong đó, ATE Tester thực hiện các phép kiểm tra chức năng, đánh giá khả năng hoạt động của chip; Handler đưa chip vào vị trí kiểm tra và phân loại sản phẩm theo kết quả đạt hoặc không đạt yêu cầu.
 |
| Khu vực kiểm thử được bố trí trong phòng sạch Class 10,000 (ISO Class 7), thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14644, nhằm kiểm soát độ sạch không khí và các điều kiện môi trường phù hợp với yêu cầu sản xuất, kiểm thử bán dẫn - Ảnh: https://nhandan.vn |
Hoạt động kiểm thử được bố trí trong phòng sạch Class 10.000, tương đương ISO Class 7, nhằm kiểm soát bụi và các yếu tố môi trường có thể ảnh hưởng đến kết quả. Nhà máy đồng thời triển khai kiểm soát phóng tĩnh điện và các phương pháp thử nghiệm độ tin cậy theo yêu cầu kỹ thuật của từng sản phẩm.
Một phần năng lực quan trọng nằm ở đội ngũ kỹ sư phát triển chương trình kiểm thử. Mỗi dòng chip có chức năng và đặc tính riêng, đòi hỏi kỹ sư phải xác định các thông số cần đánh giá, thiết lập điều kiện thử nghiệm và phân tích kết quả. Đây cũng là phần công việc thể hiện năng lực làm chủ quy trình, thay vì chỉ vận hành thiết bị theo cấu hình có sẵn.
FPT đang nghiên cứu nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tự động hóa quá trình phát triển chương trình kiểm thử, từ chuẩn hóa dữ liệu, yêu cầu kỹ thuật đến thiết kế cấu hình và đánh giá kết quả. Ngoài kiểm tra chức năng, nhà máy còn thực hiện các thử nghiệm về độ bền và độ tin cậy của sản phẩm.
Theo thông tin công bố, nhà máy định hướng áp dụng các tiêu chuẩn ISO 9001 về quản lý chất lượng, ISO 14001 về quản lý môi trường và ISO 45001 về an toàn, sức khỏe nghề nghiệp. Khu vực phòng sạch được kiểm soát theo ISO 14644. Việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và quản lý này là điều kiện quan trọng để dịch vụ kiểm thử có thể tiếp cận khách hàng trong chuỗi cung ứng bán dẫn quốc tế.
Mắt xích mới trong chuỗi giá trị bán dẫn
Trong chuỗi sản xuất bán dẫn, kiểm thử và đóng gói là những công đoạn có vai trò bảo đảm chip đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trước khi được đưa vào các thiết bị và sản phẩm điện tử. Kiểm thử giúp phát hiện lỗi, đánh giá chức năng và độ tin cậy; đóng gói bảo vệ chip, tạo kết nối điện và hình thành cấu trúc phù hợp với ứng dụng cuối cùng.
 |
| Nhà máy dự kiến triển khai đơn hàng đầu tiên cho đối tác lớn hàng đầu Hàn Quốc ngay trong giai đoạn thử nghiệm - Ảnh: https://nhandan.vn |
Việt Nam đã thu hút nhiều doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, lắp ráp, đóng gói và kiểm thử bán dẫn. Tuy nhiên, việc một doanh nghiệp trong nước đầu tư cơ sở kiểm thử riêng có ý nghĩa ở khía cạnh phát triển năng lực nội địa, tạo điều kiện để kỹ sư Việt Nam tích lũy kinh nghiệm vận hành, xây dựng quy trình và phát triển phần mềm kiểm thử.
Cần phân biệt rõ giữa tên gọi tổng thể của dự án và năng lực đang được triển khai ở giai đoạn hiện nay. Trong giai đoạn 1, nhà máy tập trung vào kiểm thử chức năng, độ bền và độ tin cậy. Các dây chuyền đóng gói truyền thống, đóng gói CSP, WLP và đóng gói IC tiên tiến nằm trong kế hoạch đầu tư giai đoạn 2, dự kiến từ năm 2028 đến 2030. Vì vậy, việc nhà máy vận hành thử hiện nay chưa đồng nghĩa toàn bộ năng lực đóng gói tiên tiến đã được triển khai.
Theo lộ trình FPT công bố, giai đoạn 2 sẽ mở rộng diện tích nhà máy lên khoảng 6.000 m², đầu tư thêm 18 dây chuyền kiểm thử chức năng và 3 khu vực thử nghiệm độ tin cậy, độ bền. Khi các hạng mục được hoàn thiện, công suất dự kiến đạt hàng tỷ sản phẩm mỗi năm, hướng tới phục vụ các dòng chip cho Internet vạn vật (IoT), ô tô và hệ thống trên chip tích hợp AI tại biên.
Trước mắt, nhà máy hướng tới cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp bán dẫn trong nước và quốc tế. FPT cho biết dự kiến triển khai đơn hàng kiểm thử chip đầu tiên cho đối tác Hàn Quốc. Nếu được thực hiện theo kế hoạch, đây sẽ là bước khởi đầu cho hoạt động cung ứng dịch vụ kiểm thử của nhà máy, đồng thời là phép thử đối với năng lực đáp ứng yêu cầu khách hàng quốc tế.
Từ một nhà máy đến năng lực công nghiệp
Dự án được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn thành một lĩnh vực công nghệ chiến lược. Quyết định 1018/QĐ-TTg ngày 21/9/2024 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 xác định mục tiêu trong giai đoạn 2024–2030 hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế, một nhà máy chế tạo chip bán dẫn quy mô nhỏ và 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử sản phẩm bán dẫn.
 |
| FPT chú trọng phát triển năng lực công nghệ kiểm thử bán dẫn, bao gồm khả năng tự xây dựng và tùy chỉnh chương trình kiểm thử (Test Program) trên hệ thống ATE theo đặc tính kỹ thuật của từng dòng chip, từ thiết lập điều kiện kiểm thử, thông số đo lường, giới hạn đánh giá đến thu thập và phân tích kết quả - Ảnh: https://nhandan.vn |
Chiến lược cũng đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực ngành bán dẫn trên 50.000 kỹ sư, cử nhân. Đây là yêu cầu có liên hệ trực tiếp với các dự án sản xuất và kiểm thử, bởi năng lực nhà máy không chỉ được quyết định bởi máy móc mà còn phụ thuộc vào đội ngũ có khả năng thiết kế quy trình, vận hành, phân tích lỗi và cải tiến công nghệ.
Nhà máy FPT vì thế có thể tạo thêm môi trường thực hành cho nhân lực bán dẫn trong nước, đồng thời mở cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và đối tác công nghệ. Tuy nhiên, đóng góp thực chất của dự án sẽ cần được đánh giá qua khả năng duy trì vận hành ổn định, tỷ lệ khai thác công suất, chất lượng sản phẩm đầu ra, số lượng khách hàng và mức độ làm chủ các quy trình kỹ thuật.
Việc đưa nhà máy vào vận hành thử là một dấu mốc đáng chú ý, nhưng chưa phải đích đến của công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng chuyển từ đầu tư thiết bị sang tích lũy công nghệ, nhân lực, đơn hàng và năng lực cạnh tranh. Khi những yếu tố này được hình thành đồng bộ, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể tiến xa hơn từ vị trí tham gia một công đoạn sang vai trò chủ động trong chuỗi cung ứng bán dẫn.
