Nghị định số 296/2026/NĐ-CP đã sửa đổi toàn diện quy định về thông báo tạm ngừng kinh doanh, tiếp tục kinh doanh trước thời hạn và trách nhiệm của doanh nghiệp trong thời gian tạm ngừng hoạt động. Không chỉ rút gọn thủ tục, nghị định còn bổ sung nhiều nghĩa vụ mới, siết chặt trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật và tăng cường cơ chế hậu kiểm. Doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ những thay đổi này để tránh các rủi ro pháp lý phát sinh.
 |
| Tạm ngừng kinh doanh theo Nghị định 296/2026/NĐ-CP: Doanh nghiệp cần tránh những rủi ro pháp lý nào? (Kỳ 2) |
Tạm ngừng kinh doanh không còn chỉ là quyền, mà đi kèm trách nhiệm pháp lý
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, việc tạm ngừng hoạt động là giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn khi gặp khó khăn về thị trường, tái cơ cấu, thay đổi mô hình quản trị hoặc chuẩn bị cho các kế hoạch đầu tư mới. Tuy nhiên, việc tạm ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được miễn trừ toàn bộ nghĩa vụ pháp lý.
Nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý và bảo đảm tính minh bạch của dữ liệu doanh nghiệp, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP đã sửa đổi Điều 60 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, quy định lại toàn bộ trình tự, thủ tục thông báo tạm ngừng kinh doanh, tiếp tục kinh doanh trước thời hạn, đồng thời bổ sung các nghĩa vụ mới đối với doanh nghiệp trong và sau thời gian tạm ngừng.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, các quy định mới vừa tạo điều kiện thuận lợi hơn trong thực hiện thủ tục hành chính, vừa nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp thông qua cơ chế hậu kiểm và quản lý dữ liệu điện tử.
Thông báo tạm ngừng phải gửi trước ít nhất 03 ngày làm việc
Một trong những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời hạn thông báo tạm ngừng kinh doanh.
Theo quy định mới, doanh nghiệp, chi nhánh, địa điểm kinh doanh khi tạm ngừng kinh doanh hoặc tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo phải gửi hồ sơ đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày dự kiến tạm ngừng hoặc hoạt động trở lại. Quy định này cũng được áp dụng đối với văn phòng đại diện khi tạm ngừng hoặc tiếp tục hoạt động trước thời hạn.
So với thực tiễn trước đây, quy định này tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn về thời điểm thông báo, giúp cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật kịp thời tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan thuế và các cơ quan quản lý liên quan phối hợp trong công tác quản lý.
Mỗi lần tạm ngừng không quá 12 tháng, tổng thời gian liên tiếp tối đa 24 tháng
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về thời hạn tạm ngừng kinh doanh.
Theo Điều 60 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Điều 11 Nghị định số 296/2026/NĐ-CP), trường hợp doanh nghiệp có nhu cầu tiếp tục tạm ngừng sau khi hết thời hạn đã thông báo thì phải thực hiện thông báo mới trước ít nhất 03 ngày làm việc.
Đáng lưu ý, mỗi lần thông báo tạm ngừng không được quá 12 tháng và tổng thời gian tạm ngừng kinh doanh liên tiếp không được vượt quá 24 tháng.
Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng doanh nghiệp duy trì tình trạng "tạm ngừng" kéo dài nhưng không thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc không hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp, việc chủ động theo dõi mốc thời gian tạm ngừng là hết sức quan trọng để tránh vi phạm quy định và phát sinh hệ quả pháp lý không mong muốn.
Hồ sơ được tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm căn cứ pháp lý
Nghị định 296 tiếp tục kế thừa định hướng cải cách thủ tục hành chính bằng việc quy định hồ sơ thông báo tạm ngừng kinh doanh theo hướng đơn giản, rõ ràng.
Theo quy định, hồ sơ gồm: Thông báo tạm ngừng kinh doanh, trong đó phải có thông tin về số điện thoại và địa chỉ thư điện tử của người đại diện theo pháp luật; Nghị quyết hoặc quyết định của chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị về việc tạm ngừng kinh doanh (tùy theo loại hình doanh nghiệp).
Đối với trường hợp tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo, hồ sơ chỉ bao gồm thông báo tiếp tục kinh doanh trước thời hạn, góp phần giảm giấy tờ và rút ngắn thời gian xử lý.
Thời gian giải quyết chỉ còn 01 ngày làm việc
Một điểm cải cách đáng ghi nhận là thời hạn giải quyết hồ sơ.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh cấp giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả. Trong 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm cấp giấy xác nhận việc tạm ngừng hoặc tiếp tục kinh doanh; trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ phải thông báo bằng văn bản để doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung.
Việc rút ngắn thời gian xử lý thể hiện mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.
Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký khi có thay đổi thông tin
Một điểm rất dễ bị bỏ qua là: tạm ngừng kinh doanh không làm chấm dứt nghĩa vụ đăng ký doanh nghiệp.
Theo quy định mới, trong thời gian tạm ngừng, nếu có thay đổi các nội dung đăng ký doanh nghiệp theo Điều 30 và Điều 31 Luật Doanh nghiệp năm 2020 (đã được sửa đổi, bổ sung), doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký hoặc thông báo thay đổi theo đúng quy định.
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không thể lấy lý do đang tạm ngừng hoạt động để trì hoãn việc cập nhật thông tin về người đại diện theo pháp luật, địa chỉ trụ sở, vốn điều lệ hoặc các nội dung đăng ký khác khi thuộc trường hợp phải đăng ký thay đổi.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì để hạn chế rủi ro?
Từ góc độ thực tiễn, doanh nghiệp nên chủ động: Xây dựng kế hoạch tạm ngừng kinh doanh gắn với mốc thời gian pháp luật quy định; Gửi thông báo đúng thời hạn, tránh để phát sinh vi phạm thủ tục hành chính; Theo dõi tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp để không vượt quá giới hạn 24 tháng; Thường xuyên rà soát thông tin đăng ký doanh nghiệp, kịp thời thực hiện thủ tục thay đổi khi phát sinh; Lưu giữ đầy đủ nghị quyết, quyết định và hồ sơ liên quan để phục vụ công tác hậu kiểm.
Những bước chuẩn bị này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định mà còn hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp hoặc bị xử lý vi phạm trong quá trình quản lý của cơ quan nhà nước.
Đón đọc Kỳ 3
"Không xác nhận hoạt động trở lại sau thời gian tạm ngừng: Doanh nghiệp có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp?"
Kỳ 3 sẽ phân tích chuyên sâu quy định mới về nghĩa vụ xác nhận tiếp tục hoạt động sau khi kết thúc thời gian tạm ngừng, trách nhiệm báo cáo theo Điều 216 Luật Doanh nghiệp, điều kiện thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và những khuyến nghị pháp lý giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro trong quá trình hoạt động theo Nghị định số 296/2026/NĐ-CP.
