Gian dối hồ sơ ưu đãi công nghệ số có thể bị phạt 200 triệu đồng

Tổ chức gian dối hồ sơ để hưởng ưu đãi đối với một số dự án công nghệ số quy mô lớn có thể bị phạt từ 150–200 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, hành vi này còn bị áp dụng biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Quy định đặt ra yêu cầu doanh nghiệp kiểm soát tính trung thực và hợp lệ của hồ sơ ngay từ khâu đề nghị hỗ trợ.

Khung phạt phân theo dự án và chính sách thụ hưởng

Chính phủ ban hành Nghị định 401/2026/NĐ-CP ngày 4/11/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Theo Điều 28, Nghị định có hiệu lực từ ngày 22/12/2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Luật Công nghiệp công nghệ số (71/2025/QH15) được Quốc hội ban hành ngày 14/6/2025 là một khuôn khổ pháp lý quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp công nghệ số của Việt Nam - Ảnh minh họa.

Khoản 4 Điều 10 quy định khung phạt 150–200 triệu đồng đối với tổ chức cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc gian dối hồ sơ để hưởng ưu đãi, hỗ trợ cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm có quy mô đầu tư lớn và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có quy mô đầu tư lớn.

Điều kiện áp dụng khung xử phạt hành chính này là hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, mức 200 triệu đồng không thể được hiểu là giới hạn trách nhiệm cho mọi trường hợp trục lợi chính sách.

Đối với dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số, hành vi gian dối hồ sơ nhằm hưởng ưu đãi, hỗ trợ hoặc nhận hỗ trợ kinh phí theo phạm vi Nghị định có khung phạt 90–140 triệu đồng đối với tổ chức, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Các khung phạt khác cũng được quy định tùy nội dung vi phạm. Chẳng hạn, khoản 1 Điều 10 áp dụng mức 30–60 triệu đồng đối với hành vi gian dối hồ sơ hưởng ưu đãi cho hoạt động sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số, trừ các trường hợp được điều chỉnh tại những quy định riêng của Nghị định.

Sự phân biệt này đòi hỏi doanh nghiệp xác định đúng loại dự án và chính sách đang đề nghị thụ hưởng, thay vì chỉ nhìn vào mức phạt tối đa của toàn lĩnh vực.

Tiền phạt đi cùng nghĩa vụ nộp lại lợi ích bất hợp pháp

Khoản 6 Điều 10 quy định buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ các hành vi vi phạm tại khoản 1, 2, 3 và 4 của điều này. Đây là nội dung cần lưu ý khi đánh giá hậu quả tài chính của việc làm sai hồ sơ ưu đãi.

Đối với doanh nghiệp, biện pháp phòng ngừa thiết thực là đối chiếu thông tin kê khai với tài liệu chứng minh và kiểm tra tính hợp lệ trước khi nộp. Hồ sơ do đơn vị tư vấn chuẩn bị cũng cần được doanh nghiệp rà soát, bảo đảm phản ánh đúng tình trạng dự án và điều kiện thụ hưởng.

Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số là 200 triệu đồng đối với tổ chức, 100 triệu đồng đối với cá nhân. Với cùng hành vi, mức phạt cá nhân bằng một nửa mức áp dụng cho tổ chức. Hộ kinh doanh, hộ gia đình được xử phạt như cá nhân.

Phạm vi tổ chức bị xử phạt còn bao gồm đơn vị sự nghiệp công lập và cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, cùng các tổ chức khác theo quy định.

Không chỉ xử lý vi phạm trong hồ sơ ưu đãi

Bên cạnh nhóm hành vi trục lợi hỗ trợ, Nghị định quy định phạt tổ chức từ 90–140 triệu đồng đối với hành vi cố ý cản trở trái pháp luật hoạt động hợp pháp hoặc hỗ trợ hoạt động bất hợp pháp trong công nghiệp công nghệ số.

Phạm vi liên quan gồm hoạt động sản xuất phần cứng, phần mềm, nội dung số và dịch vụ công nghệ số. Hành vi cố ý cung cấp, chuyển giao, phân phối, cho thuê hoặc cho phép sử dụng sản phẩm, dịch vụ để hỗ trợ hành vi bị cấm cũng thuộc nhóm bị xử lý.

Việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi bị cấm có khung phạt 140–170 triệu đồng đối với tổ chức, nếu không thuộc trường hợp xử phạt theo pháp luật chuyên ngành khác. Các vi phạm về cung cấp, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu vào cơ sở dữ liệu công nghiệp công nghệ số cũng có các mức phạt riêng.

Với doanh nghiệp đang tiếp cận chính sách hỗ trợ, thời gian trước ngày Nghị định có hiệu lực là dịp rà soát quy trình lập, kiểm tra và lưu trữ hồ sơ. Tính chính xác cần được bảo đảm bằng tài liệu có thể kiểm chứng, gắn với trách nhiệm rõ ràng của từng bộ phận.