Đề xuất cho doanh nghiệp tự khai, tự nộp tiền sử dụng đất

Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh vừa kiến nghị Chính phủ áp dụng cơ chế cho phép doanh nghiệp tự khai, tự nộp tiền sử dụng đất. Đề xuất này, nếu được chấp thuận, sẽ tạo ra một cuộc cách mạng trong quy trình quản lý đất đai, giúp rút ngắn thủ tục hành chính, giải phóng nguồn lực cho thị trường và giảm thiểu tình trạng nợ đọng kéo dài.

Hiện nay, việc xác định tiền sử dụng đất, đặc biệt khi chuyển mục đích sang đất ở là một quy trình rườm rà, phức tạp và thường kéo dài. Sự chậm trễ này không chỉ làm phát sinh chi phí tài chính cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư và kế hoạch kinh doanh. Trong khi đó, các khoản phải nộp thường tăng mạnh, tạo gánh nặng lớn cho các chủ đầu tư.

Đề xuất cho doanh nghiệp tự khai, tự nộp tiền sử dụng đất

Đề xuất của Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh nhằm giải quyết triệt để những vướng mắc này. Theo đó, doanh nghiệp sẽ được phép tự tính tiền sử dụng đất dựa trên bảng giá do UBND tỉnh ban hành, áp dụng hệ số K điều chỉnh hàng năm. Cơ quan thuế sau đó sẽ thực hiện kiểm tra, quyết toán trước khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cơ chế này không hề xa lạ, bởi doanh nghiệp đã quen với việc tự khai, tự nộp thuế VAT và thuế thu nhập. Việc mở rộng sang tiền sử dụng đất là một bước đi hợp lý, giúp tối giản hóa quy trình và giảm tải cho các cơ quan quản lý.

Ưu điểm nổi bật của đề xuất này là sự chủ động. Doanh nghiệp sẽ không phải chờ đợi kết quả thẩm định giá từ hội đồng hay đơn vị tư vấn - vốn là khâu thường kéo dài và dễ phát sinh chênh lệch. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lên kế hoạch tài chính, rút ngắn thời gian triển khai dự án và sớm đưa sản phẩm ra thị trường. Nếu nộp thừa, doanh nghiệp sẽ được cấn trừ sang dự án khác; nếu thiếu thì nộp bổ sung, tạo sự linh hoạt và công bằng.

Bên cạnh cải cách quy trình, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh cũng kiến nghị quy định cụ thể mức thu trong Luật Đất đai. Cụ thể, Viện đề xuất mức thu đối với từng trường hợp: Nếu thuê đất thì số tiền hàng năm bằng 0,5% giá đất do địa phương công bố; nếu được giao đất thì tính theo hệ số K; còn khi chuyển mục đích sang đất ở thì mức thu tối đa 30% giá đất.

Việc đưa tỉ lệ thu cụ thể vào luật sẽ mang lại sự minh bạch, giúp các địa phương triển khai ngay, không cần chờ đợi các quy trình phức tạp. Điều này không chỉ giảm thiểu thủ tục rườm rà mà còn giải quyết được nhiều bất cập, tạo ra một sân chơi công bằng và rõ ràng cho tất cả doanh nghiệp.