Quảng Trị định hình 8 cực phát triển đô thị đến năm 2050

UBND tỉnh Quảng Trị vừa giao Sở Xây dựng và các địa phương tổ chức lập quy hoạch chung 8 đô thị, hướng tới xác lập mạng lưới đô thị có tính liên kết thay vì phát triển riêng lẻ từng địa bàn. Đây là bước cụ thể hóa định hướng điều chỉnh quy hoạch tỉnh, đồng thời cập nhật không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo thông tin UBND tỉnh được TTXVN/BNEWS dẫn ngày 3/11, 8 đô thị gồm Đồng Hới, Đông Hà, Ba Đồn, Hoàn Lão, Quảng Ninh, Lệ Thủy, Quảng Trị và Lao Bảo. Trong đó, Sở Xây dựng tổ chức lập quy hoạch 3 đô thị Đồng Hới, Đông Hà, Ba Đồn; 5 đô thị còn lại do các địa phương trực tiếp thực hiện.

Hai trung tâm đô thị giữ vai trò dẫn dắt

Trong cấu trúc phát triển được định hướng, Đồng Hới và Đông Hà là hai đô thị loại II, giữ vai trò trung tâm tổng hợp và động lực phát triển ở hai khu vực phía Bắc, phía Nam tỉnh.

Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo là cửa khẩu biên giới giữa Việt Nam và Lào kết nối trực tiếp với cửa khẩu quốc tế Den Savanh của Lào. Do đó, vị trí này được đánh giá là có tính chiến lược và điểm quan trọng trên Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC) giúp kết nối các nước trong khu vực như Lào, Thái Lan, Myanmar và miền Trung Việt Nam - Ảnh: https://als.com.vn

Đồng Hới được xác định là trung tâm hành chính - chính trị, đồng thời phát triển các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, tài chính, giáo dục, y tế, du lịch và logistics. Đô thị này còn giữ vai trò đầu mối giao thông đa phương thức, kết nối Phong Nha - Kẻ Bàng với các hành lang kinh tế của tỉnh.

Phạm vi lập quy hoạch Đồng Hới gồm ba phường Đồng Hới, Đồng Thuận và Đồng Sơn, rộng khoảng 15.497,7 ha. Phạm vi nghiên cứu mở rộng khoảng 38.500 ha, kết nối với Quảng Ninh, Nam Trạch, Ninh Châu, Hoàn Lão, Đông Trạch và Phong Nha. Không gian nghiên cứu rộng hơn cho thấy định hướng phát triển đô thị không chỉ giới hạn trong địa giới lập quy hoạch, mà còn tính đến sự kết nối với các khu vực phụ cận.

Ở phía Nam, Đông Hà được định hướng trở thành trung tâm thương mại, dịch vụ, công nghiệp và logistics, đồng thời là đầu mối giao thông quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông - Tây. Đô thị có lợi thế kết nối Quốc lộ 1, Quốc lộ 9, đường sắt Bắc - Nam và hệ thống cảng biển.

Phạm vi lập quy hoạch gồm hai phường Đông Hà và Nam Đông Hà, diện tích khoảng 7.305 ha; phạm vi nghiên cứu mở rộng khoảng 62.604 ha, gắn với Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị cùng các đầu mối giao thông liên vùng.

Việc xác định hai trung tâm này cho thấy Quảng Trị đặt trọng tâm vào kết nối các không gian kinh tế, khai thác hạ tầng giao thông và tạo điều kiện để hoạt động thương mại, dịch vụ, sản xuất lan tỏa sang những địa bàn lân cận.

Các đô thị vệ tinh gắn với lợi thế từng khu vực

Bên cạnh hai trung tâm loại II, Ba Đồn được định hướng là đô thị loại III, giữ vai trò trung tâm tổng hợp khu vực phía Bắc tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng Bắc và Nam sông Gianh.

Đô thị này tập trung vào thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics và du lịch, gắn với Khu kinh tế Hòn La, Quốc lộ 1A và tuyến đường ven biển. Phạm vi lập quy hoạch gồm hai phường Ba Đồn, Bắc Gianh và hai xã Nam Ba Đồn, Nam Gianh, với diện tích khoảng 16.185 ha.

Năm đô thị còn lại được phân định chức năng theo đặc trưng địa bàn. Hoàn Lão là đô thị vệ tinh phía Bắc, một cực phát triển trong cấu trúc Đồng Hới mở rộng, hướng đến các lĩnh vực hành chính, thương mại, dịch vụ, logistics và du lịch.

Quảng Ninh được định vị là đô thị vệ tinh phía Nam của Đồng Hới, đóng vai trò đầu mối giao thông, thương mại và trung chuyển hàng hóa. Lệ Thủy phát triển theo mô hình đô thị tổng hợp, kết hợp trung tâm hành chính, dịch vụ, du lịch với nông nghiệp công nghệ cao và cảnh quan sông Kiến Giang.

Trong khi đó, phường Quảng Trị hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, lịch sử và du lịch phía Nam tỉnh, với định hướng đô thị thông minh, sinh thái, mang bản sắc “Đô thị Vì hòa bình”.

Đáng chú ý, Lao Bảo được xác định là đô thị cửa khẩu quốc tế, trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch và logistics. Với vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, địa bàn này có vai trò kết nối giao thương giữa Việt Nam với Lào, Thái Lan và Tiểu vùng sông Mê Kông. Định hướng phát triển gắn với Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Quốc lộ 9 và kết nối với Khe Sanh, Densavan của Lào.

Quy hoạch phải đi cùng khả năng triển khai

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch lần này là yêu cầu nghiên cứu kết nối không gian giữa các đô thị, khai thác hạ tầng chiến lược và kế thừa những đồ án đã được phê duyệt. Với 5 đô thị còn lại, nhiệm vụ quy hoạch phải cập nhật yêu cầu phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Theo kế hoạch, Quảng Trị phấn đấu hoàn thành, phê duyệt cả 8 đồ án quy hoạch chung trước tháng 7/2027. Các đồ án phải thống nhất với Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh và những quy hoạch có liên quan, làm cơ sở quản lý phát triển đô thị, thu hút đầu tư, triển khai dự án hạ tầng và các công trình động lực.

Tuy nhiên, quy hoạch chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được chuyển hóa thành dự án và năng lực phát triển cụ thể. Việc xác định chức năng đô thị cần đi cùng danh mục hạ tầng ưu tiên, khả năng huy động nguồn lực, kết nối giao thông và cơ chế thu hút doanh nghiệp phù hợp với lợi thế từng địa bàn.

Với Đồng Hới và Đông Hà, thách thức là phát huy vai trò trung tâm, tạo sức lan tỏa sang các khu vực phụ cận. Với Ba Đồn, Hoàn Lão, Quảng Ninh và Lệ Thủy, bài toán đặt ra là hình thành các cực dịch vụ, thương mại và trung chuyển đủ sức bổ trợ cho mạng lưới đô thị. Riêng Lao Bảo cần khai thác hiệu quả lợi thế cửa khẩu và hành lang kinh tế xuyên biên giới.

Tám đồ án quy hoạch vì thế không chỉ là công cụ quản lý không gian đô thị đến năm 2050, mà còn là cơ sở để Quảng Trị lựa chọn thứ tự ưu tiên đầu tư, tổ chức lại các động lực tăng trưởng và mở rộng cơ hội tham gia của khu vực doanh nghiệp.