Ưu đãi mạnh cho cảng xanh mở lối chuyển đổi bền vững ngành hàng hải Việt Nam

Trong bối cảnh áp lực giảm phát thải và phát triển bền vững ngày càng gia tăng, dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang mở ra một hướng đi mới cho ngành vận tải thủy với loạt chính sách ưu đãi đáng chú ý. Trọng tâm của dự thảo là thúc đẩy phát triển hệ thống cảng biển, cảng thủy nội địa theo hướng xanh hóa, đồng thời khuyến khích đầu tư vào đội tàu sử dụng nhiên liệu sạch, công nghệ thân thiện môi trường.

Một trong những đề xuất đáng chú ý nhất là cơ chế miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với các dự án đầu tư xây dựng, phát triển cảng biển, bến thủy nội địa theo tiêu chí xanh và thông minh. Đây được xem là cú hích quan trọng trong bối cảnh chi phí đầu tư hạ tầng cảng hiện nay còn rất lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến nhiều doanh nghiệp e ngại.

Không chỉ dừng lại ở ưu đãi về đất đai, dự thảo còn mở rộng chính sách hỗ trợ tài chính khi cho phép các tổ chức, cá nhân đầu tư vào lĩnh vực này được tiếp cận nguồn tín dụng đầu tư của Nhà nước, vốn vay ưu đãi và các hình thức hỗ trợ tài chính khác. Đồng thời, các dự án còn có thể được xem xét hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, tạo điều kiện giảm áp lực vốn ban đầu và gia tăng khả năng triển khai thực tế.

Ưu đãi mạnh cho cảng xanh mở lối chuyển đổi bền vững ngành hàng hải Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là các chính sách này không chỉ áp dụng cho hạ tầng cảng mà còn mở rộng sang hoạt động đóng mới, khai thác tàu thuyền sử dụng nhiên liệu thay thế, công nghệ sạch và công nghệ xanh. Điều này cho thấy định hướng phát triển đồng bộ từ hạ tầng đến phương tiện, thay vì chỉ tập trung vào một khâu riêng lẻ.

Theo dự thảo, các nhà đầu tư còn được hưởng các ưu đãi về thuế, phí và lệ phí theo quy định pháp luật hiện hành. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng tính hấp dẫn của các dự án cảng xanh, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các quốc gia trong khu vực ngày càng gay gắt.

Không chỉ tạo động lực về tài chính, dự thảo Bộ luật còn đặt nền tảng cho việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa. Các dự án cảng xanh, cảng thông minh sẽ được ưu tiên nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí và hạn chế tác động đến môi trường.

Bảo vệ môi trường được xác định là nguyên tắc xuyên suốt trong toàn bộ dự thảo. Theo đó, mọi tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa đều phải tuân thủ các quy định pháp luật cũng như các cam kết quốc tế liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững.

Các công trình như bến cảng biển, cảng thủy nội địa, cơ sở đóng mới và sửa chữa tàu thuyền phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn môi trường, đồng thời thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh. Điều này không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm mà còn giúp ngành hàng hải Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao khả năng hội nhập.

Một điểm mới khác là yêu cầu phát triển hạ tầng hàng hải và đường thủy nội địa theo hướng hiện đại, đồng bộ, gắn với chuyển đổi số và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển hạ tầng xanh và hạ tầng số được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển dài hạn của ngành.

Đáng chú ý, dự thảo cũng khuyến khích phát triển hoạt động phá dỡ, tái chế tàu thuyền theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế toàn cầu, góp phần tận dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường biển.

Song song đó, việc thúc đẩy nghiên cứu, sáng tạo và phát triển công nghệ trong nước cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Dự thảo nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ, đồng thời khuyến khích thử nghiệm, ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn.

Trong bối cảnh ngành hàng hải toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng xanh hóa và số hóa, những đề xuất trong dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích lớn. Không chỉ giúp giảm phát thải và bảo vệ môi trường, các chính sách này còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho toàn ngành.

Việc hiện thực hóa các chính sách ưu đãi, nếu được thông qua và triển khai hiệu quả, sẽ là bước tiến quan trọng đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong chuỗi logistics và vận tải biển khu vực, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xanh trong những năm tới.