Giữ ổn định giá đến hết năm 2026 để giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp

Chi phí năng lượng giảm đang tạo điều kiện để doanh nghiệp tính toán lại giá thành, trong khi nhu cầu mua sắm và vận chuyển hàng hóa cuối năm tăng lên. Yêu cầu điều hành lúc này là đưa tác động của chính sách hỗ trợ vào giá bán, đồng thời hạn chế phát sinh thêm sức ép từ các mặt hàng do Nhà nước quản lý. Với doanh nghiệp, khả năng dự liệu chi phí còn có ý nghĩa đối với kế hoạch dự trữ hàng, tổ chức sản xuất và ký kết hợp đồng cho những tháng tới.

Giám sát giá bán sau khi giảm thuế xăng, giảm giá điện

Tại phiên họp Ban Chỉ đạo điều hành giá sáng 9/11, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương đánh giá biến động chi phí đầu vào và giá bán hàng hóa, dịch vụ trước và sau khi thực hiện chính sách giảm thuế xăng, giảm giá điện. Cuộc họp được kết nối trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được áp dụng ở mức 0% đến hết ngày 31/3/2027. Đây là những chính sách trực tiếp tác động đến hai đầu vào quan trọng của sản xuất, lưu thông hàng hóa.

Bộ Công Thương được giao theo dõi việc thực hiện giảm thuế đối với xăng, bảo đảm tác động giảm thuế được phản ánh phù hợp vào giá bán. Cùng với giám sát giảm giá điện, bộ phải bảo đảm cung ứng điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt; theo dõi thị trường năng lượng, không để thiếu hụt hoặc gián đoạn nguồn cung.

Ở lĩnh vực vận tải, Bộ Xây dựng được yêu cầu kiểm tra kê khai, niêm yết giá cước và yêu cầu giảm cước phù hợp khi chi phí nhiên liệu giảm. Giá vận chuyển ảnh hưởng đến cả chi phí đưa nguyên liệu về nhà máy lẫn chi phí phân phối sản phẩm tới thị trường, vì vậy việc điều chỉnh cước có ý nghĩa đối với nhiều ngành hàng.

Yêu cầu đánh giá trước và sau chính sách cũng đặt trọng tâm vào hiệu quả thực tế của hỗ trợ. Mức giảm giá điện bình quân không đồng nghĩa mọi sản phẩm đều có thể giảm giá theo cùng tỷ lệ; tác động còn phụ thuộc cơ cấu chi phí của từng ngành. Việc theo dõi giá đầu vào và đầu ra sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện rõ hơn mức độ chuyển biến tại từng lĩnh vực.

Song song với hỗ trợ chi phí, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và chấp hành pháp luật về giá; xử lý nghiêm đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng biến động thị trường hoặc thiên tai để tăng giá bất hợp lý.

Giữ ổn định giá Nhà nước quản lý trước sức ép CPI

Một yêu cầu xuyên suốt tại cuộc họp là giữ ổn định giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý đến hết năm 2026. Khi xem xét điều chỉnh hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, cơ quan quản lý phải đánh giá sự cần thiết, thời điểm, mức điều chỉnh, tác động đến CPI và khả năng chi trả của người dân; hạn chế điều chỉnh dồn vào cuối năm và dịp Tết.

Định hướng này được đặt ra trong bối cảnh dư địa kiểm soát lạm phát còn chịu nhiều sức ép. Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết CPI tháng 10 tăng 0,2% so với tháng trước; bình quân 10 tháng tăng 4,57% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Mặt bằng giá tăng trong 5 tháng đầu năm, giảm vào tháng 6 và tháng 7, rồi tăng trở lại từ tháng 8 đến tháng 10. Các yếu tố mùa vụ, biến động nhiên liệu thế giới và giá nguyên liệu đầu vào là những nguyên nhân chủ yếu.

Bộ Tài chính cập nhật kịch bản CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5–4,7%. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đưa ra dự báo trong khoảng này. Đây là kịch bản dự báo, trong khi mục tiêu kiểm soát CPI được nêu tại cuộc họp là 4,5%.

Hai tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng, năng lượng, lương thực, thực phẩm và vật liệu xây dựng phục vụ đầu tư công tiếp tục gây áp lực lên giá. Biến động quốc tế, đặc biệt rủi ro đối với vận chuyển năng lượng qua các tuyến hàng hải chiến lược, còn có thể tác động đến nhiên liệu, nguyên vật liệu và cước vận tải.

Vì vậy, việc giữ ổn định giá phải gắn với cân đối nguồn cung và phối hợp chính sách. Ngân hàng Nhà nước được giao theo dõi tỷ giá, lãi suất, cung tiền và dòng vốn quốc tế; chủ động ổn định thị trường tiền tệ, hạn chế lạm phát nhập khẩu, điều tiết tín dụng ưu tiên sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực, dự án ưu tiên.

Bộ Tài chính tiếp tục cập nhật kịch bản điều hành trên cơ sở diễn biến CPI, tham mưu giải pháp phù hợp và triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Chủ động nguồn hàng và công khai giá vật liệu xây dựng

Đối với doanh nghiệp thương mại, nhu cầu cuối năm đặt ra yêu cầu chuẩn bị hàng hóa và tổ chức phân phối sớm. Bộ Công Thương được giao triển khai cân đối cung cầu hàng thiết yếu, bình ổn thị trường, kết nối cung cầu và kiểm tra hệ thống phân phối để ngăn đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sản xuất, nguồn cung, giá lương thực, thực phẩm; chuẩn bị phương án đối với thịt lợn, gia súc, gia cầm, thủy sản, rau củ quả phục vụ cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.

Các địa phương phải tổ chức dự trữ, cung ứng hàng hóa, không để thiếu hàng hoặc đứt quãng nguồn cung. Kiểm tra giá tập trung vào hàng thiết yếu và những dịch vụ có nhu cầu tăng cao như vận tải, ăn uống, lưu trú.

Với doanh nghiệp xây dựng, thông tin giá vật liệu là căn cứ quan trọng để quản lý chi phí. Bộ Xây dựng và các địa phương được yêu cầu cập nhật, công bố kịp thời giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng sát thị trường, đồng thời rà soát nguồn cung, hoạt động khai thác và vận chuyển vật liệu phục vụ đầu tư xây dựng, giải ngân vốn đầu tư công.

Trong lĩnh vực y tế, nhiệm vụ là bảo đảm đủ thuốc, vật tư, thiết bị và theo dõi giá dịch vụ khám, chữa bệnh. Ngành giáo dục tăng cường kiểm tra quy định về sách giáo khoa, các khoản thu trong cơ sở giáo dục, ngăn phát sinh khoản thu ngoài quy định và tăng giá bất hợp lý.

Phó Thủ tướng biểu dương 20 địa phương kiểm soát CPI dưới 4,5%, đồng thời yêu cầu những nơi có mức tăng cao hơn bình quân cả nước phân tích rõ nhóm hàng đóng góp chủ yếu. Việc rà soát phải tách được tác động của cung cầu, chi phí đầu vào, điều chỉnh giá Nhà nước quản lý và yếu tố mùa vụ để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Những địa phương có CPI thấp hơn bình quân cũng phải tiếp tục dự báo, theo dõi thị trường, nhất là trong hai tháng cuối năm.

Chuẩn bị hỗ trợ năm 2027 để tránh khoảng trống chính sách

Cùng với nhiệm vụ trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động đánh giá các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí đang thực hiện để đề xuất định hướng hỗ trợ năm 2027.

Nếu người dân, doanh nghiệp tiếp tục khó khăn, cơ quan chức năng cần kịp thời đề xuất gia hạn hoặc điều chỉnh mức hỗ trợ phù hợp, bảo đảm tính liên tục khi chương trình hiện hành hết hiệu lực. Với chính sách thuộc thẩm quyền Quốc hội, phải khẩn trương đánh giá tác động, báo cáo Chính phủ để trình xem xét, quyết định.

Đây là yêu cầu chuẩn bị phương án, chưa phải quyết định gia hạn đồng loạt các chính sách hiện nay. Đối với doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch năm tới, tiến độ đánh giá và công bố chính sách sẽ ảnh hưởng đến việc dự tính nghĩa vụ tài chính, dòng tiền và chi phí kinh doanh.

Giữ ổn định giá cuối năm vì thế gắn với cả hai yêu cầu: kiểm soát biến động trong mùa cao điểm và tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động kế hoạch sang năm 2027. Hiệu quả hỗ trợ cần được thể hiện qua nguồn hàng thông suốt, chi phí hợp lý và diễn biến giá bán thực tế.