Tổng thống Donald Trump tiếp tục “linh động” thuế cho hàng hóa Canada và Mexico

Tổng thống Donald Trump tiếp tục “linh động” thuế cho hàng hóa Canada và Mexico.

Ngoài sự “nhượng bộ” đối với ngành ô tô, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định miễn áp thuế 25% đối với hàng hóa của Mexico và Canada nằm trong khuôn khổ của hiệp định thương mại Bắc Mỹ (USMCA) giữa ba nước, mang lại sự cứu trợ lớn cho hai đối tác thương mại hàng đầu của Hoa Kỳ.

Theo đó, hôm thứ Năm (6/3), Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh giảm bớt các mức thuế này, vốn liên quan đến vấn đề nhập cư bất hợp pháp và buôn lậu fentanyl, cho đến ngày 2/4. Đây cũng là thời điểm dự kiến Tổng thống Mỹ sẽ bắt đầu công bố kế hoạch áp dụng các mức thuế đối ứng với các quốc gia trên thế giới, cũng như các mức thuế áp dụng riêng cho từng ngành.

"Gần đây họ đã làm việc chăm chỉ hơn nhiều, các bạn có nhận thấy không? Về vấn đề người nhập cư và ma túy. Chúng ta đã đạt được tiến bộ lớn trên cả hai mặt trận", ông Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục, ám chỉ Mexico và Canada.

Cụ thể, ô tô và các bộ phận linh kiện đáp ứng yêu cầu của USMCA nằm trong số các sản phẩm được miễn thuế. Kali của Canada, được sử dụng nhiều trong phân bón cho các nhà sản xuất nông nghiệp Mỹ, sẽ chịu mức thuế thấp hơn là 10%. Một quan chức Nhà Trắng cho biết, khoảng 62% hàng nhập khẩu từ Canada sẽ chịu thuế theo dữ liệu thương mại, trong đó phần lớn là các sản phẩm năng lượng với mức thuế 10%. Tuy nhiên, vị quan chức này cũng cảnh báo rằng tỷ lệ này có thể thay đổi khi các nhà nhập khẩu đang gấp rút để tuân thủ theo các quy định mới.

Dù vậy, Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng sự cứu trợ cho các nhà sản xuất ô tô sẽ chỉ là tạm thời, và ông sẽ không ký gia hạn thêm vào tháng tới. "Tôi đã nói với họ rằng đây là thỏa thuận ngắn hạn", ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng ông đã yêu cầu các lãnh đạo ngành ô tô không quay lại xin cứu trợ thêm lần nữa.

Quyết định này đánh dấu một sự “đảo chiều” đáng kể từ phía ông Donald Trump, người mà chỉ vào thứ Ba (4/3) đã công bố mức tăng thuế lớn nhất trong một thế kỷ, nhưng sau đó đã “nhượng bộ” chỉ 48 giờ sau khi thị trường chứng khoán lao dốc, và các thành viên đảng Cộng hòa bày tỏ lo ngại về hậu quả kinh tế.

Nói về phản ứng tiêu cực của thị trường, Tổng thống Donald Trump cho biết: "Tôi thậm chí không quan tâm đến thị trường". Ông Trump lập luận rằng các quốc gia nước ngoài đang "bóc lột chúng ta" và các mức thuế này sẽ giúp Hoa Kỳ đứng vững hơn.

"Sẽ luôn có một chút gián đoạn ngắn hạn. Tôi không nghĩ nó sẽ có tác động lớn", ông Trump nói.

Theo một quan chức Nhà Trắng, việc miễn thuế đối với ô tô nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp và công nhân sản xuất ô tô. Hoa Kỳ, Mexico và Canada có một chuỗi cung ứng ô tô tích hợp sâu sắc, và ba tập đoàn ô tô lớn nhất của Detroit đã vận động hành lang chính phủ trong nhiều tuần để được miễn thuế.

Quyết định miễn thuế đối với ngành xe hơi của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau các cuộc trao đổi với Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum, Thủ tướng Canada Justin Trudeau và các lãnh đạo ngành ô tô.

Theo đó, Canada đã hoãn kế hoạch áp đặt đợt trả đũa thứ hai đối với Hoa Kỳ sau thông báo của Tổng thống Trump, mặc dù nước này vẫn duy trì các mức thuế áp dụng hôm thứ Ba đối với khoảng 20,9 tỷ USD hàng hóa từ Mỹ.

"Cho Thấy Kết Quả"

Tại một cuộc họp báo hôm thứ Năm (6/3), Tổng thống Sheinbaum cho biết bà đã trình bày các nỗ lực an ninh của phía Mexico, bao gồm các biện pháp ngăn chặn buôn lậu fentanyl, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bà Claudia Sheinbaum nói với các phóng viên: "Tôi nói với ông ấy rằng chúng tôi đang cho thấy kết quả. Tôi cũng nói rằng tôi hiểu mối quan tâm của ông ấy về thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ, nhưng tốt hơn là chúng ta nên tiếp tục làm việc cùng nhau và duy trì đối thoại".

Tổng thống Mexico cũng cho biết bà đã cảnh báo ông Donald Trump rằng nếu các mức thuế vẫn được áp dụng, bà buộc phải có phản ứng. Việc hoãn thuế đến tháng 4 đã khiến các hành động trả đũa trở nên không cần thiết. Bà Sheinbaum nói: "Chúng tôi đã được đối xử với sự tôn trọng lớn".

Theo dữ liệu thương mại năm 2024 được Bloomberg Economics phân tích, khoảng 49% hàng nhập khẩu từ Mexico vào Hoa Kỳ được miễn thuế theo USMCA. Thêm 41% hàng nhập khẩu rơi vào vùng xám, vì các mặt hàng này trước đây đủ điều kiện theo các mức miễn thuế khác, chẳng hạn như mức thuế "tối huệ quốc".

Nếu các mặt hàng này không còn được phép giao dịch theo các mức ưu đãi đó, các nhà cung cấp có thể chuyển sang tuân thủ USMCA để tránh mức thuế 25%. Tuy nhiên, có ít nhất 10% hàng hóa xuất khẩu từ Mexico vào Hoa Kỳ sẽ chịu các mức thuế mới của Mỹ.

Ví dụ, một quan chức Nhà Trắng cho biết nếu dầu nằm trong phạm vi của USMCA, nó sẽ được miễn thuế; nhưng nếu không tuân thủ USMCA, sản phẩm này vẫn chịu mức thuế 10%.

Trước đó, Tổng thống Mỹ đã đề xuất miễn thuế một tháng đối với ô tô nằm trong khuôn khổ của USMCA, và các quan chức chính phủ cũng đang cân nhắc miễn thuế đối với một số mặt hàng nông nghiệp nhập khẩu, trước khi quyết định áp dụng các biện pháp cứu trợ rộng rãi hơn.

Động thái vừa rồi của Tổng thống Mỹ là diễn biến mới nhất trong một tuần đầy biến động, khi ông Donald Trump quyết định áp dụng mức thuế 25% trên diện rộng đối với Canada và Mexico, ngoại trừ năng lượng nhập khẩu từ Canada với mức thuế 10%. Ngoài ra, ông Trump cũng tăng gấp đôi mức thuế đối với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc, từ 10% lên 20%.