Ngày 22/6, Trung Quốc đã áp đặt các hạn chế giao dịch đối với một số doanh nghiệp Mỹ, trong động thái trả đũa nhắm vào những tập đoàn có vai trò quan trọng trong nỗ lực của Washington nhằm xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm để cạnh tranh với Bắc Kinh.
 |
| Đất hiếm là một trong những vấn đề trong căng thẳng thương mại Mỹ - Trung |
Theo tuyên bố cùng ngày của Bộ Thương mại Trung Quốc, USA Rare Earth, MP Materials và nhà sản xuất động cơ công nghệ cao Aveox nằm trong số 10 công ty Mỹ bị đưa vào “danh sách thực thể” của nước này.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết quyết định trên nhằm đáp trả việc Washington “bổ sung sai trái” các thực thể Trung Quốc vào “Danh sách các công ty quân sự Trung Quốc”, đồng thời bảo vệ “an ninh và lợi ích quốc gia” của Bắc Kinh.
Trong một tuyên bố riêng, Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết các doanh nghiệp nước này bị cấm mua sản phẩm từ 46 công ty quốc phòng khác của Mỹ.
Các biện pháp đáp trả của Bắc Kinh được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi Lầu Năm Góc đưa Alibaba, tập đoàn thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc, cùng Baidu – doanh nghiệp tìm kiếm và trí tuệ nhân tạo – và BYD, nhà sản xuất xe điện và pin, trở lại danh sách đen các công ty Trung Quốc bị Mỹ coi là tiềm ẩn rủi ro an ninh quốc gia do cáo buộc có liên hệ với Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Các doanh nghiệp Trung Quốc phủ nhận có quan hệ với quân đội.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau tại Bắc Kinh tháng trước, nhất trí hướng tới một “mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”. Hai nhà lãnh đạo dự kiến gặp lại vào tháng 9, trước khi thỏa thuận đình chiến thương mại hết hạn vào tháng 11.
Theo một lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc đề nghị không nêu tên, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới nhất của Bắc Kinh dường như “được tính toán kỹ và mang tính biểu tượng”. Trên thực tế, các công ty Mỹ hoạt động trong những lĩnh vực nhạy cảm như công nghệ quốc phòng gần như đã bị loại khỏi các hợp đồng của Chính phủ và quân đội Trung Quốc.
Dù vậy, việc mở rộng danh sách thực thể cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng sử dụng các công cụ thương mại như một đòn bẩy trong cạnh tranh địa kinh tế.
Việc Trung Quốc áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm nhằm đáp trả loạt thuế quan “ngày giải phóng” quy mô lớn của ông Trump trong năm ngoái đã góp phần dịch chuyển cán cân quyền lực trên bàn đàm phán thương mại theo hướng có lợi cho Bắc Kinh. Kể từ đó, Mỹ đẩy mạnh nỗ lực phát triển chuỗi cung ứng đất hiếm riêng.
Theo báo cáo do Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc công bố hồi tháng 4, Bắc Kinh đã tăng gần gấp ba số lần sử dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu trong 5 năm qua. Dù một số động thái là phản ứng trực tiếp trước các biện pháp của phương Tây nhằm vào Trung Quốc, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng những biện pháp này cũng nhắm tới các điểm nghẽn trong thương mại toàn cầu.
Đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh chưa lập tức phản hồi đề nghị bình luận.
