"Cú bẻ lái" diều hâu của Fed châm ngòi làn sóng đảo chiều tỷ giá toàn cầu

Tâm điểm của cơn chấn động ngoại hối bắt nguồn từ cuộc họp đầu tiên của ông Kevin Warsh trên cương vị người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ. Tại đây, ông đã dứt khoát từ bỏ khuynh hướng nới lỏng, giảm lãi suất bấy lâu nay của Fed.

Trong bối cảnh lạm phát Mỹ đã vượt mốc 4% và nền kinh tế duy trì sức tăng trưởng đáng ngạc nhiên, các nhà giao dịch tương lai hiện dự báo Fed sẽ có ít nhất một đến hai đợt tăng lãi suất (0,25 điểm phần trăm) từ nay đến cuối năm. Nhìn nhận về làn sóng biến động này, ông Rushabh Amin, nhà quản lý danh mục đầu tư đa tài sản tại công ty Allspring Global Investments, cho biết: “Kỳ vọng về sự thay đổi theo hướng cứng rắn trong chính sách lãi suất của Mỹ đang định hình lại thị trường tiền tệ”. Ông bổ sung rằng sự thay đổi này đang làm suy yếu các đồng tiền vốn hưởng lợi từ giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) với lãi suất kỳ vọng cao hơn.

Financial Times cho rằng, Fed dưới Kevin Warsh được nhìn nhận là “an toàn và có kinh nghiệm” chứ không phải bước ngoặt chính sách quá bất ngờ hay cực đoan.

Thực tế, sức hấp dẫn từ lợi suất thực vững chắc của đồng USD đã đẩy nhiều đồng tiền lớn từ thế thượng phong sang lao dốc. Chỉ trong vòng một tháng qua, đồng krone của Na Uy bốc hơi hơn 4%; trong khi đồng real của Brazil, đô la Australia và won Hàn Quốc đồng loạt sụt giảm hơn 2% so với USD. Đây là cú lật kèo ngoạn mục bởi trước đó, tính đến cuối tháng 5, nhóm tiền tệ này từng tăng gần 10% nhờ giá hàng hóa thô neo cao do xung đột Trung Đông. Phân tích về sức mạnh bất ngờ của kinh tế Mỹ, ông Shaniel Ramjee - đồng giám đốc đầu tư đa tài sản tại công ty Pictet, nhận xét: “Tăng trưởng kinh tế ở Mỹ đang khá mạnh và chúng tôi đã thấy lợi suất thực của Mỹ khá vững chắc. Sự kiên cường của nền kinh tế Mỹ so với những gì mọi người nghĩ vài tháng trước thực sự là điều gây bất ngờ”.

Bên cạnh áp lực tỷ giá thuần túy, dòng vốn nóng dịch chuyển cũng bóp nghẹt các chiến lược kinh doanh chênh lệch lợi suất khi giới đầu tư tháo chạy khỏi các thị trường có lãi suất cao như Brazil (nơi lãi suất cơ bản đang là 14,25%). Xác nhận xu hướng này, ông Lee Hardman, nhà kinh tế tiền tệ cao cấp tại ngân hàng MUFG, cho biết: “Lãi suất Mỹ tăng lên và đồng USD mạnh hơn đã kích hoạt sự đảo ngược từ some giao dịch ‘carry trade’ phổ biến”. Đi kèm với đó, thị trường chứng khoán biến động cũng buộc nhiều quỹ ngoại chốt lời sâu tại các cổ phiếu công nghệ lớn như Samsung hay SK Hynix, vô hình trung càng đẩy đồng won Hàn Quốc vào làn sóng bị bán tháo mạnh.

Sự thay đổi trong triển vọng lãi suất của Mỹ đang gây ra những biến động đáng kể trên thị trường ngoại hối toàn cầu, đặc biệt là đối với các đồng tiền của các thị trường mới nổi và các nước xuất khẩu nhiều tài nguyên thiên nhiên (Ảnh minh họa).

Mặc dù vậy, bức tranh ngoại hối toàn cầu không hoàn toàn là một màu xám xịt. Nhờ những bài học xương máu từ cuộc khủng hoảng tài chính các năm 2022 - 2023, các thị trường mới nổi hiện nay đã xây dựng được "tấm khiên" phòng vệ tốt hơn với lượng dự trữ ngoại hối dồi dào và kỷ luật tài khóa chặt chẽ. Ông Shaniel Ramjee nói thêm: “Trong dài hạn, bảng cân đối kế toán ở các thị trường mới nổi vẫn có thể trở nên tốt hơn so với các thị trường phát triển, đặc biệt là Mỹ. Về lâu dài, chính sách tiền tệ chính thống đã được thiết lập ở many thị trường mới nổi sẽ tiếp tục tồn tại”. Nhờ nội lực này, chỉ số trái phiếu nội tệ thị trường mới nổi của JPMorgan vẫn duy trì được sắc xanh với mức tăng 2% trong năm nay.

Sự phân hóa còn thể hiện rõ khi các nước nhập khẩu năng lượng tại châu Á như Ấn Độ, Indonesia và Philippines ghi nhận tiền tệ tăng giá ngược dòng trong tháng 6 nhờ các bước đi can thiệp chủ động từ ngân hàng trung ương.

Đánh giá về khả năng chịu đựng của toàn khối trước cú sốc lãi suất, ông Kurt Knowlson, nhà quản lý danh mục đầu tư nợ thị trường mới nổi tại công ty Aviva Investors, nhận xét: “Đối với tôi, điều đáng chú ý là đây là cú sốc năng lượng đầu tiên không dẫn tới một đợt bán tháo tiền tệ trên diện rộng ở các thị trường mới nổi. Sự đáng tin cậy của chính sách đã phát huy tác dụng. Không còn một chiến lược giao dịch thị trường mới nổi nào phù hợp cho tất cả nữa”.