Thủ tướng Anh Keir Starmer đang đứng trước sức ép chính trị lớn sau khi đối thủ Andy Burnham giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung vào Quốc hội vào ngày 18/6, làm dấy lên những lời kêu gọi ông rời cương vị lãnh đạo từ trong nội bộ Công đảng cầm quyền.
 |
| Thủ tướng Anh Keir Starmer |
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ giảm xuống mức thấp kỷ lục trong chính trường Anh hiện đại, ông Starmer có thể sớm đưa ra quyết định về việc từ chức hoặc tiếp tục tham gia cuộc đua lãnh đạo với ông Burnham vào sáng 22/6 (giờ địa phương), theo một nguồn tin am hiểu sự việc.
Chiến thắng với cách biệt lớn của ông Burnham tại một khu vực bầu cử ở vùng tây bắc nước Anh đã làm gia tăng áp lực đối với Thủ tướng Starmer. Nhiều nghị sĩ cùng một số thành viên Chính phủ được cho là đã kín đáo đề nghị ông công bố lộ trình rời nhiệm sở, qua đó mở đường cho cựu Thị trưởng vùng Greater Manchester.
Một nguồn tin cho biết ông Starmer đã dành cuối tuần để cân nhắc và trao đổi với gia đình về vị trí của mình. Cuộc thảo luận dự kiến giữa ông cùng ông Burnham được cho là có thể góp phần làm rõ hướng đi tiếp theo.
“Ông Keir thường suy nghĩ kỹ trước các quyết định”, nguồn tin nói. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng gây chú ý khi viết trên nền tảng Truth Social rằng ông Starmer “sẽ từ chức Thủ tướng Vương quốc Anh”. Ông Trump sau đó tiếp tục chỉ trích nhà lãnh đạo chính phủ Anh, cho rằng ông Starmer đã không đạt kết quả trong việc cắt giảm nhập cư và thúc đẩy sản lượng khai thác dầu khí tại Biển Bắc.
Sự suy giảm uy tín của ông Starmer thể hiện rõ sau những thất bại của Công đảng trong các cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 5. Một số cuộc thăm dò trong nội bộ đảng cho thấy ông Burnham có lợi thế nếu diễn ra cuộc bầu chọn lãnh đạo chính thức. Nếu ông Burnham trở thành người đứng đầu Chính phủ trong những ngày sắp tới, Anh sẽ có thủ tướng thứ bảy trong một thập kỷ qua.
Theo Sky News, Ngoại trưởng Yvette Cooper đã kêu gọi ông Starmer từ chức trong một cuộc trao đổi riêng vào cuối tuần. Người phát ngôn của bà Cooper chưa đưa ra bình luận về thông tin này.
Những động thái từ bà Cooper, cùng sức ép từ một số bộ trưởng và nghị sĩ, khiến dư luận tại Anh cho rằng vấn đề hiện nay không còn là liệu ông Starmer có rời nhiệm sở hay không, mà là thời điểm và cách thức chuyển giao quyền lực.
Trước đó ít ngày, ông Starmer khẳng định sẽ tham gia bất kỳ cuộc bầu chọn lãnh đạo chính thức nào trong Công đảng nếu có nỗ lực thay thế ông.
Trong khi nhóm cố vấn của ông Starmer cho rằng chiến thắng lớn của Công đảng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024 trao cho ông quyền lãnh đạo đến năm 2029, Bộ trưởng Thương mại Peter Kyle thừa nhận Thủ tướng đang cân nhắc “những thách thức chính trị mà ông phải đối mặt ở thời điểm hiện nay”.
Ông Kyle cho biết đã trao đổi với Thủ tướng vào ngày 20/6 và nhận thấy ông Starmer đang tự đặt câu hỏi về điều “đất nước kỳ vọng ở ông”. Theo ông Kyle, cuộc trao đổi cho thấy nhà lãnh đạo Anh đang ở trong hoàn cảnh rất khó khăn.
“Tôi không phủ nhận những thách thức chính trị mà ông ấy đang đối mặt. Tuy nhiên, tôi cũng không cho rằng có điều gì là không thể tránh khỏi trong những ngày tới”, ông Kyle nói với đài LBC.
Vị thế của ông Starmer vì vậy được đánh giá là ngày càng bấp bênh.
Chiến thắng của ông Burnham trước đảng Cải cách Anh Quốc theo đường lối dân túy cánh hữu tại khu vực Makerfield đã thúc đẩy nhiều nghị sĩ và bộ trưởng kêu gọi Thủ tướng đưa ra lộ trình rời nhiệm sở, nhằm tránh một cuộc đua lãnh đạo có thể gây chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Công đảng.
Những người ủng hộ ông Burnham, chính trị gia kỳ cựu 56 tuổi, cho biết họ muốn dành cho ông Starmer thời gian trong cuối tuần để xem xét tình hình, với hy vọng ông sẽ lựa chọn một kế hoạch chuyển giao quyền lực trật tự.
Đến nay, chưa có dấu hiệu cho thấy hai chính trị gia đã trực tiếp trao đổi với nhau.
Cựu bộ trưởng Jess Phillips, người ủng hộ cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting - một gương mặt khác có thể thách thức ông Starmer - nói với BBC rằng “có cảm giác như chúng ta đã đi đến cuối con đường”, đồng thời cho rằng nếu Thủ tướng từ chức, quá trình này cần được tiến hành một cách trang trọng và trật tự.
