Mỹ áp thuế mới đối với 60 đối tác thương mại

Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 24/7 sẽ áp đặt các mức thuế quan mới 10% và 12,5% đối với 60 đối tác thương mại, trong đó có Liên minh châu Âu (EU), với cáo buộc các nền kinh tế này thực thi chưa nghiêm các lệnh cấm liên quan lao động cưỡng bức. Động thái được đưa ra đúng thời điểm mức thuế quan toàn cầu tạm thời 10% hết hiệu lực, theo thông tin các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ công bố ngày 23/7.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu công bố các mức thuế quan vào các nền kinh tế thế giới vào đầu năm 2025. Các mức thuế mới của chính quyền Trump sẽ được tiếp tục áp vào các nền kinh tế từ ngày 25/7/2026

Đây được xem là nỗ lực mới nhất của Nhà Trắng nhằm khôi phục chủ trương áp thuế gần như trên phạm vi toàn cầu mà ông Trump từng nêu trong chiến dịch tranh cử. Trước đó, hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế “tương hỗ” từ 10% đến 50% do ông Trump áp đặt trong năm ngoái theo luật khẩn cấp quốc gia, với mục tiêu thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ.

Sau phán quyết trên, ông Trump áp đặt mức thuế tạm thời 10% trong 150 ngày, hết hiệu lực vào 0 giờ 01 phút đêm 24/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ (11 giờ 1 phút ngày 25/7, giờ Việt Nam), trên cơ sở viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, vốn được thiết kế để xử lý khủng hoảng cán cân thanh toán. Các mức thuế mới sẽ có hiệu lực cùng thời điểm, trong khi hàng hóa đang trên đường vận chuyển được miễn thuế đến 00 giờ 01 phút ngày 28/7 theo giờ miền đông nước Mỹ.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump bác bỏ nhận định cho rằng các mức thuế liên quan lao động cưỡng bức, được áp dụng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, chỉ là biện pháp thay thế trực tiếp cho các mức thuế sắp hết hạn, dù thời điểm áp dụng, mức thuế và phạm vi bao phủ đều có nhiều điểm tương đồng đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

Theo vị quan chức này, Mỹ đang áp dụng lệnh cấm nhập khẩu mạnh mẽ hơn đối với hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức và thực thi nghiêm ngặt hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Điều đó, theo phía Washington, khiến các đối thủ có được lợi thế thương mại không công bằng so với Mỹ.

Quan chức trên nhấn mạnh, cả đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ đều kêu gọi xóa bỏ lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, “vì vậy chúng tôi thực sự đang đáp ứng lời kêu gọi đó”.

Quan chức này cho biết thêm, ông Trump sẽ “luôn sử dụng các công cụ trong tay để đạt được các mục tiêu chính sách thương mại”, trong đó có thuế quan. Theo chính quyền Mỹ, nhiều nhóm hàng sẽ được miễn áp thuế, bao gồm dầu khí, phân bón, một số loại thực phẩm, cũng như các mặt hàng đã chịu thuế an ninh quốc gia theo Điều 232, như ô-tô, thép, nhôm và đồng.

Ngoài ra, các mặt hàng tuân thủ Hiệp định thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) cũng sẽ được miễn thuế, do chuỗi cung ứng Bắc Mỹ có mức độ tích hợp cao và tỷ lệ hàm lượng sản phẩm của Mỹ lớn trong các mặt hàng này.

Mức thuế cuối cùng theo Điều 301 đối với các hành vi thương mại không công bằng nhìn chung tương tự đề xuất thuế liên quan lao động cưỡng bức được công bố ngày 1/6. Theo đó, hàng hóa từ các quốc gia đã ban hành đầy đủ luật chống lao động cưỡng bức sẽ chịu mức thuế thấp hơn, 10%; trong khi hàng nhập khẩu từ các quốc gia có quy định cấm chưa đầy đủ sẽ chịu mức thuế cao hơn, 12,5%.

Các biện pháp và quy định pháp luật được một số quốc gia, trong đó có Ấn Độ, ban hành gần đây đã giúp các nước này được chuyển sang nhóm chịu mức thuế 10% kể từ khi đề xuất lần đầu được đưa ra.