Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran dự kiến diễn ra vào thứ Hai (3/8), song không đưa ra thời hạn cụ thể cho việc đạt được thỏa thuận. Tuyên bố này được đưa ra sau khi ông cho biết đã hủy một cuộc tấn công sắp được tiến hành, với hy vọng sớm đạt giải pháp mở lại eo biển Hormuz và tháo gỡ bế tắc liên quan năng lực hạt nhân của Tehran.
Trước đó, tối thứ Bảy (1/8), trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho rằng Iran và một số nước Trung Đông đã đề nghị có thêm thời gian để hoàn tất một thỏa thuận nhằm mở lại eo biển ngay lập tức, đầy đủ và toàn diện, đồng thời chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Tehran cần nhanh chóng đạt được thỏa thuận.
 |
| Thông cáo của ông Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/8 (giờ địa phương), đề cập đến tình hình mới nhất giữa Mỹ, Iran cùng các bên liên quan |
Trở về Washington sau kỳ nghỉ cuối tuần tại New Jersey, ông Trump cho biết đàm phán sẽ bắt đầu vào chiều 3/8 (giờ địa phương), nhưng không nêu địa điểm cũng như thành phần tham dự.
Khi được hỏi liệu Washington có đặt thời hạn cho Tehran hay không, ông Trump không trả lời trực tiếp, đồng thời cho rằng ông muốn đạt được thỏa thuận và không muốn xảy ra thương vong lớn.
Ông Trump nhiều lần cảnh báo khả năng leo thang cuộc chiến chống Iran mà Mỹ phát động cùng Israel từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, sau mỗi đợt cảnh báo, ông tiếp tục dành thêm thời gian cho tiến trình đàm phán, vốn đến nay vẫn chưa mang lại một thỏa thuận toàn diện.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết sẽ tạm hoãn các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, với kỳ vọng các bên có thể nhanh chóng đạt được thỏa thuận.
Động thái có dấu hiệu hạ nhiệt của ông Trump, sau nhiều ngày hai bên liên tục đưa ra các lời đe dọa tấn công, được xem là diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột.
Các cuộc tấn công đã lan rộng từ vùng Vịnh tới Biển Đỏ, thậm chí ảnh hưởng một cơ sở tại Địa Trung Hải thuộc Ai Cập. Iran đã đóng cửa phần lớn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước khi xung đột bùng phát, khiến giá năng lượng tăng cao và làm gia tăng áp lực lạm phát.
Tổng thống Mỹ lập luận rằng mục tiêu của ông là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, qua đó biện minh cho chi phí nhiên liệu tăng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, những khó khăn kinh tế phát sinh đang tạo sức ép chính trị, buộc ông phải tìm kiếm phương án chấm dứt xung đột.
Trong phiên giao dịch đầu ngày 3/8, giá dầu giảm hơn 4%.
Truyền thông nhà nước Iran ngày 2/8 đưa tin Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã điện đàm với người đồng cấp Arab Saudi, Thái tử Faisal bin Farhan, và Tổng tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir, nhằm trao đổi về các nỗ lực ngoại giao. Trước đó, hãng thông tấn chính thức IRNA dẫn lời Ngoại trưởng Araghchi cho biết các cuộc đàm phán giữa Tehran và Oman liên quan eo biển Hormuz đang ở giai đoạn cuối.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán tập trung vào việc thống nhất một tuyến đường mới qua eo biển. Ông nhấn mạnh vấn đề này “không liên quan đến việc mở hay đóng eo biển Hormuz”, mà là “một cuộc thảo luận riêng biệt”.
Tháng trước, Iran công khai bác bỏ đề xuất do Oman đưa ra và được các quốc gia vùng Vịnh ủng hộ về cơ chế quản lý eo biển chung. Một số nguồn thạo tin nói với Reuters rằng kế hoạch này bao gồm việc thu phí tự nguyện đối với hoạt động sử dụng eo biển.
Bộ trưởng Năng lượng Israel Eli Cohen, thành viên nội các an ninh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, cho biết Israel và Mỹ đang phối hợp chặt chẽ về an ninh và tình báo đối với các diễn biến trong khu vực. Ông Cohen khẳng định rằng dù có đạt được thỏa thuận hay không, nếu Iran tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân hoặc phát triển ngành công nghiệp tên lửa đạn đạo, Israel sẽ hành động và tiến hành tấn công.
Một quan chức Israel cho biết trong cuộc gặp hôm 28/7 tại Washington, ông Trump và ông Netanyahu đã xem xét tất cả các phương án khả thi nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm ngoại giao, gây sức ép kinh tế và sử dụng vũ lực. Tehran nhiều lần phủ nhận cáo buộc tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân.
