Rostov - Việt Nam: Những điểm chạm mở đường cho hợp tác mới

Khoảng cách hàng nghìn kilomet giữa vùng Rostov của Liên bang Nga và Việt Nam có thể là một thực tế địa lý, nhưng không nhất thiết là khoảng cách của cơ hội. Trong cấu trúc kinh tế đang dịch chuyển, khi các địa phương Nga tăng cường tìm kiếm thị trường và đối tác tại châu Á, những lợi thế riêng của Rostov và Việt Nam đang cho thấy khả năng bổ trợ đáng chú ý.

Vấn đề đặt ra không còn đơn thuần là hai bên có thể trao đổi những mặt hàng nào, mà là có thể cùng hình thành những chuỗi giá trị nào từ những thế mạnh sẵn có.

Rostov và “cửa ngõ” hướng về châu Á

Theo thông tin từ bà Olga Popelnukha, Thứ trưởng Bộ Phát triển kinh tế vùng Rostov cho biết, nằm ở miền Nam nước Nga, Rostov giữ vị trí quan trọng trên các tuyến giao thông kết nối theo trục Bắc - Nam và Đông - Tây. Ba cảng biển Rostov, Taganrog, Azov cùng tổ hợp sân bay Platov và mạng lưới đường sắt tạo nên hệ thống giao thông đa phương thức, giúp vùng có lợi thế trong vận chuyển hàng hóa và kết nối thị trường.

Đáng chú ý, hoạt động xuất khẩu của Rostov hiện đã vươn tới 117 quốc gia, trong đó châu Á chiếm tới 67,2%. Đây không chỉ là một con số về thị trường, mà còn phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong định hướng thương mại của một địa phương có vị trí chiến lược tại miền Nam nước Nga.

Du lịch Rostov thu hút du khách. Nguồn: Internet

Trong dòng dịch chuyển đó, Việt Nam có thể được nhìn nhận như một thị trường giàu tiềm năng, đồng thời là một điểm kết nối quan trọng với Đông Nam Á.

Lợi thế của Việt Nam nằm ở vị trí địa kinh tế, hệ thống cảng biển, năng lực sản xuất và mạng lưới liên kết thương mại rộng. Với Rostov, kết nối với Việt Nam vì vậy không chỉ mang ý nghĩa mở rộng thị trường tiêu thụ, mà còn có thể tạo thêm một hướng tiếp cận hệ sinh thái kinh tế năng động của khu vực.

Từ “vựa lúa” đến công nghệ nông nghiệp

Rostov có một thế mạnh đặc biệt mà Việt Nam cũng có nhu cầu lớn đó là nông nghiệp quy mô lớn gắn với cơ giới hóa. Vùng hiện có khoảng 5 triệu ha diện tích canh tác, sản lượng ngũ cốc trên 13 triệu tấn và khoảng 1 triệu tấn hướng dương. Không chỉ sản xuất nông sản, Rostov còn có năng lực công nghiệp phục vụ nông nghiệp, nổi bật là sản xuất máy gặt đập liên hợp, chiếm khoảng 90,7% sản lượng của Nga.

Đây chính là một “điểm chạm” có giá trị kinh tế rõ nét. Việt Nam đang thúc đẩy nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng. Trong khi đó, Rostov có lợi thế về quy mô sản xuất, cơ giới hóa và thiết bị nông nghiệp. Nếu kết nối được hai thế mạnh này, hợp tác có thể chuyển từ mua - bán sản phẩm sang chuyển giao công nghệ, thiết bị, hợp tác chế biến và xây dựng chuỗi cung ứng.

Đó cũng là cách để quan hệ kinh tế địa phương đi vào chiều sâu thay vì chỉ dừng ở những hợp đồng thương mại đơn lẻ.

Điểm đáng chú ý là Rostov không chỉ có thứ Việt Nam cần, mà Việt Nam cũng có thể cung cấp những gì Rostov cần để mở rộng hiện diện tại một thị trường Đông Nam Á đang phát triển nhanh.

Những thành phố bên sông và câu chuyện kinh tế hướng biển

Một trong những nét tương đồng thú vị giữa hai bên nằm ở không gian phát triển đô thị. Rostov gắn với sông Đông; TP. Hồ Chí Minh gắn với sông Sài Gòn. Những dòng sông không chỉ tạo nên cảnh quan mà còn từng là nền tảng hình thành các trung tâm giao thương, vận tải và đời sống đô thị.

Ở quy mô rộng hơn, Rostov hướng ra Biển Azov, còn Việt Nam sở hữu không gian biển rộng lớn hướng ra Biển Đông. Cảng biển vì thế giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc kinh tế của cả hai.

Sự tương đồng này mở ra những lĩnh vực hợp tác không chỉ trong thương mại mà còn ở logistics, vận tải đa phương thức, phát triển đô thị ven sông, kinh tế biển và khai thác các hành lang giao thông.

Trong khi chi phí logistics và khả năng kết nối ngày càng quyết định sức cạnh tranh của hàng hóa, đây có thể là một hướng hợp tác đáng được quan tâm.

Ảnh tư liệu BTC

“Sức mạnh mềm” từ văn hóa và con người

Kinh tế có thể tạo ra những hợp đồng, nhưng giao lưu nhân dân mới tạo nên nền tảng lâu dài cho quan hệ giữa các địa phương.

Rostov là vùng đất gắn với nhiều tên tuổi lớn của văn học Nga như A.P. Chekhov, M.A. Sholokhov và A.I. Solzhenitsyn. Hệ thống di sản văn hóa, kiến trúc và các công trình tôn giáo tạo nên bản sắc riêng của vùng đất miền Nam nước Nga.

Việt Nam cũng có một hệ thống di sản văn hóa phong phú, từ các đô thị lịch sử, công trình kiến trúc đến những không gian tín ngưỡng lâu đời.

Những khác biệt về văn hóa không làm mất đi khả năng kết nối. Ngược lại, chính sự khác biệt có thể tạo ra sức hút cho các chương trình du lịch, giáo dục, giao lưu văn hóa và nghiên cứu.

Thể thao cũng là một điểm nối đáng chú ý. Rostov và Việt Nam cùng có những dấu ấn đáng kể ở môn bắn súng, với các vận động viên như Marina Logvinenko và Hoàng Xuân Vinh. Những giao điểm trong thể thao, giáo dục và đào tạo có thể góp phần đưa quan hệ hợp tác ra khỏi phạm vi chính quyền và doanh nghiệp, đến gần hơn với cộng đồng.

Từ tương đồng đến lợi ích thực chất

Rostov có nông nghiệp quy mô lớn, công nghiệp chế tạo, thiết bị nông nghiệp, logistics và nguồn nhân lực đáng kể. Vùng có dân số khoảng 4,2 triệu người, với hơn 250.000 sinh viên tại 27 trường đại học và 108 cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Việt Nam có thị trường năng động, năng lực sản xuất - chế biến, vị trí kết nối Đông Nam Á và nhu cầu ngày càng lớn về công nghệ, thiết bị, nguyên liệu và các giải pháp phục vụ sản xuất.

Những điều kiện này cho phép hai bên mở rộng hợp tác theo hướng đa tầng: thương mại hàng hóa, đầu tư, công nghệ nông nghiệp, chế biến thực phẩm, logistics, giáo dục - đào tạo, du lịch và giao lưu văn hóa.

Quan trọng hơn, các dự án hợp tác địa phương có thể trở thành “mắt xích” để doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường của nhau thuận lợi hơn.

Lợi thế của một trung tâm kinh tế quan trọng miền Nam nước Nga và Việt Nam, với vị trí tại Đông Nam Á cùng mạng lưới sản xuất và thương mại ngày càng mở rộng, có thể trở thành một trong những đối tác giúp Rostov gia tăng hiện diện tại khu vực.

Ở chiều ngược lại, quan hệ với Rostov có thể mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các sản phẩm, công nghệ, nguồn nguyên liệu và mạng lưới đối tác từ miền Nam nước Nga.

Vì vậy, câu chuyện Rostov - Việt Nam cần được nhìn vượt ra ngoài những con số thương mại trước mắt. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng hình thành các chuỗi liên kết mới, nơi thương mại là điểm khởi đầu, còn công nghệ, đầu tư, logistics, giáo dục và giao lưu nhân dân tạo nên chiều sâu của quan hệ.