Abu Dhabi - một trong những tiểu vương quốc trực thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - được cho là đang điều chỉnh lại phương thức bán dầu thô, từ việc theo đuổi tham vọng xây dựng một chuẩn dầu riêng có khả năng cạnh tranh với Brent, sau khi những biến động liên quan đến cuộc xung đột Iran bộc lộ các điểm yếu của thị trường còn non trẻ này.
Theo thông tin được Adnoc, công ty dầu khí của tiểu vương quốc, công bố ngày 31/7, doanh nghiệp này sẽ dừng bán loại dầu thô chủ lực Murban trên thị trường mở, đồng thời quay lại cơ chế phân bổ hạn ngạch trước đây, trong đó giá bán được gắn với các chuẩn tham chiếu do thị trường Dubai đánh giá.
 |
| Những biến động của thị trường đã khiến cho Abu Dhabi điều chỉnh tham vọng xây dựng dầu chuẩn nhằm cạnh tranh với thị trường thế giới |
Cách đây 5 năm, Abu Dhabi từng gây chú ý trong ngành giao dịch dầu mỏ vùng Vịnh, vốn được xem là khá thận trọng, khi tuyên bố dầu thô Murban sẽ được định giá thông qua hợp đồng tương lai trên sàn giao dịch mới ICE Futures Abu Dhabi.
Ông Sultan al-Jaber, Giám đốc điều hành Adnoc, khi đó được dẫn lời nhận định đây là một “khoảnh khắc lịch sử”, giúp khách hàng có thể định giá, quản lý và giao dịch các đơn hàng Murban hiệu quả hơn.
Trong khi các nhà sản xuất lớn tại vùng Vịnh, như Ả Rập Xê Út, chủ yếu bán dầu thô theo hợp đồng dài hạn và thiết lập giá hằng tháng dựa trên mức chênh lệch so với các chuẩn khu vực đã được công nhận như Dubai, Abu Dhabi lại lựa chọn mở cửa giao dịch tự do đối với dầu Murban. Động thái này nhằm xây dựng một chuẩn tham chiếu mới, với kỳ vọng về lâu dài có thể sánh ngang Brent - loại dầu đang được dùng để định giá phần lớn dầu mỏ toàn cầu - cũng như West Texas Intermediate, chuẩn chủ chốt của Mỹ.
Tham vọng này được cho là càng có ý nghĩa trong bối cảnh UAE hồi đầu năm tuyên bố sẽ rời khỏi OPEC, bước đi có thể tạo điều kiện để nước này nâng sản lượng dầu lên hơn 5 triệu thùng/ngày vào năm tới.
Tuy nhiên, Adnoc cho biết từ tháng 11 tới, hãng sẽ không còn sử dụng hợp đồng tương lai Murban làm cơ sở xác định giá bán chính thức, mà quay lại cơ chế trước đây sau một cuộc “đánh giá thương mại định kỳ”.
Theo một số thành viên tham gia thị trường, quyết định này có thể đặt ra thách thức lớn đối với tương lai của sàn giao dịch tại Abu Dhabi.
Một nhà giao dịch dầu thô được dẫn lời cho rằng diễn biến này gần như đánh dấu sự kết thúc của mô hình nói trên, đồng thời nhận xét việc tự điều chỉnh một cơ chế do chính mình xây dựng đòi hỏi không ít quyết tâm. Theo giới giao dịch, biến động mạnh trên thị trường dầu do căng thẳng liên quan đến Iran đã làm lộ rõ vấn đề về thời điểm của hợp đồng tương lai Murban, vốn được thanh toán khoảng 2 tháng trước khi dầu được vận chuyển để người mua có thời gian thu xếp tàu, tài chính và khâu tiếp nhận hàng.
Khi xuất hiện nguy cơ Iran đóng cửa eo biển Hormuz đối với hoạt động vận tải thương mại, giá dầu Murban đã tăng mạnh do loại dầu này được xuất khẩu từ Fujairah, nằm bên ngoài eo biển, qua đó được thị trường đánh giá có lợi thế đáng kể về an ninh nguồn cung.
Tuy nhiên, phần chênh lệch này sau đó lại được phản ánh vào giá của các lô hàng giao sau vài tuần, khi bối cảnh thị trường đã thay đổi, khiến một số khách mua bày tỏ không hài lòng.
Ông Ben Jackson, Chủ tịch Intercontinental Exchange, cho biết sàn giao dịch đã ghi nhận xu hướng dịch chuyển khỏi giao dịch hợp đồng tương lai Murban tại Abu Dhabi sang hợp đồng Dubai có tính thanh khoản cao hơn và được thanh toán bằng tiền mặt.
Theo ông Jackson, Dubai - nơi định giá một rổ các loại dầu mỏ Trung Đông - đang trở thành chuẩn thanh toán bằng tiền mặt quan trọng của khu vực. Ông cũng cho rằng việc thanh khoản tập trung vào một chỉ số khu vực Trung Đông duy nhất có thể phản ánh một xu hướng chuyển dịch dài hạn.
