Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/8 cáo buộc ExxonMobil và Chevron hưởng lợi quá mức từ đà tăng của giá nhiên liệu, đồng thời cho rằng các tập đoàn dầu mỏ lớn cần chia sẻ lại một phần lợi ích với người dân. Phát biểu này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý so với mối quan hệ thường được xem là gần gũi giữa ông Trump và ngành năng lượng.
Theo ông Trump, lợi nhuận mà các doanh nghiệp này thu được trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng là quá lớn. Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra nhận định trên sau khi các công ty công bố kết quả kinh doanh quý II vượt kỳ vọng, giữa lúc xung đột tại Iran tiếp tục đẩy giá dầu lên cao.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Chevron và ExxonMobil, cho rằng các tập đoàn dầu mỏ lớn cần chia sẻ một phần lợi ích cho người dân |
ExxonMobil và Chevron chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước các đề nghị bình luận.
Ông Trump lâu nay thường sử dụng sức ép dư luận như một công cụ nhằm thúc đẩy các tập đoàn Mỹ điều chỉnh hoạt động. Trong nhiều trường hợp, ông trực tiếp nhắm tới doanh nghiệp thông qua mạng xã hội hoặc các phát biểu trước báo giới. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng gây sức ép với các hãng sản xuất ô tô để duy trì sản xuất tại Mỹ, chỉ trích các nhà thầu quốc phòng về chi phí và kêu gọi các công ty dược phẩm hạ giá thuốc.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận này, tận dụng vị thế của Tổng thống để gây ảnh hưởng tới các quyết định của doanh nghiệp mà không nhất thiết phải dựa vào các biện pháp hành chính chính thức.
Cũng trong ngày 3/8, ông Trump chỉ trích sự xuất hiện của Giám đốc điều hành Chevron Mike Wirth trên chương trình “Sunday Morning Futures with Maria Bartiromo” của Fox News, cho rằng ông Wirth đã không đề cập tới những nỗ lực của chính quyền Trump trong việc hỗ trợ ngành dầu mỏ.
Trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho rằng nếu không có năng lực điều hành, tầm nhìn và sự ổn định của chính quyền do ông lãnh đạo, ngành dầu mỏ cũng như nước Mỹ sẽ rơi vào tình thế rất khó khăn. Ông cũng nhắc tới trường hợp Chevron từng bị buộc rời khỏi Venezuela, song hiện đã quay trở lại thị trường này với kỳ vọng thu về lợi nhuận lớn.
Chevron đã hoạt động tại Venezuela hơn một thế kỷ. Công ty này vẫn duy trì hiện diện tại quốc gia Nam Mỹ sau khi cựu Tổng thống Hugo Chavez quốc hữu hóa các dự án dầu mỏ vào năm 2007, trong khi ExxonMobil và ConocoPhillips quyết định rút khỏi thị trường này.
Theo người phát ngôn Viện Dầu khí Mỹ, tổ chức thương mại đại diện cho các công ty dầu mỏ nước này, giá dầu tăng hiện nay chủ yếu xuất phát từ diễn biến cung - cầu toàn cầu và tình trạng bất ổn kéo dài quanh eo biển Hormuz cũng như các tuyến vận tải quan trọng khác, chứ không do riêng một doanh nghiệp nào gây ra.
Ông Trump xem việc mở rộng sản xuất năng lượng của Mỹ là một trọng tâm trong chương trình nghị sự, khuyến khích tăng cường khoan dầu và thúc đẩy sản lượng dầu khí trong nước.
Dù ngành dầu khí nhìn chung hoan nghênh các chính sách trên, ông Trump vẫn liên tục gây sức ép với các nhà sản xuất nhằm giữ giá nhiên liệu ở mức thấp. Điều này làm gia tăng căng thẳng giữa mục tiêu tối đa hóa sản lượng trong nước và yêu cầu doanh nghiệp kiềm chế lợi nhuận trong bối cảnh giá năng lượng leo thang.
Ông Trump kêu gọi các công ty giảm giá bán lẻ và giá thành đối với người tiêu dùng, đồng thời dự báo giá dầu sẽ giảm mạnh khi xung đột với Iran kết thúc. Giá xăng tăng do chiến sự tại Iran cùng những lo ngại về chi phí sinh hoạt đang tạo ra rủi ro chính trị đối với ông Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, thời điểm đảng Cộng hòa đặt mục tiêu duy trì quyền kiểm soát Quốc hội. Giá xăng bán lẻ hiện ở mức trung bình khoảng 4,10 USD/gallon trên toàn quốc, tăng hơn 30% kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi đầu năm.
Trong khi giá dầu thế giới giảm mạnh sau khi ông Trump hủy kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran vào cuối tuần, giá xăng tại các trạm bán lẻ thường điều chỉnh chậm hơn và không nhất thiết giảm tương ứng.
Các báo cáo lợi nhuận công bố tuần trước của ExxonMobil, Chevron, Valero Energy và Marathon Petroleum cho thấy các tập đoàn dầu mỏ Mỹ được hưởng lợi đáng kể từ giá dầu thô cao hơn và biên lợi nhuận lọc dầu tăng sau khi xung đột bùng phát hồi tháng 2. Valero ghi nhận lợi nhuận quý cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022 do xung đột Nga - Ukraine, trong khi Chevron đạt mức lợi nhuận quý cao nhất trong ít nhất sáu năm.
