Mỹ bác đề xuất hòa bình 7 ngày của Iran, căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt

Ngày 26/9 (giờ Việt Nam), Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt giao tranh trong khu vực trong vòng bảy ngày. Theo nguồn tin, ông Trump nói với các phụ tá rằng có thể nối lại các cuộc không kích sau cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ vào tháng 11.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) bác bỏ kế hoạch hoà bình do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (trái) đề xuất

Cùng ngày, phát biểu với báo giới tại Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã chuyển kế hoạch hòa bình tới Washington thông qua các nhà trung gian Qatar. Theo đề xuất, sau khi đạt thỏa thuận, quá trình đếm ngược bảy ngày sẽ được khởi động để mở lại eo biển Hormuz và tạm ngừng giao tranh trong khu vực.

Ông Araghchi khẳng định mọi điều kiện cần thiết đã được chuẩn bị, nếu phía Mỹ thực sự nghiêm túc trong việc đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.

Trong khi đó, một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng Washington và Tehran đang tiến hành các cuộc thảo luận tích cực, mang tính xây dựng thông qua các nhà trung gian. Tuy nhiên, theo Wall Street Journal, Tổng thống Trump vẫn hoài nghi về khả năng Iran đáp ứng các yêu cầu của Mỹ.

Wall Street Journal cho biết ông Trump đã nói với các cộng sự rằng khả năng Mỹ mở một chiến dịch không kích mới là rất cao.

Reuters chưa thể xác minh độc lập thông tin trên. Các nỗ lực ngoại giao bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York cho thấy tầm ảnh hưởng toàn cầu của cuộc xung đột kéo dài bảy tháng. Giao tranh đã làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ qua một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, đồng thời cuốn nhiều cường quốc khu vực và quốc tế vào vòng xoáy căng thẳng.

Ngoại trưởng Araghchi cho biết, nếu Mỹ chấp thuận, các bên tham chiến có thể tiến hành những cuộc đàm phán rộng hơn về các vấn đề cùng quan tâm. Theo kế hoạch, Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz và các hành động thù địch sẽ chấm dứt trên mọi mặt trận, trong đó có Liban. Đổi lại, Mỹ phải dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran, giải phóng các khoản tiền của Tehran đang bị đóng băng và bãi bỏ các biện pháp trừng phạt dầu mỏ.

Đề xuất với lộ trình bảy ngày được Iran đưa ra sau khi các nỗ lực ngoại giao trước đó không thể chấm dứt cuộc chiến, vốn bùng phát ngày 28/2 sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Kể từ đó, chiến sự liên tục đan xen giữa các giai đoạn tạm lắng và những đợt tấn công mới, khiến hàng nghìn người thiệt mạng, làm suy giảm năng lực quân sự thông thường của Iran và gây thêm tổn thất cho nền kinh tế nước này.

Đáp trả, Iran cùng các đồng minh mở rộng phạm vi xung đột trên khắp khu vực. Tehran sử dụng máy bay không người lái và tên lửa tấn công các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, trong khi lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào các lợi ích của Arab Saudi. Các nhóm dân quân có liên hệ với Iran tại Iraq bị quy trách nhiệm cho vụ tấn công đường ống dẫn dầu, khiến một phần nguồn cung dầu của Arab Saudi tạm thời rút khỏi thị trường. Tại Liban, lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn cũng giao tranh với quân đội Israel.

Trong bối cảnh chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và Arab Saudi hậu thuẫn tiếp tục đối mặt các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, đồng thời tên lửa của lực lượng này đánh vào lãnh thổ Arab Saudi, các đồng minh của Riyadh đã tăng cường phối hợp và bày tỏ ủng hộ vương quốc này.

Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Arab Saudi, ngày 25/9 (giờ Riyadh), các quan chức quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan — hai đối tác của Riyadh trong một hiệp ước phòng thủ chung — đã gặp nhau tại thủ đô Arab Saudi để đánh giá tình hình an ninh, đồng thời thảo luận về hợp tác tình báo, phối hợp quân sự và hội nhập lực lượng.

Tuyên bố trên được công bố một ngày sau cuộc gặp giữa ngoại trưởng Arab Saudi, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ trong khuôn khổ Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Cũng trong ngày 25/9 (giờ Riyadh), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cảnh báo bạo lực tại Yemen đang gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, với tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ em có chiều hướng gia tăng.