Nguy cơ bùng nổ lạm phát tại Mỹ gia tăng sức ép lên Fed

Nguy cơ bùng nổ lạm phát tại Mỹ gia tăng sức ép lên Fed.

Các nhà giao dịch trái phiếu Mỹ đang đặt cược vào kịch bản lạm phát bùng nổ do chiến tranh thuế quan của Tổng thống Donald Trump, đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào thế tiến thoái lưỡng nan, khi cố gắng cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế vốn đang chịu tổn thương từ chính sách thương mại của chính quyền Washington.

Thị trường toàn cầu đã lao dốc hôm thứ Năm (3/4), khiến giới đầu tư đổ xô vào các tài sản an toàn, sau khi kế hoạch thuế quan của ông Trump - bao gồm mức thuế cơ bản 10% cùng loạt biểu thuế bổ sung lên đến hai chữ số áp lên EU và Trung Quốc - được đánh giá là cứng rắn hơn dự kiến.

Áp lực này đã làm bùng lên làn sóng dự báo lạm phát ngắn hạn, với hợp đồng hoán đổi lạm phát kỳ hạn 1 năm (phái sinh phản ánh kỳ vọng thị trường) tăng vọt lên gần 3,5% - mức cao nhất kể từ năm 2022. Sự gia tăng này đã phơi bày bài toán hóc búa mà Chủ tịch Fed Jerome Powell phải đối mặt: cân bằng giữa nguy cơ giá cả tăng vọt và tăng trưởng GDP suy yếu.

Fed giữa "hai làn đạn"

"Rủi ro kép lên lạm phát và việc làm đang siết chặt Fed hơn nữa", ông Krishna Guha - Phó chủ tịch Evercore ISI nhận định. "Các quan chức Fed sẽ lo ngại thuế quan đủ lớn để làm nhiễu loạn lạm phát cơ bản và đảo lộn kỳ vọng giá cả".

Đáng chú ý, thị trường hiện vẫn còn đang ám ảnh bởi cơn bão lạm phát hậu COVID-19. Fed đang đau đầu chứng minh họ nghiêm túc với nhiệm vụ kiềm chế giá cả, dù đồng thời phải ứng phó với sức mua tiêu dùng tại Mỹ suy yếu. Triển vọng tăng trưởng ảm đạm những tuần gần đây khi giá nhập khẩu leo thang và tâm lý doanh nghiệp sa sút càng làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế.

Thị trường đang đặt cược vào khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất 4 lần (mỗi lần 0,25 điểm phần trăm) trong năm nay - nhiều hơn 1 lần so với trước khi Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế quan mới. Tuy nhiên, kế hoạch tăng thuế nhập khẩu đồng loạt của chính quyền lại đẩy kỳ vọng lạm phát tiêu dùng lên cao, khiến nhiệm vụ kích thích kinh tế bằng tiền rẻ của Fed thêm phức tạp.

Hợp đồng hoán đổi lạm phát kỳ hạn 1 năm (phái sinh phản ánh kỳ vọng thị trường) tăng vọt lên gần 3,5% - mức cao nhất kể từ năm 2022 (Ảnh: Financial Times).

Cảnh báo từ giới chuyên gia

Ông Jay Barry - chiến lược gia tại JPMorgan cảnh báo: "Thuế quan có thể đẩy lạm phát tăng mạnh và tác động tiêu cực đến tăng trưởng hơn cả dự đoán của thị trường". Trong khi đó, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee từng nhấn mạnh việc nhà đầu tư trái phiếu Mỹ kỳ vọng lạm phát cao hơn sẽ là "tín hiệu cảnh báo" đe dọa kế hoạch giảm lãi suất.

Kỳ vọng lạm phát 5 năm (lạm phát dài hạn) hiện vẫn ổn định ở mức 2,5%, cho thấy thị trường xem căng thẳng thương mại và hiệu ứng lạm phát từ các chính sách của Tổng thống Mỹ chỉ là tạm thời. Ông Gennadiy Goldberg - chiến lược gia tại TD Securities nhận định: "Thị trường đang coi đây là cú sốc lạm phát 'thoáng qua'".

Dù vậy, giáo sư Andrew Clare từ Bayes Business School cảnh báo thuế quan tạo ra bài toán mà các ngân hàng trung ương "không mong muốn". Câu hỏi lớn đặt ra là cách Fed phản ứng trước lạm phát tăng: "Nếu tăng lãi suất, doanh nghiệp và người tiêu dùng chịu thêm thiệt hại. Nhưng nếu không hành động hoặc cắt giảm lãi suất, lạm phát có thể bùng phát mạnh hơn".

Ông Mike Riddell - quản lý quỹ trái phiếu của Fidelity International lưu ý nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài - yếu tố có thể tiếp tục đẩy giá cả leo thang. Trong khi đó, ký ức về lạm phát hậu đại dịch vẫn in đậm trong tâm trí người tiêu dùng và giới doanh nghiệp, khiến kỳ vọng giá cả dễ dàng bị kích động.

Giới đầu tư nhận định biến động trong kỳ vọng lạm phát ngắn hạn đã trở nên rõ rệt hơn khi giá dầu - yếu tố then chốt thường dẫn dắt dự báo lạm phát - giảm mạnh trong tuần này, do lo ngại về tăng trưởng toàn cầu. Nghịch lý ở chỗ, đà giảm của giá năng lượng lại trùng với thời điểm kỳ vọng lạm phát trong dân chúng đang tăng vọt.

Phát biểu tại sự kiện ở London ngay trước thềm công bố chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump, ông Dan Ivascyn - Giám đốc đầu tư của tập đoàn trái phiếu khổng lồ Pimco - cảnh báo: "Rủi ro hiện hữu là một khi nền kinh tế mắc kẹt trong môi trường lạm phát cao kéo dài, nó sẽ bắt đầu bám rễ sâu hơn vào cơ cấu giá cả".