 |
| Những tín hiệu suy yếu âm thầm tăng lên của nền kinh tế Mỹ |
Các nhà kinh tế và nhà phân tích thường mô tả sức khỏe của nền kinh tế Hoa Kỳ bằng các chỉ số tổng hợp toàn diện. Việc đánh giá dựa trên các dữ liệu này được xem là phương pháp phản ánh bức tranh thực tế của nền kinh tế. Cách tiếp cận này đôi khi bỏ qua các biến động quan trọng diễn ra bên dưới bề mặt. Một cơ thể khỏe mạnh vẫn có thể có các vấn đề tiềm ẩn như cholesterol cao.
Nền kinh tế Mỹ hiện có vẻ ổn định. Tăng trưởng GDP duy trì ở mức trên 3% trong hai quý gần đây. Thị trường lao động có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng vẫn trong vùng khả quan. Tốc độ tuyển dụng giảm nhưng tỷ lệ thất nghiệp 4,4% vẫn thấp so với tiêu chuẩn lịch sử. Tuy nhiên, những nguy cơ nghiêm trọng đang âm thầm tích tụ và cần được nhận diện rõ ràng.
Nhiều doanh nghiệp lớn trong các ngành trụ cột như xây dựng nhà ở và dịch vụ ăn uống đang gặp bất ổn. Những biến động này phản ánh rủi ro đối với quỹ đạo của toàn bộ nền kinh tế. Việc quan sát từng ngành cụ thể mang lại bức tranh đầy đủ hơn về khả năng suy thoái.
Một vấn đề lớn xuất hiện khi dựa vào các dữ liệu tổng hợp. Các chỉ số thường duy trì trạng thái ổn định trước khi suy giảm đột ngột. Thị trường lao động là ví dụ điển hình. Trong suy thoái, tỷ lệ thất nghiệp không tăng từ tốn như nhiều dự báo. Diễn biến thường có tính phi tuyến. Số người thất nghiệp tăng nhanh theo từng tháng và tạo ra vòng phản hồi tiêu cực trong nền kinh tế. Lịch sử cho thấy sự đồng thuận thị trường hiếm khi nhận ra các bước ngoặt cho đến khi chúng đã diễn ra.
Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng bức tranh hiện tại vẫn tiềm ẩn rủi ro. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây nhận định nhiều lĩnh vực đã rơi vào suy thoái cục bộ. Ông cho rằng nền kinh tế tổng thể vẫn ổn nhưng các khu vực yếu kém đang mở rộng.
Bessent không nêu cụ thể từng lĩnh vực, nhưng các dữ liệu hiện có chỉ ra bốn nhóm ngành trọng yếu đang suy yếu.
Lĩnh vực nhà ở dân dụng đang đối mặt với áp lực lớn. Lượng nhà tồn kho cao buộc các nhà thầu phải hạn chế khởi công dự án mới. Giấy phép xây dựng giảm cho thấy triển vọng ảm đạm của hoạt động xây dựng tương lai. Ngành này có thể đang sử dụng lượng lao động cao hơn mức cần thiết.
Hoạt động xây dựng bất động sản thương mại suy giảm trong sáu quý liên tiếp. Chỉ số kiến trúc của Viện Kiến trúc sư Hoa Kỳ duy trì ở mức thấp. Việc thiếu dự án ở giai đoạn thiết kế báo hiệu không có sự phục hồi mạnh trong năm tới.
Lĩnh vực nhà hàng cũng phát đi tín hiệu yếu đi. Các chuỗi lớn như Chipotle và Sweetgreen ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu thấp do nhu cầu suy giảm ở các nhóm khách hàng trẻ. Giá đầu vào tăng khiến lợi nhuận giảm. Năng suất lao động trong ngành nhà hàng đi xuống cho thấy nguy cơ sa thải nhân viên.
Khu vực công cũng chịu áp lực. Chính phủ liên bang đã cắt giảm mạnh tuyển dụng trong thời gian qua. Chính quyền bang và địa phương đối mặt tình trạng cạn kiệt ngân sách COVID nên khó tránh khỏi việc cắt giảm nhân sự.
Ngoài bốn nhóm ngành lớn, nhiều lĩnh vực quy mô nhỏ hơn cũng đang giảm tốc. Hoạt động vận tải hàng hóa suy yếu rõ rệt. Lượng tàu cập Mỹ từ châu Á giảm khoảng 30% so với năm trước. Lượng hàng vận chuyển bằng đường sắt giảm 6%. Ngành vận tải đường bộ cũng chứng kiến năng lực dư thừa.
Ngành khai khoáng gặp khó khăn do giá dầu ở mức thấp so với ngưỡng sinh lời. Các doanh nghiệp năng lượng không có động lực mở rộng đầu tư. Giá gỗ xẻ thấp khiến các xưởng cưa giảm hoạt động. Các ngành này chiếm tỷ trọng nhỏ nhưng đang suy giảm.
Lĩnh vực giáo dục đại học đối mặt áp lực từ cắt giảm ngân sách và suy giảm tuyển sinh. Nhiều trường buộc phải giảm nhân sự dù số việc làm trong ngành vẫn giữ nguyên so với năm ngoái. Triển vọng duy trì lực lượng lao động ổn định là không chắc chắn.
Thị trường lao động Mỹ đang bước vào chu kỳ suy yếu điển hình. Số lượng việc làm giảm dần. Tốc độ tuyển dụng chậm lại. Số nhân viên bị sa thải tăng lên từ mức thấp kỷ lục. Người trẻ và người Mỹ gốc Phi chịu tác động mạnh hơn. Sự suy giảm lan rộng ở nhiều ngành làm gia tăng rủi ro cho thị trường lao động trong các quý tới.
Tỷ lệ tuyển dụng thấp khiến các đợt sa thải mới có thể nâng tỷ lệ thất nghiệp nhanh hơn dự kiến. Sự ổn định bề ngoài không loại trừ khả năng xuất hiện biến động đột ngột. Thị trường lao động tiếp tục là rủi ro lớn nhất đối với nền kinh tế Mỹ.
Tiêu dùng cá nhân có thể suy yếu nếu việc làm giảm mạnh. Người dân cắt giảm chi tiêu khi mất việc. Doanh nghiệp giảm doanh thu và tiếp tục sa thải. Vòng xoáy đi xuống có thể lan rộng sang toàn bộ nền kinh tế.
Triển vọng cuối cùng vẫn còn nhiều tranh cãi. Nền kinh tế Mỹ có thể duy trì trạng thái ổn định trong ngắn hạn nhưng những làn sóng yếu kém bên dưới đang tích tụ. Các chỉ số vĩ mô tích cực không đảm bảo an toàn tuyệt đối. Nhiều dữ liệu hiện cho thấy nền kinh tế đang đối mặt với những rủi ro đáng kể trong thời gian tới.
